Những bài thơ Xuân năm Ngọ của Bác Hồ

Đón xuân Bính Ngọ 2026, chúng ta càng nhớ Bác nhiều hơn, nhớ về những vần thơ chúc Tết năm xưa của Bác, cùng điểm lại những bài thơ Xuân Bác đã viết vào các năm Ngọ.

Đầu năm Nhâm Ngọ 1942, những ngày Xuân đầu tiên Người trở về Tổ quốc, ở hang Cốc Bó sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, Bác đã có bài thơ 10 câu in trên báo Việt Nam độc lập số 114, ngày 1-1-1942. Trong đó ý tưởng về Quốc kỳ đã được tượng hình: “Chúc toàn quốc ta trong năm này/Cờ đỏ sao vàng bay phấp phới”. Và như một dự báo thiên tài: “Năm này là năm rất vẻ vang/Cách mệnh thành công khắp thế giới”.

Mừng Xuân Nhâm Ngọ (1942)

Tháng ngày thấm thoắt chóng như thoi

Năm cũ qua rồi, chúc năm mới

Chúc phe xâm lược sớm diệt vong

Chúc phe dân chủ sẽ thắng lợi

Chúc đồng bào ta đoàn kết mau

Chúc Việt Minh ta càng tiến tới

Chúc toàn quốc ta trong năm nay

Cờ đỏ sao vàng bay phấp phới

Năm nay là năm Tết vẻ vang

Cách mạng thành công khắp thế giới.

Năm Giáp Ngọ 1954 là năm ghi những nét son chói lọi trong lịch sử dân tộc, quân ta toàn thắng ở Điện Biên Phủ.

Giữa bối cảnh lịch sử hào hùng ấy, trong không khí chuẩn bị cho thắng lợi quyết định, Bác Hồ đã gửi gắm qua bài thơ Chúc Tết Giáp Ngọ (1954) như một lời hiệu triệu. Đó không chỉ là lời động viên quân dân ta kiên cường “Đẩy mạnh kháng chiến để giành Độc lập, Tự do” mà còn là định hướng chiến lược cho công cuộc kiến thiết đất nước với nhiệm vụ cải cách ruộng đất, mang lại cuộc sống ấm no cho người nông dân. Bài thơ thể hiện niềm tin sắt đá vào sự “nhất trí kết đoàn” và khẳng định một tương lai: “Năm mới, thắng lợi càng mới, thành công càng nhiều”.

Thơ chúc Tết Giáp Ngọ (1954)

Năm mới, quân dân ta có hai nhiệm vụ rành rành:

Đẩy mạnh kháng chiến để giành

Độc lập, Tự do

Cải cách ruộng đất là công việc rất to

Dần dần làm cho người cày có ruộng,

khỏi lo nghèo nàn

Quân và dân ta nhất trí kết đoàn

Kháng chiến, kiến quốc, nhất định hoàn toàn thành công

Hòa bình, dân chủ thế giới khắp

Nam Bắc Tây Đông

Năm mới, thắng lợi càng mới, thành công càng nhiều.

Năm 1965, Mỹ mở chiến dịch “chiến tranh cục bộ”, dùng rất nhiều máy bay, xe pháo, đạn dược và binh lính hòng đánh chiếm nhiều địa phương của ta, nhưng đã bị quân giải phóng đánh bại và giành chiến thắng vang dội... Vì vậy, Bác rất vui mừng với những thành tích chiến đấu của quân và dân ta ở cả 2 miền Nam Bắc. Nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 1966, Bác đã có thơ gửi chúc đồng bào và chiến sĩ cả nước.

Thơ mừng Xuân Bính Ngọ (1966)

Mừng miền Nam rực rỡ chiến công

Nhiều Dầu Tiếng, Bầu Bàng, Pơ-Lây-Me, Đà Nẵng

Mừng miền Bắc chiến đấu anh hùng

Giặc Mỹ leo thang ngày càng thua nặng

Đồng bào cả nước đoàn kết một lòng

Tiền tuyến, hậu phương, toàn dân cố gắng

Thi đua sản xuất, chiến đấu xung phong

Chống Mỹ cứu nước, ta nhất định thắng.

Bác viết bài thơ này là bởi trước đó,

Những bài thơ của Bác vừa như chào mừng, vừa có ý nghĩa tổng kết, đánh giá thành tích, thắng lợi, vừa là định hướng chiến lược và đề ra phương hướng nhiệm vụ cách mạng thời gian tới; là những lời động viên, cổ vũ toàn dân tộc cùng nhau đoàn kết một lòng, vững bước tiến lên trong đấu tranh cách mạng, trong lao động - sản xuất và sáng tạo để xây dựng quê hương, đất nước; là niềm hy vọng, lạc quan, tin tưởng “Xuân này hơn hẳn mấy xuân qua”, là động viên khích lệ “Tiến lên toàn thắng ắt về ta!”.

Dù Bác đã đi xa, nhưng đọc lại những vần thơ chúc Tết của Bác viết vào các năm Ngọ, chúng ta vẫn như được tiếp thêm sức mạnh tinh thần, để có thêm niềm tin mới, nỗ lực mới trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước, vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”.

Minh Minh