Những 'bình thường mới' mở ra động lực tăng trưởng kinh tế Việt Nam

Chuyển dịch tư duy phát triển kinh tế

Phát biểu tại diễn đàn, PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng nhấn mạnh, năm 2025, kinh tế Việt Nam chứng kiến những thay đổi rất mạnh mẽ về bộ máy, cơ chế và chính sách. Nhiều quyết sách lớn được triển khai trong thời gian ngắn, từ sắp xếp tổ chức bộ máy đến tháo gỡ các dự án đình trệ kéo dài nhiều năm. Những điều từng được coi là "phi thường" đang dần trở thành "bình thường mới".

PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng

Theo ông, điểm then chốt nhất của "bình thường mới" hiện nay là việc Việt Nam đang làm cho những điều vốn rất bình thường của thế giới trở thành nền tảng phát triển thực sự của mình. Tiêu biểu nhất là cách nhìn nhận về khu vực kinh tế tư nhân. Trên thế giới, việc coi khu vực tư nhân là động lực phát triển là điều hiển nhiên.

Với Việt Nam, phải đến giai đoạn này, tư duy đó mới được đặt đúng vị trí một cách rõ ràng, nhất quán và dứt khoát. Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đã tạo ra một sự xoay chuyển căn bản trong cách nghĩ về mô hình tăng trưởng và điều này mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với niềm tin của thị trường và xã hội.

Thứ hai là sự thay đổi trong cách tiếp cận chính sách. Trước đây, chúng ta thường ban hành nhiều nghị quyết đúng nhưng triển khai theo cách rời rạc, thiếu tính hệ thống nên hiệu quả chưa cao. Lần này, các chủ trương lớn được thiết kế theo hướng đồng bộ, liên thông và tiếp cận tổng thể, từ thể chế, đầu tư, hội nhập đến khoa học công nghệ. Chính cách tiếp cận chéo và hệ thống này tạo ra một khí thế mới, làm thay đổi cục diện chung thay vì chỉ cải thiện từng điểm riêng lẻ.

Toàn cảnh hội thảo

Thứ ba là sự chuyển động rõ rệt của mô hình tăng trưởng. Lần đầu tiên, khu vực tư nhân được đặt vào vị trí trung tâm của nền kinh tế. Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là lực lượng sản xuất then chốt với cam kết chính trị rất rõ ràng và khả năng triển khai thực chất hơn trước. Bên cạnh đó, phát triển hạ tầng được tiếp cận theo tinh thần đi trước, có tính hệ thống và tầm nhìn dài hạn, tạo nền tảng cho tăng trưởng trong nhiều thập kỷ.

"Câu hỏi lớn hiện nay là năng lực thực thi của bộ máy. Tất cả đều đang chờ đợi Đại hội XIV của Đảng với kỳ vọng sẽ có những chương trình hành động cụ thể, bảo đảm tăng trưởng gắn với hiệu quả, sử dụng nguồn lực tiết kiệm và hạn chế lãng phí", PGS.TS. Trần Đình Thiên nói và nhấn mạnh nếu làm được điều đó, những "bình thường mới" hiện nay hoàn toàn có thể tạo ra những kết quả phát triển mang tính đột phá trong giai đoạn tới.

Khí thế phát triển mới

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Đặng Thành Tâm, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng công ty Phát triển đô thị Kinh Bắc (KBC) cho rằng, quá trình tái cấu trúc bộ máy kinh tế của Việt Nam đang tạo ra những chuyển biến rõ nét, đặc biệt trong tốc độ ra quyết định đầu tư của các bộ, ngành và địa phương.

Theo ông Tâm, trong quá trình làm việc trực tiếp với các nhà đầu tư nước ngoài, có thể nhận thấy các quyết định đầu tư hiện nay được triển khai nhanh hơn đáng kể so với trước đây. Việc đẩy nhanh tiến độ giúp giảm thiểu lãng phí nguồn lực. Ông nhận định, đầu tư dàn trải và kém hiệu quả có thể tạo áp lực lạm phát, trong khi đầu tư tập trung, nhanh chóng và hiệu quả vừa hỗ trợ kiểm soát lạm phát vừa thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Ông Đặng Thành Tâm, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng công ty Phát triển đô thị Kinh Bắc (KBC)

Đề cập đến định hướng phát triển dài hạn, Chủ tịch KBC nhấn mạnh sự cần thiết của việc đẩy mạnh nội địa hóa và gia tăng giá trị thặng dư trong nước. Khi năng lực cạnh tranh được nâng cao, nền kinh tế sẽ tạo ra giá trị thực chất hơn, qua đó hình thành nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số trong tương lai.

Ông Đặng Thành Tâm cũng đánh giá cao vai trò của ngoại giao Nhà nước, ngoại giao Chính phủ và ngoại giao nhân dân trong việc giữ vững môi trường ổn định cho phát triển kinh tế. Việc Việt Nam thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện với nhiều quốc gia lớn như Nga, Trung Quốc, Hoa Kỳ, Nhật Bản, Hàn Quốc và Ấn Độ đã khẳng định chính sách đối ngoại rộng mở, góp phần tạo dựng niềm tin với các đối tác quốc tế và bảo đảm sự ổn định của nền kinh tế trong bối cảnh toàn cầu nhiều biến động.

Theo ông Tâm, Việt Nam cũng đang ở thời kỳ "dân số vàng" với lực lượng lao động cần cù. Hiện nay, nhiều quốc gia có dân số già như khối Schengen đang rất "khát" lao động và sẵn sàng tiếp nhận khoảng 500.000 lao động Việt Nam với mức lương cao. Đây là cơ hội lớn, bởi sau 3 năm làm việc, khi trở về, họ sẽ là nguồn nhân lực chất lượng cao, mang theo kỹ năng và tư duy quốc tế để xây dựng quê hương

"Trong khi những quốc gia như Nhật Bản hay Hàn Quốc đang gặp nhiều khó khăn về động lực tăng trưởng thì khí thế tại Việt Nam lại đang lên rất cao. Vấn đề còn lại là cách chúng ta hấp thụ vốn, thực thi chính sách và triển khai các dự án thông qua một quy hoạch tổng thể thống nhất từ Trung ương đến địa phương", ông nhấn mạnh.

Nguyên Thảo