Những cải tiến giúp UAV Geran Nga gây sức ép lên phòng không Ukraine

Bộ tư lệnh Không quân Ukraine ngày 2/10 cho biết Nga đã phóng 108 máy bay không người lái (UAV) các loại nhằm vào nước này, trong đó có 47 chiếc sử dụng động cơ phản lực.

Ukraine tuyên bố đánh chặn 88 UAV, trong khi 11 chiếc đánh trúng mục tiêu và mảnh vỡ rơi xuống 5 khu vực.

Trong những tháng gần đây, Nga được cho là tăng cường sử dụng các UAV tự sát trang bị động cơ phản lực như UAV Geran-4 và Geran-5. Đây là bước phát triển từ dòng Geran-2 sử dụng động cơ piston cánh quạt, vốn đã trở thành một trong những loại UAV được Nga sử dụng với tần suất cao trong xung đột Ukraine.

Theo trang theo dõi công nghệ quân sự Ukraine Polkovnyk GSh, Nga đã đưa vào sử dụng biến thể Geran-5 K5 với khung thân được thiết kế lại và hệ thống đối chiếu cảnh kỹ thuật số DSMAC có tên Susanin.

Hệ thống này được cho là sử dụng dữ liệu hình ảnh của khu vực mục tiêu để hỗ trợ UAV xác định vị trí trong giai đoạn cuối của hành trình.

DSMAC là phương thức dẫn đường quang học từng được sử dụng trên một số tên lửa hành trình hiện đại. Về nguyên lý, cảm biến quang - điện tử chụp ảnh địa hình bên dưới rồi đối chiếu với dữ liệu hình ảnh được lưu trước. Kết quả so sánh có thể được sử dụng để hiệu chỉnh đường bay.

Nếu được triển khai hiệu quả trên UAV giá rẻ, công nghệ này có thể giúp phương tiện duy trì khả năng dẫn đường trong những tình huống tín hiệu định vị vệ tinh bị gây nhiễu hoặc gián đoạn. Tuy nhiên, mức độ trang bị thực tế của UAV Geran-5 K5 vẫn chủ yếu dựa trên thông tin từ các nguồn Ukraine.

Một thay đổi quan trọng khác là động cơ phản lực. Theo Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine (GUR), những mẫu Geran mới được gia cố kết cấu và tối ưu khí động học để chịu được tốc độ cũng như lực quá tải lớn hơn các phiên bản trước.

UAV Geran-4 được cho là có cửa hút gió tích hợp vào thân, khung được gia cố và bố trí cánh tối ưu hơn. Việc giảm số lượng cửa khoang kỹ thuật trên thân cũng nhằm hạn chế lực cản khí động học.

Các nguồn Ukraine cho rằng UAV Geran-4 có thể đạt trần bay khoảng 8.000 m và tốc độ hành trình 450-500 km/h hoặc cao hơn. UAV này còn được cho là trang bị cảm biến quang học và hồng ngoại, cho phép quan sát mục tiêu cả ngày lẫn đêm.

Khả năng liên lạc cũng được cải tiến. UAV Geran-4 được cho là có modem sử dụng mạng di động để duy trì kết nối với người điều khiển. Một số nguồn Ukraine còn đề cập mạng liên lạc dạng mesh, trong đó các UAV có thể chuyển tiếp dữ liệu cho nhau, mở rộng phạm vi liên lạc giữa phương tiện và trạm điều khiển.

Những cải tiến trên khiến UAV Geran-4/5 ngày càng khác biệt so với UAV Geran-2 ban đầu. Thay vì chỉ dựa vào đường bay định trước và hệ thống định vị vệ tinh, các phiên bản mới được cho là kết hợp tốc độ cao, cảm biến, liên lạc và khả năng dẫn đường chính xác hơn.

Điều này tạo thêm sức ép đối với hệ thống phòng không Ukraine. Tiêm kích F-16 có thể được sử dụng để đánh chặn UAV, nhưng phương án này đòi hỏi máy bay và phi công hoạt động thường xuyên.

Trong khi đó, drone đánh chặn có ưu thế về chi phí và thời gian triển khai, nhưng cũng phải phát triển theo để đối phó các UAV phản lực bay nhanh hơn.

Howard Altman, biên tập viên chuyên trang The War Zone, cho rằng drone đánh chặn vẫn là một phương án có chi phí thấp hơn nhiều so với việc sử dụng các tên lửa phòng không đắt tiền để đối phó UAV.

Theo GUR, Nga hiện sản xuất khoảng 36.000 UAV dòng Geran mỗi năm và có thể tiếp tục nâng công suất.

Nếu con số này chính xác, bài toán đối phó Geran không chỉ nằm ở khả năng đánh chặn từng chiếc mà còn ở việc duy trì đủ số lượng đạn và phương tiện phòng không để chống lại các đợt tập kích quy mô lớn.