Những gương mặt mới trong thời kỳ bùng nổ của AI
Cuộc cách mạng AI hiện nay đã sản sinh một thế hệ tỷ phú mới từ những công ty khởi nghiệp non trẻ.
Sau sự kiện OpenAI trình làng ChatGPT, hàng loạt startup AI đã bùng nổ và thu hút dòng vốn đầu tư khổng lồ. Điển hình là Scale AI của Alexandr Wang (28 tuổi) và Lucy Guo (31 tuổi) với khoản đầu tư 14,3 tỷ USD từ Meta, hay Cursor của nhóm cựu sinh viên MIT (đều trong độ tuổi 20) với định giá 27 tỷ USD. Danh sách này còn có mặt những cái tên như Perplexity, Figure AI, Harvey, Mercor, Safe Superintelligence và Thinking Machines Lab, tất cả đều đạt mức định giá hàng chục tỷ USD chỉ sau một thời gian ngắn ra mắt.
Các nhà sáng lập Mercor. Ảnh: The New York Times
Điểm chung của hầu hết các tỷ phú mới nổi này là tuổi đời rất trẻ, thường dưới 40, và tốc độ tích lũy tài sản chóng mặt. Mira Murati (37 tuổi) công bố Thinking Machines Lab vào tháng 2/2025 và chỉ bốn tháng sau đã đạt định giá 10 tỷ USD dù chưa có sản phẩm chính thức. Ilya Sutskever (39 tuổi) cũng chạm mốc 32 tỷ USD cho Safe Superintelligence ngay trong năm đầu thành lập. Brett Adcock (39 tuổi, Figure AI) hay Aravind Srinivas (31 tuổi, Perplexity) đều là những tỷ phú được tạo nên từ làn sóng định giá này.
"Giống như thời kỳ hoàng kim những năm 1890 hay cơn sốt dot-com, thời điểm A.I. này đang biến một số người rất trẻ thành những cá nhân cực kỳ giàu có, với tốc độ cực kỳ nhanh", bà Margaret O’Mara, giáo sư sử học chuyên về kinh tế công nghệ tại Đại học Washington, nhận định.
Tuy nhiên, sự giàu có "trên giấy tờ" này tiềm ẩn nhiều rủi ro. Winston Weinberg (30 tuổi), đồng sáng lập Harvey - startup định giá 8 tỷ USD, thừa nhận một cách thoải mái: "Vâng, con số chắc chắn là hàng tỷ, nhưng nó mới chỉ là trên giấy thôi".
Cảnh báo này cũng được Jai Das, đối tác tại quỹ đầu tư mạo hiểm Sapphire Ventures, chia sẻ khi ông so sánh họ với các ông trùm đường sắt một thời. "Câu hỏi đặt ra là công ty nào trong số này sẽ thực sự tồn tại. Và nhà sáng lập nào mới thực sự là tỷ phú, chứ không chỉ dừng lại ở danh hiệu 'tỷ phú trên giấy' ", ông Das nói.
Một đặc điểm khác của làn sóng lần này là sự áp đảo của các nhà sáng lập nam giới. Trong số những cái tên được xướng danh, chỉ có Lucy Guo (Scale AI) và Mira Murati (Thinking Machines Lab) là nữ. Điều này, theo giáo sư O’Mara, tiếp tục cho thấy sự "đồng nhất" trong hệ sinh thái công nghệ cao.
Cuộc đua A.I. vẫn đang ở những chương đầu tiên. Những tỷ phú trẻ này liệu sẽ trở thành những trụ cột mới của Silicon Valley, hay chỉ là hiện tượng bong bóng, vẫn là câu hỏi lớn cần thời gian trả lời.
