Những lỗi khiến thí sinh mất cơ hội trúng tuyển đại học

Lãnh đạo Khoa Kỹ thuật và Công nghệ - Đại học Huế tư vấn tuyển sinh năm 2026

Nhiều thí sinh hiện nay vẫn có xu hướng chọn ngành theo trào lưu, bạn bè hoặc bởi những thông tin hấp dẫn về mức thu nhập mà chưa thực sự hiểu rõ năng lực của mình. Nhiều em quan tâm đến những ngành nghề đang được xã hội nhắc đến nhiều, nhưng chưa cân nhắc đầy đủ khả năng học tập, tính cách, điều kiện gia đình và mục tiêu phát triển lâu dài. Việc lựa chọn ngành học không phù hợp có thể khiến người học thiếu động lực, gặp khó khăn trong quá trình học tập, thậm chí phải chuyển ngành hoặc thay đổi định hướng sau khi vào đại học.

Một sai lầm khác là chưa hiểu rõ nguyên tắc xét tuyển nên sắp xếp thứ tự nguyện vọng chưa hợp lý. Một số thí sinh vì lo ngại điểm chuẩn cao nên đưa ngành học yêu thích xuống các vị trí phía sau, trong khi ưu tiên những ngành được cho là “an toàn” ở vị trí đầu. Theo quy định xét tuyển hiện nay, thí sinh chỉ được công nhận trúng tuyển ở nguyện vọng cao nhất đủ điều kiện. Vì vậy, ngành học hoặc trường học mà thí sinh thực sự mong muốn theo học cần được đặt ở vị trí ưu tiên cao nhất.

Nhiều thí sinh chỉ dựa vào điểm chuẩn của các năm trước để đăng ký mà chưa tìm hiểu kỹ đề án tuyển sinh của các cơ sở đào tạo. Trong khi đó, điểm chuẩn mỗi năm có thể thay đổi tùy thuộc vào chỉ tiêu tuyển sinh, số lượng thí sinh đăng ký, phổ điểm thi và phương thức xét tuyển. Ngoài ra, nhiều ngành học còn có các điều kiện riêng về tổ hợp môn, ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào, chứng chỉ ngoại ngữ, điểm năng khiếu hoặc tiêu chí phụ. Nếu không nghiên cứu kỹ, thí sinh rất dễ gặp sai sót hoặc bỏ lỡ những cơ hội phù hợp.

Theo TS. Lê Văn Tường Lân, Trưởng ban Đào tạo và Công tác sinh viên Đại học Huế, để hạn chế rủi ro khi đăng ký nguyện vọng, thí sinh cần chủ động đánh giá năng lực của bản thân thông qua kết quả học tập THPT, kết quả thi tốt nghiệp, các kỳ thi đánh giá năng lực, chứng chỉ ngoại ngữ hoặc thành tích liên quan. Trên cơ sở đó, các em xác định nhóm ngành yêu thích và tìm hiểu kỹ chương trình đào tạo, chuẩn đầu ra, cơ hội việc làm, môi trường học tập, học phí, học bổng cũng như các chính sách hỗ trợ người học của từng cơ sở đào tạo.

Khi sắp xếp nguyện vọng, thí sinh nên đặt ngành học yêu thích và phù hợp nhất ở vị trí nguyện vọng 1, các nguyện vọng tiếp theo được sắp xếp theo mức độ mong muốn giảm dần. Các em có thể chia thành ba nhóm gồm: Nhóm ngành mơ ước, nhóm ngành phù hợp với năng lực và nhóm ngành có tính an toàn cao hơn. Cách sắp xếp này giúp vừa bảo đảm cơ hội theo đuổi ngành học yêu thích, vừa có phương án dự phòng hợp lý để tăng khả năng trúng tuyển.

Đối với các ngành đặc thù như sư phạm, sức khỏe, pháp luật, nghệ thuật, giáo dục thể chất hoặc những ngành có yêu cầu về năng khiếu, ngoại ngữ, thí sinh cần đọc kỹ các quy định liên quan đến ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào và điều kiện xét tuyển riêng. Việc nắm chắc thông tin sẽ giúp các em chủ động chuẩn bị hồ sơ, chứng chỉ hoặc các điều kiện cần thiết, đồng thời tránh sai sót trong quá trình đăng ký.

Theo các chuyên gia tuyển sinh, lựa chọn ngành học không chỉ quyết định bốn năm đại học mà còn ảnh hưởng đến định hướng nghề nghiệp của mỗi người. Vì vậy, bên cạnh việc tham khảo thông tin từ nhà trường và gia đình, thí sinh cần dành thời gian tìm hiểu kỹ bản thân, cân nhắc thấu đáo trước khi đăng ký nguyện vọng. Một lựa chọn phù hợp hôm nay có thể mở ra nhiều cơ hội phát triển trong tương lai.