Những lưu ý khi cúng Giao thừa đón năm mới Bính Ngọ 2026

Gia chủ thực hiện nghi thức cúng giao thừa ngoài trời. Ảnh: A.N/Bnews/vnanet.vn

Lễ cúng Giao thừa là một trong những nghi thức quan trọng và linh thiêng bậc nhất trong đời sống tâm linh của người Việt, đánh dấu thời khắc Trừ tịch – tiễn năm cũ, nghinh đón năm mới, cầu cho quốc thái dân an, gia đạo bình an, tài lộc hanh thông.

Theo nghi thức truyền thống, lễ cúng Giao thừa năm Bính Ngọ 2026 được tiến hành đúng thời khắc Giao thừa, tức là thời điểm chuyển giao tương ứng sau 23 giờ ngày 16/2/2026 Dương lịch. Đây là khoảnh khắc Trời đất giao hòa, âm dương hội tụ, các vị Hành khiển năm cũ bàn giao công việc cho Hành khiển năm mới, vạn vật sinh sôi, mở ra một chu kỳ mới cát lành. Vì vậy, gia chủ cần chuẩn bị lễ nghi chu đáo, thành tâm dâng hương khấn cáo, thực hiện đúng trình tự để nghinh đón năm mới Bính Ngọ 2026 với nhiều tài lộc, may mắn và bình an.

Đặc biệt, trong bối cảnh sắp xếp đơn vị hành chính, gia chủ cần lưu tâm đến việc xưng danh địa chỉ, đơn vị hành chính cư trú trong văn khấn cho phù hợp với hiện hành, nhằm bảo đảm sự trang nghiêm, chuẩn mực và đúng nghi lễ tâm linh truyền thống.

Lưu ý quan trọng: Theo các chuyên gia, gia chủ nên lên hương cúng Giao thừa ngoài trời trước, sau đó mới cúng Giao thừa ở bàn thờ trong nhà.

1. Cúng giao thừa ngoài trời:

Đối với việc cúng giao thừa ngoài trời có ý nghĩa sâu sắc, bởi người xưa tin rằng mỗi năm có một vị Hành khiển trông coi việc nhân gian. Hết năm thì vị thần năm cũ bàn giao công việc cho vị thần năm mới. Cho nên phải cúng giao thừa ở ngoài trời để tiễn đưa thần năm cũ và đón rước thần năm mới.

Có 12 vị Hành khiển và 12 vị Phán quan. Phán quan là vị thần giúp việc cho các vị Hành khiển. Mỗi vị làm một năm dưới dương gian và cứ sau 12 năm thì lại có sự luân phiên trở lại. Với năm Bính Ngọ 2026 là Tần Vương Hành Khiển.

Dưới đây là văn khấn giao thừa ngoài trời biên soạn theo sách "Phong tục Việt Nam" của tác giả Phan Kế Bính và sách "Văn khấn cổ truyền" của Viện Văn hóa Dân gian, được hiệu đính bởi Thượng tọa Thích Thanh Duệ-Phó Viện trưởng Học viện Phật giáo Việt Nam:

Kính lạy Đức Đương Lai Hạ Sanh Di Lặc Tôn Phật

Kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ, chư vị Tôn Thần

Kính lạy Ngài Cựu Niên Đương Cai Hành Khiển: Ngô Vương Hành Khiển - quan năm Tỵ

Kính lạy Ngài Tân Niên Đương Cai Hành Khiển: Tần Vương Hành Khiển - quan năm Ngọ

Kính lạy Ngài Bản cảnh Thành Hoàng chư vị Đại Vương

Kính lạy Ngài Bản xứ Thần Linh Thổ Địa

Kính lạy Các ngài Ngũ Phương, Ngũ Thổ, Long Mạch, Tài Thần

Kính lạy Chư vị Tôn Thần cai quản trong xứ này.

Nay là phút Giao Thừa năm Ất Tỵ chuyển sang năm Bính Ngọ.

Tín chủ (chúng) con là:

Trú tại: (Địa chỉ đầy đủ trước sắp xếp đơn vị hành chính, nay là địa chỉ sau đơn vị sắp xếp).

Phút thiêng Giao Thừa, tín chủ con thành tâm sắm sửa hương hoa, lễ vật, cơm canh, trà rượu bày ra trước án, dâng lên các Ngài.

Kính cáo:

Nay tuế luật vần xoay, Ất Tỵ đã qua, Bính Ngọ đang đến. Quan cũ về triều, quan mới xuống thay.

Tín chủ con xin:

Kính tiễn ngài Ngô Vương Đại Vương Hành Khiển, Hành Binh, Phán Quan năm Ất Tỵ hồi triều

Kính đón ngài Tần Vương Đại Vương Hành Khiển, Hành Binh, Phán Quan năm Bính Ngọ giáng lâm

Cúi xin các Ngài Giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, Thụ hưởng lễ vật, Phù hộ độ trì cho toàn gia chúng con: Năm mới bình an, vạn sự như ý; Già trẻ mạnh khỏe, công việc hanh thông; Tai qua nạn khỏi, điều lành đưa tới; Gia đạo hưng long, lộc tài phát đạt

Tín chủ con lễ bạc tâm thành, cúi xin các Ngài chứng giám.

Nam mô A Di Đà Phật (3 lần)

Gia chủ thực hiện nghi thức cúng giao thừa trong nhà. Ảnh: A.N/Bnews/vnanet.vn

*Văn cúng Giao thừa trong nhà năm Bính Ngọ 2026

Cúng giao thừa trong nhà là cúng Thổ Công (Thần đất) và gia tiên. Gia chủ thực hiện cúng ở bàn thờ gia tiên. Thời gian thực hiện là sau khi cúng giao thừa ngoài trời.

Dưới đây là văn khấn giao thừa trong nhà được biên soạn theo "Tục thờ cúng của người Việt" của tác giả GS.TS Ngô Đức Thịnh

Nam mô A Di Đà Phật (3 lần)

Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.

Con kính lạy ngài Bản gia Thổ Công, Táo Quân, Long Mạch.

Con kính lạy các cụ Tổ Tiên nội ngoại họ [Họ của gia chủ].

Nay là phút Giao Thừa, năm cũ Ất Tỵ qua đi, năm mới Bính Ngọ đang đến.

Tín chủ (chúng) con là:

Trú tại: Đọc địa chỉ đầy đủ trước sắp xếp đơn vị hành chính, nay là địa chỉ (đọc địa chỉ sau đơn vị sắp xếp).

Giờ phút thiêng liêng Giao Thừa, tín chủ con thành tâm sắm sửa hương hoa, lễ vật, cơm canh, trà rượu, bánh trái dâng lên trước án.

Kính mời Ngài Bản gia Thổ Công chứng giám; các cụ Tổ Tiên nội ngoại, ông bà, cha mẹ đã khuất về đây thụ hưởng

Năm cũ đã qua, nhờ ơn Tổ Tiên phù hộ, gia đình con được bình an, mạnh khỏe.

Bước sang năm mới, con cháu thành tâm kính lễ, cúi xin Tổ Tiên phù hộ độ trì; Gia đạo bình an, vạn sự như ý; Già trẻ mạnh khỏe, làm ăn phát đạt; Điều lành mang tới, điều dữ mang đi; Con cháu học hành tấn tới, công danh thành đạt

Tín chủ con lễ bạc tâm thành, kính dâng Tổ Tiên và các Ngài. Cúi xin chứng giám.

Nam mô A Di Đà Phật (3 lần)

Văn khấn có thể viết vào giấy để đọc. Sau khi hết 3 tuần hương thì hóa tờ giấy viết văn khấn cùng vàng mã dâng cúng.

Sau khi cúng Giao thừa xong, các gia chủ khấn Thổ Công, tức là vị thần cai quản trong nhà (thường bàn thờ tổ tiên ở giữa, bàn thờ Thổ Công ở bên trái) để xin phép cho tổ tiên về ăn Tết.

A.N/Bnews/vnanet.vn