Những người nguy cơ cao vẫn phải cảnh giác với dịch COVID-19

Các cơ sở y tế ghi nhận gia tăng ca bệnh COVID-19.

Hiện dịch COVID-19 có xu hướng gia tăng với việc ghi nhận nhiều ca mắc tại các cơ sở y tế. Chuyên gia có nhận định như thế nào về xu hướng tăng các ca mắc COVID-19 trong thời gian gần đây?

Trước hết cần khẳng định rằng từ khi xuất hiện vào năm 2019 đến nay, COVID-19 chưa bao giờ biến mất mà vẫn luôn tồn tại trong cộng đồng. Từ năm 2022 đến nay, do virus đã xuất hiện các biến chủng có độc lực thấp hơn, đồng thời người dân đã có miễn dịch nhờ tiêm vaccine và từng mắc bệnh nên dịch không còn bùng phát mạnh như những năm đầu.

Thời gian gần đây số ca mắc có xu hướng tăng nhưng đây là diễn biến có thể xảy ra đối với một bệnh truyền nhiễm lưu hành. Dịch bệnh luôn có thời điểm tăng và giảm theo chu kỳ.

Một điểm cần lưu ý hiện nay là việc xét nghiệm COVID-19 không còn được triển khai rộng như trước. Nhiều trường hợp chỉ có biểu hiện sốt nhẹ, tự điều trị hoặc nghĩ mình mắc cúm hay các bệnh hô hấp khác nên không đi xét nghiệm. Hệ thống giám sát COVID-19 cũng không còn duy trì ở mức cao như giai đoạn dịch bùng phát.

Vì vậy, số ca được ghi nhận hiện nay chỉ phản ánh một phần tình hình thực tế, có thể nói là "phần nổi của tảng băng chìm". Số người mắc ngoài cộng đồng có thể lớn hơn nhiều so với số liệu báo cáo.

PGS.TS Trần Đắc Phu, nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế), chuyên gia cao cấp y tế.

Chuyên gia đánh giá dịch COVID-19 tăng giai đoạn hiện nay có gì bất thường về số ca nặng, chủng virus hay không? Liệu dịch có nguy cơ lây rộng, tăng ca nặng gây áp lực lên cơ sở y tế hay không, thưa chuyên gia?

Qua quan sát có thể thấy, hiện nay dịch COVID-19 chưa có dấu hiệu bất thường; các chủng virus đang lưu hành vẫn là những chủng đã được ghi nhận trước đó, không xuất hiện biến chủng mới có độc lực cao hay gây bệnh nặng hơn; cũng chưa ghi nhận tình trạng gia tăng nhiều ca nhập viện, chưa có hiện tượng quá tải bệnh viện. Phần lớn người mắc vẫn điều trị tại nhà và tự hồi phục.

Đó là những căn cứ cho thấy tình hình hiện nay chưa có diễn biến đáng lo ngại. Hiện số ca mắc COVID-19 trong cộng đồng có tăng nhưng chưa ở mức quá cao; trong khi người dân sau nhiều năm ứng phó với đại dịch cũng đã có nhiều kinh nghiệm phòng bệnh hơn trước. Việc đeo khẩu trang khi có triệu chứng, vệ sinh tay, giữ môi trường sống thông thoáng... đã trở thành những thói quen tích cực của nhiều người.

Tuy nhiên, người dân cũng không vì thế mà chủ quan. Khi số ca mắc tăng thì dù tỷ lệ bệnh nặng và tử vong rất thấp vẫn sẽ xuất hiện những trường hợp diễn biến nặng. Điều này cũng tương tự như cúm mùa, đa số bệnh nhẹ nhưng vẫn có một số ca phải nhập viện hoặc thậm chí tử vong.

Tôi cho rằng, chúng ta không nên quá lo lắng nhưng cũng tuyệt đối không được chủ quan. Thực tế hiện nay đa số trường hợp mắc COVID-19 đều diễn biến nhẹ hơn trước rất nhiều. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa bệnh hoàn toàn vô hại khi vẫn có một tỷ lệ người bệnh diễn biến nặng, đặc biệt là người cao tuổi, người mắc bệnh nền và người suy giảm miễn dịch. Khi số ca mắc trong cộng đồng tăng thì số ca nặng tuyệt đối cũng sẽ tăng theo.

Do đó, nếu có các triệu chứng nặng hơn như: Sốt kéo dài, khó thở, mệt nhiều hoặc tình trạng bệnh diễn biến xấu thì cần đến cơ sở y tế để được khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời, đồng thời phân biệt với các bệnh hô hấp khác.

Trong giai đoạn hiện nay người dân cần thực hiện phòng bệnh như thế nào? Các đối tượng nào cần phải chú ý sức khỏe, thưa ông?

Trong bối cảnh dịch bệnh như hiện nay, quan trọng nhất là những người có triệu chứng hô hấp nên đeo khẩu trang để hạn chế lây nhiễm cho người khác. Những người tiếp xúc gần với người nghi mắc bệnh cũng nên đeo khẩu trang.

Bên cạnh đó, người dân cần thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, giữ vệ sinh môi trường, nhà cửa thông thoáng. Đây là những biện pháp không chỉ giúp phòng COVID-19 mà còn phòng ngừa nhiều bệnh lây truyền qua đường hô hấp và cả một số bệnh đường tiêu hóa.

Đặc biệt, với nhóm người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính, người suy giảm miễn dịch và các đối tượng dễ tổn thương cần được quan tâm, theo dõi sức khỏe nhiều hơn vì đây là nhóm có nguy cơ diễn biến nặng.

Hiện nay cũng chưa có chỉ định triển khai tiêm vaccine COVID-19 diện rộng vì bệnh chủ yếu diễn biến nhẹ.

Trong bối cảnh dịch COVID-19 như hiện nay, hệ thống giám sát, điều trị cần làm gì cho phù hợp, thưa chuyên gia?

Công tác giám sát dịch hiện vẫn giữ vai trò hết sức quan trọng. Ngành y tế cần tiếp tục theo dõi tình hình lưu hành của virus, số ca mắc, số ca nặng và tử vong để đánh giá chính xác nguy cơ dịch bệnh.

Đặc biệt, cần giám sát nhằm phát hiện sớm nếu xuất hiện biến chủng mới có khả năng lây lan nhanh hơn hoặc gây bệnh nặng hơn để kịp thời cảnh báo và có biện pháp ứng phó phù hợp.

Bên cạnh đó, các bệnh viện cũng cần theo dõi nguy cơ quá tải, thực hiện tốt kiểm soát nhiễm khuẩn nhằm hạn chế lây nhiễm chéo giữa người mắc COVID-19 với các bệnh nhân khác.

Thời điểm hiện nay chưa có dấu hiệu bất thường của dịch COVID-19. Người dân không nên quá hoang mang nhưng cũng không được chủ quan, mà cần tiếp tục duy trì các biện pháp phòng bệnh cơ bản, nhất là bảo vệ tốt những nhóm có nguy cơ cao.

Xin trân trọng cảm ơn ông!