Những nội dung đáng lưu ý của Chuẩn mực Kiểm toán nhà nước 2805
Chuẩn mực Kiểm toán nhà nước (CMKTNN) 2805 bao gồm các quy định, lưu ý khi kiểm toán báo cáo tài chính riêng lẻ và khi kiểm toán các yếu tố, tài khoản hoặc khoản mục cụ thể của báo cáo tài chính (BCTC).

Đoạn 06 CMKTNN 2805 quy định: BCTC thường có nghĩa là một bộ BCTC (đầy đủ) theo khuôn khổ về lập và trình bày BCTC được áp dụng nhưng cũng có thể là một BCTC riêng lẻ. Ảnh tư liệu
Câu hỏi 1: Thuật ngữ “báo cáo tài chính” có thể hiểu là một BCTC riêng lẻ không hay chỉ có nghĩa là một bộ BCTC đầy đủ?
Trả lời: Đoạn 06 CMKTNN 2805 quy định thuật ngữ “BCTC” thường có nghĩa là một bộ BCTC (đầy đủ) theo khuôn khổ về lập và trình bày BCTC được áp dụng nhưng cũng có thể là một BCTC riêng lẻ.
Các thông tin thuyết minh bao gồm thông tin giải thích hoặc mô tả theo yêu cầu, được cho phép hoặc được quy định theo khuôn khổ về lập và trình bày BCTC được áp dụng, trên BCTC hoặc trong các thuyết minh, hoặc được kết hợp bằng cách tham chiếu chéo.
Câu hỏi 2: Khi kiểm toán yếu tố cụ thể trong BCTC, làm thế nào để kiểm toán viên nhà nước (KTVNN) đảm bảo rằng các thuyết minh trong BCTC đủ đầy và phù hợp?
Trả lời: Đoạn 09 CMKTNN 2805 quy định KTVNN cần đánh giá tính đầy đủ và tính hợp lý của các thuyết minh trong BCTC riêng lẻ hoặc yếu tố cụ thể của BCTC. Họ phải xác định xem khuôn khổ về lập và trình bày BCTC mà đơn vị áp dụng có đầy đủ các thuyết minh liên quan không, và liệu những thuyết minh đó có đủ thông tin để người sử dụng hiểu rõ về các giao dịch, sự kiện trọng yếu, và ảnh hưởng của chúng đến các yếu tố trong BCTC.
KTVNN cũng cần kiểm tra việc áp dụng các chuẩn mực kế toán liên quan và đảm bảo rằng các thuyết minh không chỉ tuân thủ yêu cầu về mặt kỹ thuật mà còn giúp làm sáng tỏ các sự kiện trọng yếu.
Câu hỏi 3: Theo CMKTNN 2805, khi kiểm toán BCTC riêng lẻ hoặc kiểm toán yếu tố cụ thể của một BCTC, KTVNN phải xác định gì?
Trả lời: Đoạn 11 CMKTNN 2805 quy định khi lập kế hoạch và thực hiện kiểm toán BCTC riêng lẻ hoặc kiểm toán yếu tố cụ thể của một BCTC, KTVNN phải xác định tất cả các CMKTNN có liên quan và áp dụng các chuẩn mực đó phù hợp với hoàn cảnh cụ thể của cuộc kiểm toán.
Về nguyên tắc, trong cuộc kiểm toán yếu tố cụ thể của một BCTC, CMKTNN 2240 (Trách nhiệm của KTVNN liên quan đến gian lận trong cuộc kiểm toán BCTC), CMKTNN 2550 (Các bên liên quan trong kiểm toán tài chính) và CMKTNN 2570 (Kiểm toán hoạt động liên tục của đơn vị trong kiểm toán tài chính) luôn được coi là có liên quan đến cuộc kiểm toán vì yếu tố được kiểm toán có thể bị sai sót do gian lận, do ảnh hưởng của các nghiệp vụ với các bên liên quan hoặc do việc áp dụng không đúng giả định về tính hoạt động liên tục theo khuôn khổ về lập và trình bày BCTC được áp dụng.
Câu hỏi 4: Khi kiểm toán một yếu tố cụ thể của BCTC, làm thế nào để xác định mức trọng yếu cho yếu tố này có thể thấp hơn mức trọng yếu của BCTC tổng hợp, và điều này có ảnh hưởng gì đến phương pháp kiểm toán?
Trả lời: Đoạn 15 CMKTNN 2805 quy định mức trọng yếu đối với BCTC riêng lẻ hoặc yếu tố cụ thể thường sẽ thấp hơn mức trọng yếu của bộ BCTC tổng hợp. Điều này là do yếu tố hoặc khoản mục cụ thể có thể có ảnh hưởng hạn chế hơn đối với toàn bộ BCTC của đơn vị.
Khi mức trọng yếu thấp hơn, KTVNN cần phải điều chỉnh phạm vi và phương pháp kiểm toán sao cho phù hợp, ví dụ như thu thập thêm bằng chứng kiểm toán, thực hiện thêm thủ tục kiểm toán chuyên sâu, hoặc thay đổi phương pháp đánh giá các sai sót chưa điều chỉnh. Điều này ảnh hưởng đến việc lập kế hoạch kiểm toán, cách thức lựa chọn mẫu thử nghiệm, và cách đánh giá các sai sót trọng yếu trong quá trình kiểm toán.
Câu hỏi 5: Khi báo cáo kiểm toán về bộ BCTC (đầy đủ) của đơn vị có ý kiến kiểm toán trái ngược hoặc từ chối đưa ra ý kiến, KTVNN có thể đưa ra ý kiến chấp nhận toàn phần đối với BCTC riêng lẻ không?
Trả lời: Đoạn 23 CMKTNN 2805 quy định trong trường hợp KTVNN đưa ra ý kiến kiểm toán trái ngược hoặc từ chối đưa ra ý kiến đối với bộ BCTC (đầy đủ) của đơn vị, họ không thể đưa ra ý kiến chấp nhận toàn phần đối với BCTC riêng lẻ nếu yếu tố cụ thể của BCTC đó có mối liên hệ chặt chẽ với bộ BCTC đầy đủ. Nếu yếu tố đó quan trọng trong bộ BCTC, việc đưa ra ý kiến chấp nhận toàn phần sẽ mâu thuẫn với ý kiến trái ngược hoặc từ chối đối với toàn bộ BCTC.
Tuy nhiên, nếu yếu tố cụ thể không chiếm tỷ trọng lớn và có thể kiểm toán riêng biệt mà không ảnh hưởng đến tính hợp lý của bộ BCTC đầy đủ, kiểm toán viên có thể đưa ra ý kiến chấp nhận toàn phần đối với yếu tố đó, miễn là báo cáo kiểm toán về yếu tố đó không được phát hành cùng với báo cáo kiểm toán về bộ BCTC đầy đủ.
Đoạn 24 CMKTNN 2805 quy định KTVNN được phép từ chối đưa ra ý kiến về BCTC riêng lẻ hoặc yếu tố cụ thể của một BCTC mặc dù ý kiến về bộ BCTC (đầy đủ) là ý kiến chấp nhận toàn phần vì việc từ chối đưa ra ý kiến chỉ liên quan đến BCTC riêng lẻ hoặc yếu tố cụ thể của một BCTC mà không liên quan đến tổng thể BCTC./.











