Những tên thôn gửi gắm ký ức và khát vọng

Lãnh đạo thôn Hồng Quân, xã Phủ Thông nhận Quyết định thành lập thôn tại lễ công bố sau sắp xếp.

Ký ức trong tên gọi

Trong những tên gọi mới của các thôn sau sắp xếp, Hoa Sơn là cái tên được nhiều người dân xã Phủ Thông nhắc đến với sự trân trọng. Từ ngày 1/7/2026, 5 thôn, gồm: Đon Bây, Thủy Điện, Bó Lịn, Địa Cát và Cốc Thốc được sáp nhập lại để trở thành thôn Hoa Sơn. Hoa Sơn hôm nay có 329 hộ dân trên diện tích 16,529km2. Các cụm dân cư nằm dọc theo những tuyến đường liên thôn và ven suối, cách trung tâm xã khoảng 6 đến 11km. Khoảng cách giữa các thôn cũ khoảng 4km, nhưng người dân đã có sự gắn bó lâu dài trong sản xuất và đời sống sinh hoạt.

Cả 5 thôn gốc trước đây đều thuộc xã Vi Hương cũ, nay thuộc xã Phủ Thông sau khi sắp xếp đơn vị hành chính (1/7/2025). Vì vậy, khi thôn mới lấy tên Hoa Sơn, nhiều người dân xem đó như một sự gợi nhắc về lớp ký ức gắn với vùng đất này. Đầu năm 1946, Chi bộ Hoa Sơn được thành lập tại rừng Khuổi Luông, đánh dấu một mốc quan trọng trong lịch sử cách mạng của địa phương.

Tên Hoa Sơn còn gắn với di tích chùa Hoa Sơn, được người xưa xây dựng dưới chân dãy núi Phja Bjoóc - Núi Hoa, thuộc khu vực thôn Đon Bây cũ. Dù ngôi chùa đã bị đổ nát qua thời gian và biến động lịch sử, nhưng dấu tích còn lại như chiếc chuông chùa vẫn được người dân nhắc đến như một phần ký ức của vùng đất.

Anh Hoàng Văn Nghịa, Bí thư Chi bộ thôn Hoa Sơn, chia sẻ: Sáp nhập 5 thôn nên khi làm công tác tư tưởng, chúng tôi đã vận động để người dân đồng tình với tên thôn. Mọi người đều phấn khởi với tên mới, có cụ cao tuổi còn bảo, tên gọi này như tìm về cội nguồn. Lời chia sẻ ấy làm cho tên Hoa Sơn trở nên gần gũi hơn. Trong nhịp sống mới của một thôn vừa được sáp nhập, cái tên Hoa Sơn mang theo niềm tự hào về truyền thống và sự gắn kết của cộng đồng.

Nếu Hoa Sơn gợi nhớ về một vùng đất giàu truyền thống cách mạng, thì Hồng Quân lại gắn với một câu chuyện lịch sử được người dân Phủ Thông truyền lại qua nhiều thế hệ. Trước khi đổi tên, Hồng Quân là thôn Bản Chang với 172 hộ dân. Do các khu dân cư nằm cách nhau khá xa và địa hình còn nhiều trở ngại, thôn được giữ nguyên hiện trạng khi sắp xếp đơn vị dân cư, đến ngày 1/7/2026, cộng đồng dân cư thống nhất đổi tên thành thôn Hồng Quân.

Tên gọi ấy gợi nhớ một dấu mốc lịch sử của vùng đất Lục Bình trước đây. Ngày 5/8/1945, tại đồn Lanh Chang (thuộc xã Lục Bình, tỉnh Bắc Kạn cũ), đã diễn ra trận đánh ác liệt, để lại dấu ấn trong lịch sử địa phương. Trong trận đánh ấy, ông Hồng Quân, tên thật là Hoàng Văn Hán, người thôn Lủng Chang, xã Lục Bình cũ, đã anh dũng hy sinh. Theo lời kể của người già trong vùng, sau trận đánh, mẹ ông bị gọi ra nhận mặt con và cũng bị bắn ngay tại chỗ. Câu chuyện ấy được truyền qua nhiều thế hệ, trở thành một phần ký ức không thể quên của người dân nơi đây.

Trước năm 1964, địa phương này từng mang tên xã Hồng Quân, sau đó mới đổi tên thành xã Lục Bình. Vì vậy, khi thôn Bản Chang thống nhất lấy tên Hồng Quân, người dân xem đó như sự tiếp nối ký ức lịch sử của quê hương.

Chị Luân Thị Dương, Trưởng thôn Hồng Quân, chia sẻ: Từ ngày bé, chúng tôi đã được nghe người già kể lại về người chiến sĩ quả cảm Hồng Quân. Lần này đổi tên, người dân đều thống nhất cao. Ai cũng phấn khởi, tự hào về tên mới của thôn mình.

Nghe lời kể của chị Dương có thể cảm nhận rõ niềm tự hào của người dân khi tên thôn mới gắn với một ký ức lịch sử của quê hương. Mỗi lần nhắc đến Hồng Quân, người dân nơi đây như được nhắc nhớ về một chặng đường lịch sử đã in dấu trên mảnh đất mình đang sống.

Tên mới trên hành trình mới

Rời xã Phủ Thông, chúng tôi tìm đến xã Bạch Thông, nơi thôn Đồng Thuận vừa được thành lập sau đợt sắp xếp thôn. Thôn Đồng Thuận được thành lập trên cơ sở sắp xếp toàn bộ thôn Nà Thoi và thôn Nà Đinh, với 212 hộ dân. Người dân chủ yếu là dân tộc Tày và Kinh, có phong tục, tập quán, phương thức sản xuất và đời sống sinh hoạt gần gũi, nên việc hình thành một đơn vị thôn mới nhận được sự đồng thuận cao.

Trong câu chuyện với chúng tôi về tên mới của thôn, Bí thư Chi bộ thôn Đồng Thuận Nguyễn Thị Xoan lý giải: Tên gọi mới được lựa chọn với ý nghĩa gửi gắm tinh thần đồng lòng, đồng tâm và thuận lợi. Bà con rất ủng hộ tên gọi Đồng Thuận với mong muốn thôn mới sẽ có nhiều thuận lợi, may mắn và có những bước tiến mới trong thời gian tới.

Cuộc họp Chi bộ đầu tiên của thôn Đồng Thuận, xã Bạch Thông sau khi thành lập thôn mới.

Đồng Thuận hiện có khoảng 600ha rừng trồng, 65ha cây cam, quýt, cùng diện tích trồng ổi, táo và mắc ca. Bí thư Chi bộ Nguyễn Thị Xoan khẳng định rằng sau sáp nhập, việc liên kết sản xuất và hỗ trợ nhau trong phát triển kinh tế thuận lợi hơn; các hộ dân có điều kiện chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ ngày công lao động và cùng tìm hướng sản xuất phù hợp với điều kiện của địa phương. Cùng với phát triển kinh tế, thôn vẫn duy trì tốt các hoạt động văn hóa, thể thao và sinh hoạt cộng đồng. Nhà văn hóa thôn Nà Đinh trước đây tiếp tục được lựa chọn là nơi để người dân gặp gỡ, sinh hoạt và tổ chức các hoạt động chung.

Chúng tôi đem câu chuyện tên mới của thôn đến trụ sở UBND xã Bạch Thông trò chuyện, Phó Chủ tịch UBND xã Bạch Thông Nguyễn Vũ Mão thông tin ngay: Việc đặt tên các thôn sau sắp xếp được cân nhắc kỹ trên tinh thần vừa bảo đảm thuận lợi trong quản lý, vừa tôn trọng lịch sử, văn hóa và nguyện vọng của nhân dân. Mỗi tên gọi mới đều mang ý nghĩa tích cực, thể hiện khát vọng về cuộc sống bình yên, đoàn kết, đồng thuận và phát triển.

Trên những con đường quen thuộc của làng quê, tên gọi mới rồi sẽ dần đi vào đời sống thường ngày như một phần tự nhiên của cuộc sống. Điều làm nên sức sống của mỗi cái tên là sự đồng lòng của bà con khi cùng giữ gìn nếp sống, vun đắp tình làng nghĩa xóm để những chặng đường phát triển của quê hương sẽ vững vàng hơn.