Những tháng ngày đầy thử thách, cống hiến và cảm xúc tại Phái bộ Nam Sudan

Ngày 22-4-2022, quyết định thay thế Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 3 được ban hành, mở ra thời gian 15 tháng đầy thử thách, cống hiến và cảm xúc với chúng tôi.

Những ngày đầu tiên - thử thách và niềm tin

Tôi còn nhớ như in ngày đầu tiên đặt chân lên thủ đô Juba, Nam Sudan trong chuyến đi tiền trạm vào tháng 4-2022. Đoàn tiền trạm gồm 3 người, có nhiệm vụ đi trước, làm mọi công tác chuẩn bị về nơi ăn, chốn ở, các thủ tục để đón bệnh viện sang sau. Nam Sudan đón chúng tôi bằng cái nắng khô rát và khung cảnh khắc nghiệt của mảnh đất châu Phi. Lần đầu khi đặt chân lên mảnh đất xa xôi, môi trường khắc nghiệt, lạ lẫm, còn nội chiến, nhiệm vụ mới và xác định sẽ có rất nhiều khó khăn, nguy hiểm làm chúng tôi không tránh khỏi cảm giác lo lắng.

Tháng 5-2022, toàn bộ Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 4 đặt chân đến Bentiu, Nam Sudan, địa điểm đóng quân của bệnh viện, cách thủ đô Juba khoảng 800km về phía Bắc. Tôi vẫn còn nhớ cảm nhận đầu tiên của mình về mảnh đất Bentiu, nơi chúng tôi sẽ gắn bó trong thời gian hơn một năm, đó là khi máy bay hạ cánh xuống đường băng bằng đất. Trong điều kiện cơ sở vật chất, hạ tầng còn thiếu thốn, gian nan nhưng tinh thần của tập thể bệnh viện rất cao và luôn xác định rõ: “Dù ở đâu, khó khăn thế nào người lính quân y luôn vững vàng, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ”. Về nơi đóng quân, ngay trong những ngày đầu, chúng tôi vừa ổn định nơi ăn ở, vừa nhanh chóng triển khai gấp hệ thống khám, cấp cứu, phòng xét nghiệm, phòng mổ, bảo đảm sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ 24/7 cho lực lượng gìn giữ hòa bình tại Bentiu.

Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 4 tại Bentiu, Nam Sudan.

Tỏa sáng phẩm chất, bản lĩnh, chuyên môn người thầy thuốc quân y

“Nơi đất khách”, dù gặp rất nhiều khó khăn, trở ngại, nhất là về ngôn ngữ giao tiếp, điều kiện sinh hoạt song những thử thách ấy không làm khó người lính quân y mà ngược lại, phẩm chất của Bộ đội Cụ Hồ, bản lĩnh của người thầy thuốc quân y thêm tỏa sáng. Với lực lượng nòng cốt là các nhân viên của Bệnh viện Quân y 103, Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 4 đã tổ chức tiếp nhận, khám và điều trị cho hàng nghìn lượt bệnh nhân, thực hiện thành công hàng chục ca phẫu thuật, trong đó có nhiều trường hợp khó, nặng, đòi hỏi trình độ chuyên môn cao và phản ứng nhanh.

Không chỉ khẳng định năng lực về chuyên môn, tập thể bệnh viện còn thể hiện hình ảnh “người thầy thuốc - người chiến sĩ quân y Việt Nam” chuẩn mực qua thái độ phục vụ tận tâm, chu đáo, tính chuyên nghiệp, tinh thần trách nhiệm và nhân ái. Nhiều ca bệnh phức tạp, thời gian xử lý gấp, thuộc nhiều chuyên khoa khác nhau được giải quyết chính xác, kịp thời, hiệu quả, nhận được đánh giá cao từ chỉ huy Phái bộ và đồng nghiệp quốc tế.

Một ca phẫu thuật tại bệnh viện dã chiến.

Đã hơn 3 năm trôi qua tôi vẫn không thể quên hình ảnh những ca sốt rét ác tính. Bệnh viện đã phải phối hợp cấp cứu suốt nhiều giờ, vừa hồi sức vừa điều trị đặc hiệu. Khi bệnh nhân tỉnh lại, đôi mắt ánh lên sự ngỡ ngàng và biết ơn - khoảnh khắc ấy, chúng tôi hiểu sâu sắc thế nào là “giữ gìn hòa bình bằng lòng nhân ái và tri thức y học” và thêm tự hào về màu áo mình đang mặc.

Một dấu mốc đặc biệt khác là ca mổ đẻ đầu tiên tại bệnh viện dã chiến. Sản phụ là nhân viên tại Phái bộ, thai 38 tuần, chuyển dạ trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, đường sá lầy lội, không thể vận chuyển đi nơi khác. Chúng tôi đã quyết định mổ ngay tại bệnh viện, trong điều kiện ánh sáng yếu, dụng cụ hạn chế, nhưng bằng tất cả kinh nghiệm, bản lĩnh và trách nhiệm, ca phẫu thuật đã thành công tốt đẹp. Khi tiếng khóc chào đời của đứa trẻ vang lên giữa căn phòng nhỏ, tất cả đều xúc động. Ca mổ kết thúc, cả bệnh viện lại bắt đầu công việc mà chưa mấy ai từng làm, đó là thức thâu đêm để cắt, may cho cháu những tấm tã lót mới, quần áo mới; chạy đi tìm những hộp sữa cho trẻ sơ sinh… Một sự sống mới - biểu tượng của hòa bình được sinh ra ngay trên mảnh đất còn nhiều gian khó ấy.

Niềm vui vỡ òa khi cháu bé cất tiếng khóc chào đời ngay tại bệnh viện dã chiến.

Những buổi hội chẩn, giao ban trực tuyến với các thầy ở Bệnh viện Quân y 103, những ca phẫu thuật giữa đêm với nguồn điện chập chờn, những lần vận chuyển bệnh nhân trong mưa gió… tất cả đều in sâu trong ký ức như minh chứng cho sức bền, bản lĩnh và trình độ của lực lượng quân y Việt Nam.

Trong điều kiện xa nhà nhưng với truyền thống vốn có, nhân viên bệnh viện dã chiến đã khắc phục khó khăn triển khai nhiều hoạt động ý nghĩa, điển hình là lần đầu tiên triển khai phòng khám sản khoa riêng; làm vườn thuốc nam đặc trưng của quân y Việt Nam… để đưa vào hỗ trợ điều trị theo phương pháp Đông - Tây y kết hợp; tổ chức khu tăng gia sản xuất để cải thiện, nâng cao đời sống bộ đội. Cùng với đó xây dựng phòng tập gym để bộ đội luyện tập nâng cao sức khỏe, sức bền bỉ, dẻo dai chống chọi lại với thời tiết khắc nghiệt của Bentiu.

Lan tỏa yêu thương, hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ

Bên cạnh công tác chuyên môn, Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 4 luôn coi trọng nhiệm vụ đối ngoại và hoạt động dân vận (CIMIC). Chúng tôi tổ chức nhiều chương trình khám bệnh, cấp thuốc miễn phí cho người dân; hỗ trợ cơ sở y tế địa phương; trồng cây và tặng quà, dạy các em nhỏ chơi trò chơi dân gian, tìm hiểu văn hóa Việt Nam; trồng hàng trăm cây xanh cho nhiều trường học, bệnh viện, làng bản và xung quanh khu vực đóng quân, phối hợp cùng các lực lượng gìn giữ hòa bình khác trong những hoạt động cộng đồng.

Ngoài nhiệm vụ chuyên môn, cán bộ, nhân viên y tế của Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 4 còn thực hiện tốt chức năng của đội quân công tác, để lại niềm tin yêu, mến mộ và hình ảnh cao đẹp của người thầy thuốc quân y với người dân Nam Sudan.

Hình ảnh nụ cười của những em nhỏ khi được nhận sách vở, đồ chơi, những lời cảm ơn chưa sõi bằng tiếng Anh của người dân Bentiu là phần thưởng quý giá, xóa nhòa mọi khoảng cách về ngôn ngữ, màu da hay văn hóa. Mỗi nụ cười của người dân Bentiu, mỗi cái bắt tay thân thiện của đồng nghiệp quốc tế là minh chứng cho tinh thần nhân đạo và trách nhiệm của Việt Nam với thế giới. Các hoạt động giao lưu văn hóa, thể thao, biểu diễn nghệ thuật dân tộc Việt Nam cũng góp phần để hình ảnh người lính quân y trở nên thân thiện, chuyên nghiệp và đáng mến trong mắt bạn bè quốc tế.

Hoạt động trồng cây của bệnh viện dã chiến tại Bentiu.

Những ký ức không thể nào quên

Đêm Bentiu yên tĩnh, những đêm gác, đêm trực dài, chỉ nghe tiếng côn trùng, tiếng gió rít qua dãy container, vừa chăm sóc bệnh nhân, chúng tôi cùng nhau nhắc chuyện quê nhà, nhớ đến nao lòng bữa cơm gia đình, nhớ giảng đường Học viện Quân y, nhớ những ngày công tác tại Bệnh viện Quân y 103, nói về những ước mơ giản dị sau khi hoàn thành nhiệm vụ trở về nước. Trong không gian tĩnh lặng của đêm, có những đồng đội lặng lẽ chịu đựng nỗi nhớ con thơ, gia đình, cha mẹ già; những khoảnh khắc xúc động khi nhận được những bức thư, tin nhắn từ Việt Nam - tất cả trở thành những mảnh ghép không thể phai mờ trong ký ức mỗi thành viên chúng tôi.

Bức thư của con gái gửi từ quê nhà giúp tôi vơi bớt phần nào nỗi nhớ gia đình, nhớ quê hương.

Trong thời gian thực hiện nhiệm vụ, một bất ngờ với chúng tôi khi không thể nghĩ rằng, ngay tại mảnh đất châu Phi xa xôi đầy nắng, gió này lại xảy ra lụt bão, có những ngày cả bệnh viện cùng nhau chống lụt, di chuyển trang thiết bị, vừa cứu người vừa bảo vệ tài sản, vận chuyển bệnh nhân bằng cano - đúng nghĩa “chiến đấu trong thời bình”.

Và tôi không thể quên khoảnh khắc được đích thân Trưởng Phái bộ Liên hợp quốc tại Nam Sudan trao tặng Huy chương Vì sự nghiệp Gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc. Khi quốc kỳ Việt Nam tung bay, quốc ca Việt Nam vang lên giữa mảnh đất châu Phi xa xôi, chúng tôi ai cũng như nghẹn lại. Giây phút ấy, tất cả những gian khổ, xa cách, hiểm nguy đều tan biến, chỉ còn lại niềm tự hào vô hạn, tự hào được cống hiến dưới màu cờ Tổ quốc thân yêu, tự hào là người lính quân y, góp phần nhỏ bé của mình vào công cuộc bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, vào sứ mệnh cao cả vì hòa bình nhân loại.

Nhân viên Bệnh viện Quân y 103 nhận Huy chương Vì sự nghiệp Gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tại Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 4.

Chỉ huy lực lượng Liên hợp quốc tại Bentiu đến chúc mừng Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 4 khánh thành cột cờ dịp kỷ niệm 133 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19-5-1890/19-5-2023).

Niềm tự hào trong hành trang phía trước

Tháng 7-2023, chúng tôi hoàn thành nhiệm vụ và lên đường trở về đất mẹ Việt Nam. Hành trình 15 tháng không quá dài trong đời người, nhưng đủ để gắn kết những trái tim đồng đội, để khẳng định bản lĩnh và trí tuệ của người bác sĩ quân y Việt Nam, của nhân viên Bệnh viện Quân y 103 trên trường quốc tế.

Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 4 đã để lại dấu ấn tốt đẹp, phát huy và tiếp nối truyền thống vẻ vang của Quân đội nhân dân Việt Nam, góp phần vào sự nghiệp gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, vì một thế giới nhân ái và bền vững.

Những ký ức về châu Phi đầy nắng, gió, tình đồng chí, đồng đội, bệnh nhân cùng tiếng cười luôn mãi mãi là một phần không thể quên trong cuộc đời của mỗi chúng tôi. Những kinh nghiệm quý báu cả về chuyên môn và cuộc sống tích lũy ở Bệnh viện dã chiến cấp 2 số 4 luôn là hành trang giúp chúng tôi tiếp tục học tập, cống hiến cho ngành quân y, cho nền y học nước nhà ở chặng đường phía trước.