Những thay đổi đáng chú ý với doanh nghiệp trong Luật Đầu tư sửa đổi

Chiều 24/8, tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư với 474/476 đại biểu có mặt tán thành. Một trong những nội dung trọng tâm của Luật là sửa đổi Điều 6 và Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đồng thời sửa đổi một số quy định của các luật có liên quan.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày báo cáo trước Quốc hội chiều 24/8 - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc.

Cắt giảm 62 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện

Theo quy định mới, Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được thay thế bằng Phụ lục mới ban hành kèm theo Luật, với 137 ngành, nghề.

Đáng chú ý, Luật cắt giảm 62 ngành, nghề và sửa đổi, bổ sung 14 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Theo đó, dự kiến cắt giảm khoảng 786 điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa 232 thủ tục hành chính.

Đây là thay đổi có ý nghĩa trực tiếp đối với doanh nghiệp, nhất là những doanh nghiệp đang hoạt động hoặc có kế hoạch gia nhập các lĩnh vực thuộc diện kinh doanh có điều kiện.

Việc rà soát, cắt giảm được thực hiện theo hướng không duy trì những ngành, nghề hoặc điều kiện kinh doanh không còn cần thiết, chồng chéo, trùng lặp hoặc làm phát sinh thủ tục hành chính không cần thiết. Chính phủ cho biết việc cắt giảm không mang tính cơ học theo số lượng mà hướng tới đổi mới thực chất phương thức quản lý nhà nước.

Chuyển từ tiền kiểm sang phương thức quản lý phù hợp hơn

Một điểm đáng chú ý trong cách tiếp cận của Luật là đối với một số ngành, nghề, việc quản lý có thể được chuyển sang các công cụ khác như tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn nghề hoặc phương thức hậu kiểm.

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, việc cắt giảm, sửa đổi ngành, nghề kinh doanh có điều kiện được thực hiện trên cơ sở chỉ bãi bỏ những ngành, nghề không còn cần thiết hoặc có thể thay thế bằng công cụ quản lý hiệu quả hơn. Đồng thời, Chính phủ sẽ chỉ đạo các bộ, cơ quan ngang bộ nghiên cứu giải pháp quản lý thay thế đối với những ngành, nghề được bãi bỏ hoặc sửa đổi.

Với doanh nghiệp, thay đổi này có thể giúp giảm yêu cầu phải đáp ứng một số điều kiện trước khi hoạt động, đồng thời tăng tính linh hoạt trong tổ chức sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, việc một ngành, nghề được đưa ra khỏi danh mục kinh doanh có điều kiện không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp được miễn toàn bộ yêu cầu quản lý chuyên ngành, bởi các tiêu chuẩn, quy chuẩn hoặc cơ chế hậu kiểm có thể tiếp tục được áp dụng.

Các đại biểu tại phiên họp chiều 24/8. Ảnh:quochoi.vn

Bổ sung các lĩnh vực kinh doanh mới

Luật cũng cập nhật các lĩnh vực kinh doanh mới phát sinh trong thực tiễn. Trong danh mục mới có các hoạt động liên quan đến tài sản mã hóa, dịch vụ sàn dữ liệu, sản phẩm và dịch vụ trung gian, phân tích, tổng hợp dữ liệu và dịch vụ xử lý dữ liệu cá nhân.

Việc đưa những lĩnh vực mới vào hệ thống ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện cho thấy pháp luật đầu tư được điều chỉnh để theo kịp sự phát triển của các mô hình kinh doanh mới, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ và dữ liệu.

Song song với việc mở rộng khung pháp lý cho các lĩnh vực mới, Luật vẫn duy trì yêu cầu điều kiện kinh doanh đối với những lĩnh vực có liên quan đến an ninh, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, y tế, xây dựng... nhằm bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, sức khỏe cộng đồng và quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Doanh nghiệp cần lưu ý thời điểm áp dụng

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư có hiệu lực từ ngày 1/3/2027. Riêng quy định cấm kinh doanh khí N₂O sử dụng cho con người qua đường hô hấp, trừ một số mục đích được pháp luật quy định, cùng quy định chuyển tiếp liên quan sẽ có hiệu lực từ 1/1/2027.

Như vậy, các doanh nghiệp thuộc những ngành, nghề chịu tác động của việc cắt giảm hoặc sửa đổi điều kiện kinh doanh cần theo dõi các văn bản hướng dẫn và phương án quản lý thay thế của cơ quan quản lý chuyên ngành để xác định chính xác yêu cầu áp dụng đối với hoạt động của mình.

Với quy mô cắt giảm 62 ngành, nghề, khoảng 786 điều kiện kinh doanh và đơn giản hóa 232 thủ tục hành chính dự kiến, Luật Đầu tư sửa đổi được kỳ vọng tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp gia nhập thị trường, tổ chức hoạt động kinh doanh và giảm chi phí tuân thủ, đồng thời tiếp tục hoàn thiện môi trường đầu tư, kinh doanh theo hướng minh bạch và thuận lợi hơn.