Những thay đổi trong tuyển sinh đại học 2027

Những thay đổi trong tuyển sinh đại học 2027 nhận được sự đồng tình hưởng ứng của chuyên gia và đại diện các cơ sở giáo dục đại học.

Sinh viên Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam. Ảnh: NTCC.

Sinh viên Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam. Ảnh: NTCC.

Mỗi trường tối đa 5 phương thức tuyển sinh

Bộ GD&ĐT ban hành Thông tư số 95/2026/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung một số điều của các thông tư của Bộ GDĐT ban hành quy định về xác định số lượng tuyển sinh, chương trình đào tạo, tuyển sinh và đào tạo cao đẳng ngành Giáo dục Mầm non, đại học và sau đại học. Thông tư có hiệu lực từ ngày 11/11/2026; riêng Điều 1 đến Điều 9 sửa đổi Quy chế tuyển sinh đại học, cao đẳng ngành Giáo dục Mầm non có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Các nội dung có lộ trình riêng thực hiện theo năm tuyển sinh tương ứng.

Thông tư quy định cơ sở đào tạo sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh. Mỗi chương trình, hình thức đào tạo sử dụng tối đa 3 phương thức từ năm 2027 và 2 phương thức từ năm 2028, không bao gồm phương thức xét tuyển thẳng và xét tuyển đối tượng cử tuyển.

Bộ GD&ĐT yêu cầu, cơ sở đào tạo phải quy định cụ thể trọng số tính điểm xét của từng hợp phần trong mỗi phương thức; công khai tiêu chí đánh giá, xét tuyển, cách tính điểm, bảo đảm chỉ có duy nhất một thang điểm xét tuyển và các thí sinh có cùng điều kiện tham gia xét tuyển, trừ đối tượng xét tuyển thẳng.

Về điểm cộng, cơ sở đào tạo đã sử dụng điểm cộng trong các phương thức tuyển sinh theo quy định từ năm 2026 trở về trước được quyết định tiếp tục áp dụng trong năm 2027, nhưng tổng điểm cộng không vượt quá 0,5 điểm theo thang điểm 30 và phải giải trình việc sử dụng. Từ năm tuyển sinh 2028, cơ sở đào tạo không sử dụng điểm cộng trong tuyển sinh.

TS Hoàng Phương - Trưởng Chương trình Tiếp thị kỹ thuật số và Truyền thông xã hội, Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV) – nhìn nhận, giai đoạn trước, các trường sử dụng phương thức xét tuyển với các chỉ tiêu chia nhỏ lẻ tạo ra ma trận rắc rối, gây áp lực tâm lý và chi phí cơ hội lớn cho học sinh. Việc rút gọn buộc hệ thống phải minh bạch hơn, giúp thí sinh dễ dàng theo dõi và lập chiến lược học tập trọng tâm.

Theo TS Hoàng Phương, giảm số lượng phương thức đồng nghĩa với việc giảm thiểu tình trạng một thí sinh trúng tuyển bằng nhiều phương thức khác nhau vào cùng một ngành. Thực trạng này đã từng gây khó khăn cho khâu lọc ảo và quản trị chỉ tiêu của các trường. Khi mỗi chương trình, hình thức đào tạo sử dụng tối đa 3 phương thức từ năm 2027 và 2 phương thức từ năm 2028, thì các cơ sở giáo dục đại học sẽ phải tìm ra hoặc thiết kế một công cụ đánh giá.

Thay đổi chiến lược học tập

Thí sinh tham gia Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học - cao đẳng 2026. Ảnh: Xuân Quý.

Thí sinh tham gia Ngày hội lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học - cao đẳng 2026. Ảnh: Xuân Quý.

TS Hoàng Phương nhận định, khi giới hạn phương thức, các trường đại học top đầu chắc chắn sẽ ưu tiên sử dụng kết quả từ các kỳ thi đánh giá năng lực (ĐGNL), đánh giá tư duy để làm thước đo phân hóa thí sinh, thay vì chỉ dựa vào Kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Theo đó, chiến lược học tập cần thay đổi từ việc "học thuộc lòng, luyện mẹo giải đề nhanh theo khối" sang rèn luyện tư duy logic, khả năng đọc hiểu văn bản dài, xử lý số liệu và giải quyết vấn đề đa nền tảng. Khi đã xác định được ngành và trường mục tiêu, học sinh cần dồn 100% nỗ lực vào yêu cầu tối thượng của trường đó. Nếu trường xét tuyển bằng ĐGNL, hãy luyện cường độ cao các dạng bài tư duy logic và xử lý số liệu.

Nếu trường yêu cầu xét tuyển tổng hợp, hãy dành thời gian rèn luyện kỹ năng phỏng vấn, thể hiện rõ bức chân dung cá nhân nhất quán. Bắt đầu làm quen với cấu trúc đề thi Đánh giá năng lực hoặc Đánh giá tư duy. Học sinh cần khoanh vùng những mảng kiến thức còn hổng (thường là các môn không thuộc khối thi truyền thống thế mạnh) để bồi đắp từ từ.

Liên quan đến cộng điểm cho IELTS, SAT hay giải thưởng phụ, TS Hoàng Phương trao đổi, thực tế này từng tạo ra sự bất bình đẳng lớn, đặc biệt gây bất lợi cho thí sinh ở các khu vực thiếu điều kiện tiếp cận các trung tâm luyện thi đắt đỏ.

Chuyển chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm thành phần quy đổi hoặc tiêu chí sàn (điều kiện cần) thay vì cộng điểm "vượt khung" sẽ chấm dứt tình trạng điểm xét tuyển vượt quá thang điểm chuẩn (ví dụ: 31, 32 điểm trên thang 30).

Điều này trả các chứng chỉ quốc tế về đúng chức năng của chúng: một thước đo năng lực ngôn ngữ hoặc tư duy chuẩn hóa, chứ không phải một loại "quyền lực mềm" để lách qua các môn học cốt lõi khác.

Thay vì dựa vào các điểm cộng phức tạp, việc thu hút sinh viên chất lượng cao sẽ phụ thuộc vào trải nghiệm học tập, mô hình giáo dục nhân bản, các chương trình học gắn liền với cọ xát thực tiễn và khả năng đồng kiến tạo giá trị (value co-creation) giữa người học và nhà trường.

Những cơ sở giáo dục có định vị thương hiệu rõ ràng và đầu ra đáp ứng đúng nhu cầu thị trường sẽ nắm lợi thế lớn khi cuộc chơi tuyển sinh được đưa về cùng một hệ quy chiếu.

Sự thay đổi của quy định tuyển sinh buộc chiến lược của học sinh và phụ huynh phải chuyển dịch từ việc "tích lũy điểm cộng và rải thảm" sang "định hướng sớm và tập trung thực chất".

TS Lê Anh Đức, Trưởng phòng Quản lý Đào tạo (Đại học Kinh tế Quốc dân) -cho rằng, điều chỉnh của Bộ GD&ĐT được đưa ra trên cơ sở phân tích, đánh giá và đối sánh dữ liệu tuyển sinh của các năm trước, đặc biệt là năm 2026, nhằm bảo đảm chính sách phù hợp hơn với thực tiễn. Những điều chỉnh này hướng tới việc tuyển sinh tinh gọn, công bằng hơn và bảo đảm công bằng trong tổng thể hệ thống.

Theo TS Lê Anh Đức, đây không phải những thay đổi riêng lẻ trong công tác tuyển sinh, mà nằm trong định hướng điều chỉnh chung của Bộ GD&ĐT đối với lĩnh vực giáo dục và đào tạo, hướng tới giải quyết yêu cầu thực tiễn của nền kinh tế: đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng những đòi hỏi mới của thị trường lao động và sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.

TS Lê Anh Đức nhìn nhận, những điều chỉnh hiện nay của Bộ GD&ĐT trong chính sách tuyển sinh sẽ mang lại lợi ích cho các cơ sở giáo dục đại học nói chung và Đại học Kinh tế Quốc dân. Theo đó, chính sách điều chỉnh hướng tới việc đánh giá đầu vào thực chất hơn, qua đó nhà trường có điều kiện tuyển chọn đúng những thí sinh có năng lực học tập phù hợp với các ngành, chương trình đào tạo.

Ở mức độ cao hơn, nhà trường có điều kiện tuyển "trúng", tức là không chỉ các thí sinh đáp ứng yêu cầu về năng lực mà còn thực sự yêu thích, phù hợp với ngành, chương trình đào tạo. Khi kết hợp được hai yếu tố này, các trường sẽ có nguồn tuyển sinh phù hợp hơn với yêu cầu đầu ra.

Đích đến của các cơ sở giáo dục đại học là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước, nhất là trong giai đoạn đất nước bước vào kỷ nguyên mới. Tuyển sinh là khâu khởi đầu có ý nghĩa cốt lõi, tạo nền tảng cho quá trình đào tạo để đạt được mục tiêu đó.

Trước đó, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD&ĐT) -chia sẻ, để chuẩn bị cho công tác tuyển sinh năm 2027 và giai đoạn tiếp theo, Bộ hướng tới mục tiêu quan trọng nhất là bảo đảm tính khách quan, minh bạch và công bằng. Vì vậy, các điều chỉnh hiện nay tập trung mở rộng đối tượng tuyển sinh; đơn giản hóa các phương thức tuyển sinh; bảo đảm công bằng thực chất trong tuyển sinh, qua đó tuyển chọn được nguồn thí sinh chất lượng cho các trường đại học.

Minh Phong

Nguồn GD&TĐ: https://giaoducthoidai.vn/nhung-thay-doi-trong-tuyen-sinh-dai-hoc-2027-post799864.html