Những trường hợp nào miễn, giảm và hoãn kỷ luật viên chức trong dự thảo Nghị định mới

Nhiều trường hợp chưa xem xét và được miễn kỷ luật

Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là quy định cụ thể các trường hợp chưa xem xét xử lý kỷ luật. Theo đó, viên chức đang trong thời gian điều trị bệnh hiểm nghèo, mất khả năng nhận thức hoặc đang điều trị nội trú tại cơ sở y tế có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền sẽ chưa bị xem xét kỷ luật.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng dành sự quan tâm đối với viên chức trong giai đoạn đặc thù về gia đình. Cụ thể, viên chức nữ đang mang thai, nghỉ thai sản hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi sẽ chưa bị xem xét kỷ luật. Tương tự, viên chức nam trong trường hợp đặc biệt như vợ qua đời hoặc không thể chăm sóc con do sự kiện bất khả kháng cũng được áp dụng quy định này khi đang nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi. Tuy nhiên, nếu người vi phạm có đề nghị bằng văn bản, việc xem xét kỷ luật vẫn có thể được tiến hành.

Hình minh họa. TTXVN

Một nhóm đối tượng khác cũng được tạm thời chưa xem xét kỷ luật là những viên chức đang trong quá trình bị khởi tố, tạm giữ hoặc tạm giam để phục vụ công tác điều tra, truy tố, xét xử.

Bên cạnh đó, việc loại trừ trách nhiệm kỷ luật sẽ được thực hiện theo các quy định của pháp luật hiện hành, đặc biệt là các quy định liên quan trong Bộ luật Hình sự.

Đáng chú ý, dự thảo đề xuất nhiều trường hợp được miễn kỷ luật nếu có căn cứ rõ ràng. Chẳng hạn, viên chức được xác nhận mất năng lực hành vi dân sự tại thời điểm xảy ra vi phạm sẽ không bị xử lý kỷ luật. Tương tự, các hành vi vi phạm phát sinh trong tình thế cấp thiết, do sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan khi thi hành công vụ cũng được xem xét miễn trách nhiệm.

Một điểm mới thể hiện tư duy khuyến khích đổi mới, sáng tạo là việc miễn kỷ luật đối với các trường hợp viên chức thực hiện đề xuất đổi mới đã được cấp có thẩm quyền cho phép, có động cơ trong sáng vì lợi ích chung, thực hiện đúng chủ trương nhưng vẫn phát sinh thiệt hại do yếu tố khách quan. Ngoài ra, dự thảo cũng quy định miễn kỷ luật đối với trường hợp người vi phạm đã qua đời, dù hành vi vi phạm trước đó có thể đến mức bị xử lý kỷ luật.

Siết chặt tình tiết tăng nặng, khuyến khích tự giác khắc phục

Song song với các quy định mang tính "giảm nhẹ", dự thảo Nghị định cũng siết chặt các tình tiết làm tăng nặng trách nhiệm kỷ luật. Cụ thể, những trường hợp không chấp hành yêu cầu kiểm điểm, không tự giác nhận trách nhiệm hoặc không khắc phục hậu quả sẽ bị xem xét tăng nặng mức kỷ luật. Việc không bồi hoàn thiệt hại hoặc không nộp lại tài sản có nguồn gốc từ vi phạm cũng là yếu tố bất lợi khi xem xét trách nhiệm.

Đặc biệt, dự thảo nhấn mạnh các hành vi cản trở quá trình kiểm tra, thanh tra, điều tra hoặc có biểu hiện bao che, đe dọa người tố cáo, người cung cấp chứng cứ sẽ bị xử lý nghiêm. Các hành vi vi phạm có tổ chức, mang tính chủ mưu, cố ý che giấu, tiêu hủy chứng cứ hoặc tạo lập hồ sơ giả cũng là những tình tiết làm tăng nặng đáng kể mức kỷ luật.

Một điểm đáng chú ý khác là việc bổ sung quy định xử lý nghiêm hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn, đặc biệt trong bối cảnh khẩn cấp như thiên tai, dịch bệnh để trục lợi. Đây là nội dung thể hiện quyết tâm siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính, nhất là trong những lĩnh vực nhạy cảm liên quan đến an sinh xã hội và quốc phòng, an ninh.

Ở chiều ngược lại, dự thảo cũng khuyến khích thái độ hợp tác, cầu thị thông qua các tình tiết giảm nhẹ. Viên chức chủ động báo cáo vi phạm, tự giác nhận trách nhiệm, cung cấp thông tin trung thực hoặc tích cực khắc phục hậu quả sẽ được xem xét giảm nhẹ mức kỷ luật. Những hành động như tự nguyện nộp lại tài sản, bồi thường thiệt hại hay tham gia ngăn chặn hành vi vi phạm cũng được ghi nhận như các yếu tố tích cực.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng quy định rõ các trường hợp đình chỉ, hoãn hoặc hủy bỏ quyết định kỷ luật. Cụ thể, nếu trong quá trình thi hành kỷ luật mà có quyết định tạm đình chỉ điều tra, tạm hoãn phiên tòa hoặc hoãn chấp hành hình phạt tù, cơ quan có thẩm quyền sẽ ban hành quyết định hoãn thi hành kỷ luật tương ứng.

Đặc biệt, trong trường hợp viên chức đã thi hành xong quyết định kỷ luật nhưng sau đó được xác định thuộc diện loại trừ hoặc miễn trách nhiệm hình sự, cơ quan có thẩm quyền sẽ hủy bỏ quyết định kỷ luật đã ban hành, đồng thời xóa hình thức kỷ luật trong lý lịch.

Lê Bảo