Ninh Bình: Hội thảo 'Triều đại nhà Trần - Những dấu ấn lịch sử' kỷ niệm 800 năm sáng lập (1226-2026)

Hội thảo do Trung tâm Nghiên cứu, bảo tồn và phát huy văn hoá dân tộc khu vực Đồng bằng Bắc Bộ; Họ Trần khu vực Nam Định; Ban Chấp hành các dòng họ Việt Nam tỉnh Ninh Bình phối hợp tổ chức.

Chư tôn đức, các đại biểu dự hội thảo

Dự hội thảo có Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đức Cường, Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử Việt Nam; Nghệ sĩ Nhân dân Lê Tiến Thọ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu, bảo tồn và phát huy văn hoá dân tộc; Hòa thượng Thích Tâm Thiệu, Chứng minh Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Ninh Bình, Chủ tịch các dòng họ Việt Nam tỉnh Ninh Bình; đại diện Họ Trần khu vực Nam Định, tỉnh Ninh Bình; lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao, Ủy ban MTTQVN tỉnh; lãnh đạo một số xã, phường trên địa bàn tỉnh.

Hội thảo cũng quy tụ nhiều học giả, nhà khoa học, nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa, khảo cổ học, văn học, nghệ thuật đến từ các cơ quan nghiên cứu, trường đại học và các địa phương trong cả nước.

Nghệ sĩ Nhân dân Lê Tiến Thọ phát biểu khai mạc

Phát biểu khai mạc hội thảo, Nghệ sĩ Nhân dân Lê Tiến Thọ khẳng định: Trong tiến trình hàng ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, triều đại nhà Trần (1226-1400) là mốc son chói lọi. Đây là thời kỳ không chỉ đỉnh cao về quân sự với ba lần chiến thắng quân xâm lược Nguyên - Mông mà còn là kỷ nguyên chứng kiến sự phát triển vượt bậc về kinh tế, tư tưởng, văn hóa, nghệ thuật và kiền trúc mang đậm bản sắc tự chủ của quốc gia Đại Việt.

Khi nhắc đến Vương triều Trần là nhắc đến vùng đất địa linh nhân kiệt - nơi phát tích, xây dựng hậu cứ và lưu dấu những công trình phòng thủ, tôn giáo mang tầm chiến lược. Đó là không gian văn hóa - lịch sử liên vùng: Ninh Bình, Nam Định và Hà Nam (nay là tỉnh Ninh Bình).

Lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình tặng hoa chúc mừng hội thảo

Tại hội thảo, các đại biểu trình bày tham luận tập trung phân tích vai trò của ba vùng đất Ninh Bình, Nam Định, Hà Nam trong quá trình hình thành, xây dựng và phát triển Vương triều Trần; làm rõ giá trị của các nguồn sử liệu, kết quả nghiên cứu khảo cổ học, hệ thống di tích, di vật, hiện vật còn lưu giữ tại địa phương gắn với triều đại nhà Trần.

Nhiều tham luận đề cập đến các trung tâm tín ngưỡng, tôn giáo, các công trình kiến trúc, lăng mộ, đền, chùa, lễ hội truyền thống và nghệ thuật dân gian mang đậm dấu ấn thời Trần, góp phần khẳng định chiều sâu lịch sử, văn hóa của không gian di sản trên địa bàn tỉnh Ninh Bình.

Đặc biệt, khi nhắc đến thời đại nhà Trần, không thể không nói tới tầm ảnh hưởng sâu rộng của Phật giáo Trúc Lâm, với tư cách vừa là một tôn giáo, vừa là một hệ tư tưởng có vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần của xã hội đương thời. Nam Định, Ninh Bình và Hà Nam là những vùng đất có mối liên hệ mật thiết với vương triều Trần, đồng thời cũng mang đậm dấu ấn của Phật giáo Trúc Lâm.

Trong bối cảnh hội nhập hiện nay, khi sự giao lưu văn hóa ngày càng sâu rộng, nhiều luồng tư tưởng và văn hóa cùng đan xen, việc bảo tồn và phát huy truyền thống, bản sắc văn hóa dân tộc là vấn đề cấp thiết. Vì vậy, nghiên cứu và nhận thức đầy đủ những giá trị của thời Trần, với tinh thần nhập thế, tự chủ và đậm đà bản sắc dân tộc, càng trở nên cần thiết.

Trung tâm Nghiên cứu, bảo tồn và phát huy văn hoá dân tộc khu vực Đồng bằng Bắc Bộ trao Bằng vinh danh cho các cá nhân có nhiều đóng góp cho sự nghiệp nghiên cứu, bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc

Hội thảo cũng là diễn đàn khoa học để các học giả, chư Tăng Ni và tín đồ Phật tử trao đổi tư liệu, chia sẻ kinh nghiệm, góp phần bảo tồn, phát huy những giá trị lịch sử, văn hóa của triều đại nhà Trần và tinh thần “Đạo pháp - Dân tộc - Chủ nghĩa xã hội” trong thời kỳ mới.

Từ các kết quả nghiên cứu và ý kiến trao đổi tại hội thảo, các nhà khoa học, nghiên cứu lịch sử, văn hóa đề xuất các giải pháp tăng cường liên kết trong bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị hệ thống di sản Vương triều Trần trên địa bàn tỉnh; xây dựng các tuyến, điểm du lịch văn hóa, lịch sử, tâm linh kết nối các di tích tiêu biểu; đẩy mạnh nghiên cứu, số hóa tư liệu, quảng bá di sản và khai thác hiệu quả các giá trị lịch sử, văn hóa, nghệ thuật kiến trúc phục vụ phát triển du lịch bền vững, góp phần tạo nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Ninh Bình trong giai đoạn mới.