Ninh Bình sau 1 năm thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp: Xây dựng nền quản trị địa phương hiện đại, phục vụ nhân dân tốt hơn

Một góc phường Hoa Lư. Ảnh: Ngọc Linh

Việc sáp nhập địa giới hành chính, vận hành hiệu lực, hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là tiền đề then chốt để Ninh Bình mở rộng dư địa, kiến tạo một không gian phát triển hiện đại và năng động, đột phá theo hướng xanh, thông minh, hiện đại, giàu bản sắc; kết hợp hài hòa giữa bảo tồn di sản văn hóa, thiên nhiên với phát triển kinh tế, xã hội.

Lợi thế so sánh nổi trội, riêng có

Phát biểu tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy 3 tỉnh Nam Định, Ninh Bình, Hà Nam (ngày 23/6/2025), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: Nam Định-Hà Nam-Ninh Bình là ba miền đất mang trong mình ba bản sắc riêng biệt, nhưng cùng hội tụ những giá trị văn hóa-lịch sử-con người sâu sắc và tương đồng. Từ thuở bình minh của lịch sử dựng nước, ba vùng đất này đã đồng hành, góp phần làm rạng danh nền văn minh sông Hồng-cái nôi văn hóa rực rỡ của dân tộc Việt.

Sự hợp nhất ba địa phương trong chiến lược sắp xếp các đơn vị hành chính kinh tế của quốc gia sẽ mang lại động lực lan tỏa mạnh mẽ trong không gian phát triển mới nơi mà lợi thế địa lý, con người và truyền thống đang hòa quyện thành sức mạnh bứt phá…

Với ý chí đoàn kết, tinh thần đổi mới và quyết tâm chính trị cao, sau sáp nhập, hợp nhất, tỉnh Ninh Bình mới sẽ phát triển mạnh mẽ hơn nữa, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp đổi mới, hội nhập và phát triển bền vững của đất nước.

Sau khi sáp nhập, tỉnh Ninh Bình có diện tích tự nhiên hơn 3.940km2 ; quy mô dân số hơn 4,4 triệu người; có 129 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 97 xã và 32 phường, trong đó 17 xã loại I, 80 xã loại II, 29 phường loại I, 3 phường loại II); là địa phương hội tụ các yếu tố về vị trí địa lý, lịch sử, văn hóa, tiềm năng kinh tế, nguồn nhân lực, hệ thống kết cấu hạ tầng cho phát triển nhanh và bền vững. Trong giai đoạn 2021-2025, tốc độ tăng trưởng GRDP của Ninh Bình đạt 8,73%/năm, cao hơn trung bình cả nước (6,53%) và cao hơn mức bình quân vùng Đồng bằng Sông Hồng (8,12%).

Việc sáp nhập địa giới hành chính đã tạo bước đột phá mở rộng về không gian phát triển, giúp hệ thống đô thị tỉnh Ninh Bình hội tụ đa dạng các chức năng trọng điểm: từ bảo tồn di sản, văn hóa (Hoa Lư, Tràng An), trung tâm công nghiệp-dịch vụ-giáo dục (Duy Tiên, Phủ Lý, Tam Điệp) cho đến kinh tế sinh thái biển (Nam Định cũ, Kim Sơn).

Mạng lưới bao gồm 4 cực đô thị loại II đóng vai trò trung tâm và 34 đô thị loại III cấp tiểu vùng được phân bố gắn kết chặt chẽ dọc theo các hành lang kinh tế huyết mạch như Bắc-Nam, Đông-Tây và tuyến ven biển. Hạ tầng giao thông kết nối và hạ tầng viễn thông, công nghệ thông tin được quan tâm đầu tư. Mạng lưới kết cấu hạ tầng giao thông, đô thị, khu công nghiệp, cụm công nghiệp... tiếp tục được đầu tư mở rộng.

Trên địa bàn tỉnh có 53 khu công nghiệp với tổng diện tích theo Quy hoạch tỉnh được phê duyệt 14.995,76ha. Khu Kinh tế Ninh Cơ với diện tích 13.950ha có vị trí chiến lược phát triển cảng biển tổng hợp theo mô hình cảng vệ tinh, hoạt động xuất nhập khẩu quốc tế. Khu Công nghệ cao Hà Nam, diện tích 663ha, ưu tiên thu hút công nghệ cao thuộc các lĩnh vực: Trí tuệ nhân tạo (AI); Điện tử - Bán dẫn; Công nghệ sinh học và y dược; Công nghệ vật liệu mới. Ninh Bình có lợi thế đặc biệt về di sản văn hóa và thiên nhiên với giá trị nổi bật toàn cầu.

Toàn tỉnh hiện có hơn 5.000 di tích đã được kiểm kê, trong đó có 10 di tích quốc gia đặc biệt; 269 di tích cấp quốc gia và 830 di tích cấp tỉnh; 22 bảo vật quốc gia; 1 di sản được đưa vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại; 42 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây cũng là cơ sở để hình thành và phát triển mô hình đô thị di sản, đô thị sinh thái đặc sắc, bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, giữa tăng trưởng kinh tế với gìn giữ tài nguyên, cảnh quan và bản sắc văn hóa truyền thống.

Du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, có sức lan tỏa mạnh mẽ, đóng góp tích cực cho tăng trưởng và phát triển bền vững của tỉnh. Bình quân giai đoạn 2021-2025, lượng khách tăng 25,4%/ năm, tổng doanh thu từ du lịch tăng 43%/ năm, đóng góp ngày càng lớn vào GRDP của tỉnh, tạo sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng dịch vụ.

Theo Giám đốc Sở Nội vụ Bùi Văn Hoàng: Mức sống của người dân tỉnh Ninh Bình được cải thiện rõ rệt; thu nhập bình quân đầu người năm 2025 đạt 89,19 triệu đồng/năm, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm còn 1,21%. Nguồn nhân lực lao động từ 15 tuổi trở lên trên địa bàn tỉnh đạt khoảng hơn 2,3 triệu người, chiếm 53,8% tổng dân số. Tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng, chứng chỉ đạt 30,4%. Hệ thống các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tỉnh đa dạng với 77 ngành nghề, gồm: 16 nghề đầu tư đạt cấp độ quốc tế, 17 nghề đầu tư đạt cấp độ khu vực ASEAN và 44 nghề đầu tư đạt cấp độ quốc gia. Chất lượng đào tạo từng bước tiệm cận chuẩn khu vực và quốc tế, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để các cơ sở giáo dục nghề nghiệp mở rộng quy mô, nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của thị trường lao động trong và ngoài nước.

Nghị quyết số 05-NQ/TU ngày 30/1/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Ninh Bình về xây dựng Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030, đề ra mục tiêu phấn đấu: Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm (GRDP) bình quân giai đoạn 2025-2030 đạt tối thiểu 11%/năm, nằm trong nhóm các tỉnh có tốc độ tăng trưởng GRDP cao nhất cả nước. Thu nhập bình quân đầu người/năm cao hơn thu nhập bình quân đầu người/năm của cả nước; là một trong 10 tỉnh, thành phố có thu nhập bình quân đầu người cao nhất cả nước. Tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ trong tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) đạt từ 80% trở lên.

“Bệ phóng” để Ninh Bình bứt phá trong kỷ nguyên mới

Với truyền thống văn hiến mang bản sắc độc đáo, riêng có cùng không gian phát triển rộng mở sau sáp nhập, Ninh Bình đang đứng trước cơ hội vàng để “cất cánh” trong nhiệm kỳ mới. Năm 2025, tỉnh đã hoàn thành và hoàn thành vượt mức 18/19 chỉ tiêu và nhóm các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội chủ yếu; tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt hai con số, tăng 10,65% so với năm 2024, nằm trong top đầu cả nước (xếp thứ 3 vùng Đồng bằng Sông Hồng và thứ 3 toàn quốc).

Riêng trong Quý I/2026, tốc độ tăng trưởng (GRDP) đạt 11,63%, xếp thứ 2/34 tỉnh, thành phố; môi trường đầu tư được cải thiện; văn hóa - xã hội có nhiều khởi sắc; các chính sách an sinh xã hội được triển khai kịp thời; đối ngoại mở rộng; quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội được bảo đảm, niềm tin của cán bộ, đảng viên và Nhân dân đối với chủ trương đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của Đảng tiếp tục được củng cố.

Có được kết quả trên, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành nhiều nghị quyết chuyên đề; tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện các Nghị quyết, Kết luận, Chỉ thị của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các văn bản chỉ đạo của Trung ương, qua đó kịp thời thể chế hóa các chủ trương lớn vào thực tiễn lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng hệ thống chính trị và phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh.

Tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của các cấp ủy đảng đối với việc hoàn thiện và nâng cao chất lượng vận hành mô hình tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp; bảo đảm sự thống nhất trong lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện từ tỉnh đến cơ sở; phát huy vai trò, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu cấp ủy, cơ quan, đơn vị trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ.

Đổi mới mạnh mẽ công tác thông tin, tuyên truyền, quán triệt các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về sắp xếp tổ chức bộ máy, xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp nhằm tạo sự thống nhất về nhận thức và đồng thuận trong cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân; kịp thời định hướng dư luận, giải đáp các vấn đề phát sinh từ cơ sở.

Tập trung xây dựng, triển khai các cơ chế, chính sách phục vụ phát triển, tháo gỡ kịp thời những nút thắt, điểm nghẽn, đảm bảo đồng bộ, hài hòa trên các lĩnh vực, đáp ứng các yêu cầu phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn tới; phát huy nguồn lực để tổ chức thực hiện xây dựng tỉnh Ninh Bình sớm là thành phố trực thuộc Trung ương.

Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy thường xuyên lãnh đạo, chỉ đạo rà soát nhiệm vụ của địa phương, đơn vị để cập nhật, bổ sung các nhiệm vụ trọng tâm, bảo đảm tính thống nhất, liên thông giữa chủ trương của Trung ương với chương trình phát triển của tỉnh.

Huy động nguồn lực đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng chiến lược đồng bộ, thông minh, kết nối nội tỉnh và liên vùng, quốc tế. Kết hợp chặt chẽ giữa bảo tồn di sản với phát huy nguồn lực văn hóa, tài nguyên di sản phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân, nâng tầm giá trị thương hiệu địa phương.

Phát huy tối đa lợi thế tổng hợp của tỉnh sau sáp nhập, tạo cực tăng trưởng mới, có sức lan tỏa lớn, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân; tăng cường năng lực quản trị, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và khẳng định vai trò, vị thế của Ninh Bình trong hệ thống đô thị quốc gia.

(còn nữa)