Nợ công của Mỹ lần đầu vượt mốc 40.000 tỷ USD

Ảnh minh họa - Nguồn: pixabay

Theo các số liệu cập nhật mới nhất từ Bộ Tài chính Mỹ vào tháng 08/2026, tổng nợ quốc gia của nước này đã chính thức vượt mốc 40 nghìn tỷ USD. Tốc độ gia tăng nợ công của nền kinh tế số một thế giới đang diễn ra với một gia tốc đáng kinh ngạc. 

Nếu như nền kinh tế Mỹ phải mất hơn hai thế kỷ để khối lượng nợ công đạt mốc 10 nghìn tỷ USD vào năm 2008, thì chỉ trong vòng chưa đầy hai thập kỷ qua, con số này đã tăng gấp bốn lần. Đặc biệt, từ mốc 34 nghìn tỷ USD vào đầu năm 2024, khối nợ đã phình to thêm 6 nghìn tỷ USD chỉ trong vòng hơn hai năm ngắn ngủi, phản ánh tình trạng thâm hụt ngân sách đang có nguy cơ vượt ra ngoài tầm kiểm soát.

Dữ liệu từ Bộ Tài chính Mỹ cho thấy, trong số hơn 40 nghìn tỷ USD nợ công của nước này, khoảng 32,3 nghìn tỷ USD là nợ do nhóm công chúng (public), nắm giữ, chiếm tỷ lệ hơn 80%. Khoảng 7,8 nghìn tỷ USD còn lại nằm trong tay các cơ quan thuộc Chính phủ Mỹ, chiếm tỷ lệ gần 20%.

Bên cạnh đó, trong báo cáo tài khóa hàng tháng gần đây nhất, Bộ Tài chính Mỹ đã công bố mức thâm hụt ngân sách 432,3 tỷ USD trong tháng 7. Đây là mức thâm hụt hàng tháng cao nhất kể từ tháng 3 năm 2021. Tính từ đầu năm tài khóa hiện tại đến nay, thâm hụt ngân sách chính phủ Mỹ đã gần chạm mốc 1,8 nghìn tỷ USD, cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái.

Nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng này là do tình trạng thâm hụt ngân sách ngày càng lớn, đặc biệt là trong giai đoạn đại dịch Covid-19 khi Chính phủ Mỹ phải chi tiêu mạnh mẽ cho các gói kích thích kinh tế.

Bên cạnh đó, Jessica Riedl, chuyên gia nghiên cứu về ngân sách và thuế tại Viện Brookings cho biết, khoản nợ công tăng vọt của Mỹ "là hệ quả tất yếu từ những mong muốn không hồi kết về cắt giảm thuế, mở rộng phúc lợi và đầu tư quốc phòng, cũng như việc chúng ta từ chối giải quyết tình trạng thâm hụt ngày càng trầm trọng của các chương trình an sinh xã hội và Medicare".

Trong gần hai thập kỷ qua, đã có hai cuộc khủng hoảng lớn buộc chính phủ phải vay mượn và gia tăng chi tiêu. Cuộc suy thoái giai đoạn 2007-2009 là cuộc khủng hoảng đầu tiên, trong khi cuộc khủng hoảng thứ hai là đại dịch Covid-19 trong giai đoạn 2020-2023.

Một nguyên nhân quan trọng khác đó chính là lãi suất. Lãi suất duy trì ở mức thấp cho đến khi đại dịch bùng phát; khi đó, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát. Hiện Mỹ đang phải chi khoảng 1.100 tỷ USD mỗi năm để trả lãi cho các khoản nợ, nhỉnh hơn cả chi tiêu quốc phòng. Trong 10 tháng đầu của năm tài khóa 2026, chi phí lãi vay cũng đã vượt chi tiêu cho bảo hiểm y tế, trở thành khoản chi lớn thứ hai của ngân sách liên bang, chỉ sau các chương trình hưu trí.

Giới chuyên gia tài chính quốc tế đánh giá, cột mốc 40 nghìn tỷ USD mang ý nghĩa biểu tượng rất lớn, cho thấy sự mất cân đối nghiêm trọng giữa nguồn thu và các khoản chi tiêu khổng lồ của chính phủ liên bang. Nếu không được kiểm soát, tình trạng nợ gia tăng có thể gây ra khủng hoảng kinh tế cho Mỹ, chẳng hạn như dưới dạng siêu lạm phát hoặc lãi suất tăng cao. Đặc biệt, khi nợ ngày càng tăng, rủi ro đầu tư tư nhân sụt giảm do lo ngại về độ an toàn cũng tăng theo, và hệ quả là tăng trưởng kinh tế có thể bị chậm lại.

Hiện trần nợ công của chính phủ Mỹ là 41.100 tỷ USD và theo Bộ Tài chính dự báo nợ công sẽ chạm ngưỡng này vào đầu năm tới. Vì thế, Quốc hội Mỹ cần hành động nhanh để nâng trần nợ công nhằm tránh nguy cơ chính phủ vỡ nợ và kéo theo những hậu quả nghiêm trọng đối với nền kinh tế nước này.