Nỗ lực chống biến đổi khí hậu toàn cầu gặp thách thức vì nguy cơ 'quả bom methane'

Băng vĩnh cửu tan chảy tại Siberia do Bắc Cực ấm lên nhanh chóng đang làm gia tăng lượng khí methane phát thải vào khí quyển, có nguy cơ làm suy giảm đáng kể hiệu quả các nỗ lực cắt giảm khí nhà kính trên toàn cầu.

Theo nghiên cứu do Viện Vật lý khí quyển thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc chủ trì, với sự tham gia của các nhà khoa học quốc tế, được công bố trên tạp chí Science, lượng methane phát thải hằng năm tại Siberia đã tăng khoảng 12 triệu tấn trong giai đoạn 2010-2023. Riêng mức tăng này tương đương 92% tổng lượng methane gia tăng từ các vùng đất ngập nước trên toàn cầu trong cùng thời kỳ.

Nhóm nghiên cứu cho biết, việc xác định chính xác lượng methane phát thải tại Siberia từ lâu gặp nhiều khó khăn do khu vực này có diện tích rộng lớn và điều kiện tự nhiên khắc nghiệt. Để cải thiện độ chính xác, các nhà khoa học đã kết hợp dữ liệu vệ tinh với số liệu từ các trạm quan trắc trên mặt đất, trong đó có các tháp đo chuyên dụng tại Siberia.

Nghiên cứu cũng cho thấy, sông Yenisei tạo thành ranh giới khí hậu rõ rệt giữa miền Tây và miền Đông Siberia, khiến hai khu vực có những nguồn phát thải methane khác nhau.

Tại miền Tây Siberia, mùa Đông ấm và ẩm hơn làm gia tăng hoạt động tại các vùng đất ngập nước, qua đó khiến lượng methane phát thải tăng khoảng 400.000 tấn mỗi năm. Trong khi đó, miền Đông Siberia chịu ảnh hưởng của thời tiết nóng và khô hơn, làm gia tăng các vụ cháy rừng. Lượng methane phát sinh từ cháy rừng tại khu vực này tăng khoảng 700.000 tấn mỗi năm.

Theo kịch bản phát thải cao, đến năm 2050, lượng methane phát thải bổ sung từ Siberia có thể triệt tiêu khoảng 20% lượng cắt giảm methane do con người thực hiện nhằm đạt các mục tiêu khí hậu quốc tế. Đông Siberia được xác định là nguồn đóng góp lớn nhất vào lượng phát thải bổ sung này.

Giáo sư Liu Yi, thành viên nhóm nghiên cứu, cảnh báo việc không tính đến các phản hồi tự nhiên tại những khu vực như Siberia có thể khiến các dự báo về ngân sách methane toàn cầu sai lệch đáng kể. Theo ông, Bắc Cực không còn chỉ là khu vực chịu tác động của biến đổi khí hậu mà đang trở thành một nguồn phát thải khí nhà kính ngày càng đáng chú ý, qua đó có nguy cơ làm suy giảm hiệu quả các nỗ lực ứng phó biến đổi khí hậu trên toàn cầu.

Bảo Minh

Nguồn TG&VN: https://baoquocte.vn/no-luc-chong-bien-doi-khi-hau-toan-cau-gap-thach-thuc-vi-nguy-co-qua-bom-methane-428785.html