Nỗ lực đưa điện về vùng sâu, vùng xa

Công nhân Điện lực Mường Lát kiểm tra hệ thống mạch vòng trên địa bàn xã Mường Lát. Ảnh: Xuân Thu

Nhiều năm trước, dòng điện về các xã Mường Lát, Mường Chanh, Quang Chiểu, Tam Chung, Pù Nhi, Nhi Sơn, Mường Lý, Trung Lý phụ thuộc vào đường dây 35kV duy nhất. Với chiều dài gần 40km, cấp điện từ xã Trung Lý đến trung tâm xã Mường Lát đi qua địa hình đồi núi hiểm trở, do đó, dòng điện nơi đây thường xuyên gián đoạn mỗi khi xảy ra thiên tai... Có những năm, tại các xã vùng cao, biên giới trên, do ảnh hưởng của thiên tai làm gãy hệ thống cột điện, đứt đường dây khiến dòng điện bị gián đoạn gần một tháng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống, sản xuất, các hoạt động kinh tế - xã hội của địa phương và người dân.

Hiểu rõ tầm quan trọng của việc bảo đảm cung cấp điện ổn định, an toàn và liên tục cho Nhân dân, Điện lực Mường Lát đã nghiên cứu, khảo sát đề xuất Công ty Điện lực Thanh Hóa triển khai phương án đầu tư kết nối mạch vòng bằng hai đường dây 35kV, có xuất tuyến từ hai trạm biến áp 110kV. Đó là đường dây 371 của trạm 110kV Mai Châu, tỉnh Phú Thọ và đường dây 374 trạm 110kV Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa. Sau khi được Công ty Điện lực Thanh Hóa phê duyệt, Điện lực Mường Lát đã tích cực phối hợp với các đơn vị tư vấn, thi công, triển khai công tác khảo sát, giải phóng mặt bằng và lập thiết kế.

Ông Nguyễn Ngọc Hiệp, Đội trưởng Đội quản lý điện khu vực Mường Lát, Công ty Điện lực Thanh Hóa, cho biết: “Dù thi công trong điều kiện địa hình, thời tiết phức tạp và khắc nghiệt, có đoạn đường dây phải vượt qua sườn núi cao, có đoạn phải vượt sông Mã gần 300m, nhưng với sự nỗ lực, đồng hành của chính quyền địa phương, công trình đã hoàn thành đúng tiến độ”. Việc đưa vào sử dụng hệ thống mạch vòng đã nâng tổng khối lượng quản lý vận hành của Điện lực Mường Lát lên 2 đường dây 35kV, 130 trạm áp phụ tải, với dung lượng gần 11.500kVA, chiều dài đường dây quản lý gần 280km. Các công trình điện mới được đầu tư không chỉ từng bước khắc phục tình trạng mất điện kéo dài trong mùa mưa bão, mà còn giúp linh hoạt hơn trong vận hành, giảm tỷ lệ tổn thất điện năng, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng khu vực biên giới.

Có điện thắp sáng, người dân các bản, làng vùng cao, biên giới đã có thêm nhiều cơ hội để phát triển kinh tế. Anh Đỗ Đình Quốc, bản Suối Lóng, xã Tam Chung, phấn khởi nói: “Trước đây, chúng tôi phải dùng tuabin nước để có điện phục vụ sinh hoạt. Điện áp không ổn định làm hỏng nhiều thiết bị do phụ thuộc vào thời tiết, tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn. Từ khi có hệ thống điện, chúng tôi rất phấn khởi, việc sinh hoạt, sản xuất thuận lợi hơn”.

Trên thực tế, tại các xã vùng cao, biên giới, có địa hình hiểm trở, phức tạp, người dân sinh sống theo cụm. Có những khu vực, đường dây điện kéo hàng trăm km nhưng chỉ cung cấp điện cho một số ít hộ dân. Do đó, việc đầu tư lưới điện ở khu vực này đòi hỏi nguồn vốn lớn, thời gian thi công kéo dài trong điều kiện khắc nghiệt. Bên cạnh đó, sản lượng tiêu thụ điện ở những khu vực này rất thấp. Vì vậy, khi đầu tư cho khu vực miền núi và biên giới, Công ty Điện lực Thanh Hóa xác định không thể đo đếm lợi nhuận, mà phải đặt ý nghĩa xã hội, trách nhiệm vì cộng đồng làm mục tiêu. Hiện nay, cùng với việc nâng cao năng lực hạ tầng điện, công ty đã đẩy mạnh đầu tư các công trình trọng điểm nhằm chống quá tải, cải tạo lưới điện trung, hạ áp, bổ sung mạch vòng liên kết và nâng cao khả năng san tải giữa các khu vực.

Từ năm 2024 đến nay, nhiều công trình đường dây và trạm biến áp 110kV đã hoàn thành, đưa vào vận hành đúng tiến độ, góp phần nâng cao năng lực truyền tải. Song song với đó, đơn vị tiếp tục chú trọng đầu tư lưới điện trung, hạ áp nhằm nâng cao chất lượng điện năng tại khu vực nông thôn và đô thị. Trong năm 2025, công ty đã hoàn thành 132 dự án cải tạo, xây dựng mới lưới điện với khối lượng thực hiện gồm 1.027km đường dây trung áp, 2.401 km đường dây hạ áp, các trạm biến áp có tổng công suất 265MVA và xóa bỏ 5 trạm trung gian. Tính từ đầu năm 2026 đến nay, công ty triển khai thực hiện 150 dự án theo kế hoạch, gồm 10 dự án 110kV, 140 dự án trung hạ áp và các dự án đầu tư khác. Đến nay, công ty đã hoàn thành đóng điện 67/67 công trình được giao. Việc chú trọng đầu tư đồng bộ các công trình điện lưới đã góp phần bảo đảm cung cấp điện ổn định, an toàn, đáp ứng nhu cầu sử dụng điện phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương trong tỉnh, nhất là các xã vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn. Sau nhiều năm nỗ lực thực hiện nhiệm vụ cấp điện cho thôn, bản vùng cao chưa có điện của tỉnh, đến nay, Công ty Điện lực Thanh Hóa đã đưa điện lưới quốc gia tới 100% xã, với 99,98% hộ dân được sử dụng điện.

Hiện nay còn 761 hộ dân ở 23 thôn, bản thuộc 9 xã trên địa bàn tỉnh vẫn chưa có điện. Trong thời gian tới, Công ty Điện lực Thanh Hóa sẽ tiếp tục khảo sát, đánh giá đồng bộ với quy hoạch, giao thông và hạ tầng kỹ thuật khác để bảo đảm hiệu quả đầu tư lâu dài. Bên cạnh đó, công ty tiếp tục đề xuất, kiến nghị Tổng Công ty Điện lực miền Bắc sớm phê duyệt phương án đầu tư cho các hộ chưa có điện từ Chương trình mục tiêu cấp điện nông thôn, miền núi và hải đảo, với tổng kinh phí đầu tư 40,9 tỷ đồng.

Công tác “xóa vùng trắng, vùng lõm” chưa có điện lưới quốc gia vẫn còn nhiều khó khăn. Thế nhưng, chứng kiến sự thay đổi tích cực của các bản làng vùng cao, Công ty Điện lực Thanh Hóa lại có thêm động lực để đưa ánh sáng đến gần hơn với từng nếp nhà, giúp bà con vùng cao có thêm điều kiện phát triển kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống.