Nỗ lực xây dựng ngân hàng quốc phòng toàn cầu gặp nhiều trở ngại

Canada đang thúc đẩy thành lập một ngân hàng quốc phòng toàn cầu nhằm hỗ trợ các đồng minh tăng cường năng lực quân sự.

Ngân hàng Quốc phòng, An ninh và Khả năng chống chịu (DSRB) đặt mục tiêu huy động khoảng 100 tỷ euro (116 tỷ USD) để cho các chính phủ và nhà thầu quốc phòng vay với chi phí thấp nhằm triển khai các dự án quốc phòng. Ngân hàng cũng dự kiến cung cấp bảo lãnh cho các tổ chức cho vay vốn đối với những doanh nghiệp nhỏ có mức độ rủi ro cao hơn.

Canada, nơi DSRB dự kiến đặt trụ sở, cùng Albania, Bỉ, Hy Lạp, Latvia, Luxembourg, Romania, Thổ Nhĩ Kỳ và Ukraine đã cam kết ủng hộ sáng kiến này.

Tuy nhiên, hai quan chức am hiểu dự án cho biết đến tháng 8, DSRB mới nhận được khoảng 5 tỷ euro cam kết. Ngân hàng đặt mục tiêu có khoảng 20 tỷ euro vốn góp và thêm 80 tỷ euro có thể huy động khi cần.

Đức, Anh và một số quốc gia G7 khác đến nay chưa tham gia, làm dấy lên nghi vấn về khả năng DSRB đạt được mức xếp hạng tín nhiệm AAA, qua đó giúp ngân hàng huy động vốn với chi phí thấp.

Một số quốc gia đang cân nhắc tham gia cũng đặt câu hỏi liệu DSRB có thể cung cấp nguồn vốn rẻ hơn so với việc các chính phủ có mức tín nhiệm cao tự vay trên thị trường hay không. Ngoài ra, quy mô vốn phải đóng góp trong bối cảnh tài chính công chịu sức ép, cơ chế quản trị và nguy cơ chồng chéo với các chương trình tài chính quốc phòng hiện có cũng là những yếu tố khiến các nước thận trọng.

Theo kế hoạch, các quốc gia lớn được đề nghị đóng góp khoảng 1 tỷ euro, khoản tiền có thể được thanh toán trong vòng 3 năm.

DSRB có sự ủng hộ của Thủ tướng Canada Mark Carney. Ông cho rằng ngân hàng sẽ giúp Canada và các đồng minh tăng cường năng lực ứng phó với những thách thức trong một thế giới ngày càng nguy hiểm và chia rẽ.

Các nước châu Âu đang gia tăng chi tiêu quốc phòng sau khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump yêu cầu các đồng minh NATO chia sẻ nhiều hơn gánh nặng quốc phòng. Trong bối cảnh đó, Canada kỳ vọng DSRB sẽ trở thành một kênh tài chính hỗ trợ quá trình tái vũ trang của các đồng minh. Canada cho biết sẵn sàng thành lập ngân hàng với nhóm các quốc gia đang ủng hộ hiện nay, đồng thời để ngỏ khả năng các nước khác tham gia sau.

Khoảng một chục ngân hàng, trong đó có JPMorgan và Deutsche Bank, được cho là đã cung cấp khoảng 10 triệu USD tiền mặt hoặc dịch vụ để hỗ trợ thành lập DSRB.