Nỗ lực xây dựng thành phố trực thuộc Trung ương

Qua rà soát các tiêu chuẩn theo quy định, đến nay, toàn tỉnh Khánh Hòa đã đạt 4/7 tiêu chuẩn quan trọng trong xây dựng tỉnh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Đây là nền tảng để địa phương tiếp tục đưa ra các giải pháp, tập trung nguồn lực, quyết tâm hoàn thành các tiêu chuẩn còn lại trong thời gian tới.

Đã đạt 4/7 tiêu chuẩn

Ông Huỳnh Mạnh Thắng - Phó Giám đốc Sở Nội vụ cho biết, qua rà soát các tiêu chuẩn của thành phố trực thuộc Trung ương, tỉnh đã đạt 4/7 tiêu chuẩn. Cụ thể, tỉnh có quy mô dân số hơn 2.290.780 người; diện tích tự nhiên hơn 8.706km²; tỷ lệ đô thị hóa 55,9%, cao hơn mức quy định (từ 45% trở lên) mà chưa cần áp dụng các yếu tố đặc thù. Đáng chú ý, Nghị quyết số 09, ngày 28-1-2022 của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 xác định mục tiêu đến năm 2030 đưa tỉnh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, là trung tâm dịch vụ, du lịch biển quốc tế, một cực tăng trưởng, trung tâm của khu vực duyên hải Trung Bộ, Tây Nguyên và cả nước về kinh tế biển, công nghiệp công nghệ cao, khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, đào tạo nguồn nhân lực và dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao.

Toàn cảnh Công ty TNHH Đóng tàu HD Hyundai Việt Nam (phường Đông Ninh Hòa).

Để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, tỉnh còn 3/7 tiêu chuẩn cần hoàn thiện. Trong đó, đối với tiêu chuẩn tỷ lệ số phường trên tổng số đơn vị hành chính cấp xã, tỉnh mới chỉ đạt 24,6% (16 phường trên tổng số 65 đơn vị hành chính cấp xã), trong khi quy định phải từ 30% trở lên. Như vậy, toàn tỉnh cần nâng cấp ít nhất 4 xã lên phường. Kết quả rà soát 27 xã có định hướng nâng cấp lên phường cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa các địa phương. Trong đó, xã Tân Định đạt 8/9 tiêu chuẩn, 6 xã (Diên Khánh, Diên Lạc, Diên Điền, Suối Hiệp, Cam Lâm, Vĩnh Hải) đạt 7/9 tiêu chuẩn; xã Ninh Sơn đạt 6/9 tiêu chuẩn; 6 xã (Hòa Trí, Đại Lãnh, Vạn Thắng, Vạn Ninh, Cà Ná, Phước Hữu) đạt 5/9 tiêu chuẩn; 7 xã (Nam Ninh Hòa, Tu Bông, Ninh Phước, Phước Dinh, Nam Cam Ranh, Bắc Ninh Hòa, Ninh Hải) đạt 4/9 tiêu chuẩn; 4 xã (Phước Hậu, Thuận Nam, Xuân Hải, Cam An) đạt 3/9 tiêu chuẩn; 2 xã (Thuận Bắc, Lâm Sơn) đạt 2/9 tiêu chuẩn.

Bên cạnh đó, tiêu chuẩn về đô thị loại I cũng đang là một thách thức lớn. Hiện nay, tỉnh mới đạt 8/15 tiêu chí thành phần, trong khi yêu cầu là tối thiểu 12/15 tiêu chí. Điều này đòi hỏi tỉnh phải tiếp tục đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng đô thị, phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH), nâng cao chất lượng sống của người dân, hoàn thiện các tiêu chí về kiến trúc, cảnh quan và môi trường đô thị. Đối với nhóm tiêu chuẩn về cơ cấu và trình độ phát triển KT-XH, tỉnh mới đạt 2/5 tiêu chí thành phần. Đây là lĩnh vực cần nhiều nỗ lực, đặc biệt là việc nâng cao thu nhập bình quân đầu người, giảm tỷ lệ hộ nghèo, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại và bền vững.

Quyết tâm hoàn thành mục tiêu

Theo kế hoạch, tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2027 sẽ hoàn thành các tiêu chuẩn chưa đạt. Qua đó, tạo tiền đề vững chắc để được công nhận thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2028. Đây không chỉ là mục tiêu mang tính chiến lược, mà còn là bước chuyển quan trọng nhằm khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế, đưa địa phương phát triển nhanh, bền vững và hội nhập sâu rộng. Với tinh thần chủ động, đồng bộ và quyết liệt, tỉnh đã và đang tập trung rà soát, đánh giá toàn diện các tiêu chuẩn, tiêu chí, từ quy mô dân số, diện tích, cơ cấu và trình độ phát triển KT-XH đến hệ thống hạ tầng đô thị và chất lượng quản lý hành chính. Trên cơ sở đó, các cấp, ngành đã xây dựng lộ trình, phân công nhiệm vụ, gắn trách nhiệm người đứng đầu trong việc tổ chức thực hiện, bảo đảm đáp ứng các tiêu chuẩn theo quy định.

Chế biến yến sào tại Công ty TNHH Nhà nước Một thành viên Yến sào Khánh Hòa.

Tại cuộc họp mới đây với các sở, ngành, địa phương về việc rà soát lại toàn bộ các tiêu chuẩn xây dựng Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương và các tiêu chuẩn nâng cấp đơn vị hành chính xã lên phường, đồng chí Nguyễn Thanh Hà - Phó Chủ tịch UBND tỉnh thống nhất, trước mắt lựa chọn 5 xã gồm: Diên Khánh, Diên Lạc, Tân Định, Vạn Ninh và Cam Lâm để đề xuất các cấp có thẩm quyền tập trung ưu tiên nguồn lực đầu tư, phấn đấu nâng cấp lên phường trong thời gian tới. Đây là những địa phương có nhiều điều kiện thuận lợi, đạt mức tiêu chí cao và có tiềm năng phát triển đô thị rõ nét. Các xã cần rà soát và đề xuất danh mục những công trình ưu tiên để gửi các sở, ngành xem xét, bảo đảm nguồn lực thực hiện. Ông Nguyễn Thanh Sơn - Chủ tịch UBND xã Vạn Ninh cho biết: "Đến nay, xã đã đạt 5/9 tiêu chuẩn lên phường. Cụ thể, quy mô dân số hơn 54.960 người; diện tích tự nhiên hơn 2.397km²; xã nằm trong quy hoạch xây dựng Khu kinh tế Vân Phong đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050; tỷ lệ tổng thu ngân sách địa phương với tổng chi ngân sách địa phương đạt 138,5%; tỷ lệ hộ nghèo hiện có 0,45%. Với 4 tiêu chuẩn mà xã chưa đạt gồm: Tỷ lệ quy mô dân số đô thị, tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và dịch vụ, tỷ lệ lao động phi nông nghiệp, thu nhập bình quân đầu người, khi được tỉnh quan tâm hỗ trợ, địa phương sẽ quyết tâm thực hiện hoàn thành trong thời gian tới".

Một góc xã Vạn Ninh.

Để đảm bảo hoàn thành các tiêu chuẩn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thanh Hà đã giao nhiệm vụ cho các sở, ngành liên quan. Theo đó, Sở Xây dựng rà soát, xác định số lượng phường đạt tiêu chuẩn đô thị loại II, đồng thời tổ chức kiểm tra thực tế và hướng dẫn cụ thể về quy mô dân số đô thị hành chính. Sở Tài chính hướng dẫn cách tính toán thu, chi ngân sách, tham mưu cơ chế, chính sách để kiến nghị Trung ương tiếp tục triển khai Nghị quyết số 09 của Bộ Chính trị. Thống kê tỉnh tổ chức điều tra, xác định thu nhập bình quân đầu người và hướng dẫn các địa phương phương pháp tính toán các chỉ tiêu phát triển KT-XH. Sở Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn cách xác định tỷ lệ hộ nghèo trong 3 năm liên tiếp; đồng thời rà soát, điều chỉnh lộ trình xây dựng nông thôn mới phù hợp với mục tiêu phát triển đô thị.

Với định hướng rõ ràng, lộ trình cụ thể và sự quyết tâm cao, nỗ lực lớn của các cấp, ngành, Khánh Hòa đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, góp phần khẳng định vị thế là trung tâm kinh tế biển, du lịch và đổi mới sáng tạo của cả nước.

VĂN GIANG