Nợ xấu giảm, vì sao HSBC Việt Nam 'mạnh tay' tăng chi phí dự phòng?

Ảnh minh họa

Lợi nhuận tăng 18,6%, dự phòng tăng 260%

Ngân hàng TNHH Một thành viên HSBC (Việt Nam) vừa công bố báo cáo tài chính bán niên năm 2026, ghi nhận lợi nhuận trước thuế đạt 2.407,5 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm, tăng 18,6% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận sau thuế cũng tăng 18,4%.

Đáng chú ý, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước chi phí dự phòng rủi ro tín dụng đạt 2.670 tỷ đồng, tăng tới 27%. Như vậy, tốc độ tăng lợi nhuận trước dự phòng cao hơn đáng kể so với mức tăng lợi nhuận trước thuế.

Nguyên nhân nằm ở chi phí dự phòng. Trong 6 tháng đầu năm, HSBC Việt Nam ghi nhận 262,6 tỷ đồng chi phí dự phòng rủi ro tín dụng, tăng khoảng 260% so với mức 72,9 tỷ đồng cùng kỳ năm 2025, tương đương gấp 3,6 lần.

Điểm đáng chú ý là chi phí dự phòng tăng mạnh không đi cùng chiều với nợ xấu. Ngược lại, tổng nợ xấu của ngân hàng giảm cả về giá trị tuyệt đối lẫn tỷ lệ trên dư nợ. Vì vậy, chưa thể xem mức trích lập tăng là dấu hiệu cho thấy chất lượng tín dụng đã xấu đi.

Về tác động tài chính, khoản dự phòng tăng thêm đã trực tiếp làm giảm phần lợi nhuận được ghi nhận trong kỳ. Đây là lý do tốc độ tăng lợi nhuận trước thuế thấp hơn đáng kể so với mức tăng của lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước dự phòng.

Trong khi đó, các nguồn thu chính của HSBC Việt Nam vẫn duy trì đà tăng khá tích cực. Thu nhập lãi thuần đạt 3.352 tỷ đồng, tăng 16% so với cùng kỳ. Lãi thuần từ hoạt động dịch vụ đạt 518 tỷ đồng, tăng 20,2%, trong khi lãi thuần từ kinh doanh ngoại hối tăng tới 42%, lên 735 tỷ đồng.

Ở chiều ngược lại, ngân hàng ghi nhận khoản lỗ thuần 30,7 tỷ đồng từ hoạt động mua bán chứng khoán đầu tư.

Chi phí hoạt động cũng tăng 8,5%, lên 2.025 tỷ đồng, nhưng vẫn thấp hơn tốc độ tăng của lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trước dự phòng. Điều này cho thấy phần tác động đáng kể nhất tới mức tăng lợi nhuận cuối cùng trong nửa đầu năm đến từ chi phí dự phòng tín dụng.

Nợ xấu giảm, bộ đệm dự phòng vượt 200%

Đến ngày 30/6/2026, tổng nợ xấu nhóm 3-5 của HSBC Việt Nam ở mức 481,6 tỷ đồng, giảm nhẹ so với 495,1 tỷ đồng cuối năm 2025.

Trong cùng thời gian, dư nợ cho vay khách hàng tăng 4,9%, lên 79.118 tỷ đồng. Nhờ nợ xấu giảm trong khi dư nợ tăng, tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ giảm từ 0,42% cuối năm 2025 xuống 0,38% vào cuối tháng 6.

Tỷ lệ nợ quá hạn cũng giảm từ 0,69% xuống 0,60%. Những diễn biến này cho thấy chất lượng tín dụng của HSBC Việt Nam vẫn được kiểm soát tương đối tốt trong nửa đầu năm, ít nhất xét trên các chỉ tiêu nợ xấu và nợ quá hạn.

Điểm đáng chú ý nằm ở chiều ngược lại của bảng cân đối. Trong khi quy mô nợ xấu giảm, số dư dự phòng rủi ro cho vay khách hàng tăng từ 811,5 tỷ đồng cuối năm 2025 lên 973,5 tỷ đồng vào cuối tháng 6/2026.

Sự gia tăng này đưa tỷ lệ bao phủ nợ xấu của HSBC Việt Nam từ khoảng 164% lên 202%. Nói cách khác, quy mô dự phòng hiện tương đương hơn 2 lần tổng nợ xấu nhóm 3-5.

Đây là một lớp đệm quan trọng đối với ngân hàng. Việc tăng dự phòng làm giảm lợi nhuận trong ngắn hạn, nhưng đồng thời nâng khả năng hấp thụ tổn thất tín dụng nếu chất lượng các khoản vay diễn biến bất lợi trong tương lai.

Với mức 202%, HSBC Việt Nam đã vượt ngưỡng 200% về tỷ lệ bao phủ nợ xấu. Trong nhóm ngân hàng nội địa, Vietcombank cũng duy trì tỷ lệ bao phủ ở mức rất cao, khoảng 279% vào cuối tháng 6/2026.

Do đó, câu chuyện về dự phòng tại HSBC Việt Nam cần được nhìn ở cả hai chiều. Ở góc độ lợi nhuận, chi phí dự phòng tăng mạnh đã làm giảm tốc độ tăng lợi nhuận trước thuế. Nhưng ở góc độ an toàn tín dụng, quy mô dự phòng lớn hơn lại giúp ngân hàng có thêm bộ đệm để xử lý các khoản tổn thất có thể phát sinh.

Tăng trưởng tín dụng đi cùng bộ đệm an toàn

Không chỉ chất lượng tài sản, các chỉ số về quy mô và an toàn vốn cũng cho thấy HSBC Việt Nam vẫn duy trì trạng thái tương đối thận trọng.

Tổng tài sản của ngân hàng tại ngày 30/6/2026 đạt 147.873 tỷ đồng, tăng gần 5% so với cuối năm 2025. Dư nợ cho vay khách hàng tăng 4,9%, lên 79.118 tỷ đồng, trong khi tiền gửi khách hàng tăng 3,1%, lên 121.379 tỷ đồng.

Tín dụng tăng nhanh hơn tiền gửi, nhưng chưa tạo ra áp lực rõ rệt lên chỉ tiêu cho vay trên tiền gửi. LDR (tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi) của HSBC Việt Nam thậm chí giảm nhẹ từ 65,66% cuối năm 2025 xuống 64,62% vào cuối tháng 6.

LDR ở mức này cho thấy tín dụng vẫn chiếm tỷ trọng tương đối thấp so với tiền gửi khách hàng, đồng thời ngân hàng chưa phải phụ thuộc lớn vào nguồn vốn huy động để đẩy mạnh cho vay.

Cùng với đó, tỷ lệ an toàn vốn (CAR) tại ngày 30/6 đạt 18,10%, tăng từ 16,99% cuối năm 2025.

CAR tăng trong khi tỷ lệ bao phủ nợ xấu vượt 200% cho thấy HSBC Việt Nam đang duy trì hai lớp đệm tương đối rõ: vốn tự có và dự phòng tín dụng. Đây là những yếu tố quan trọng khi ngân hàng tiếp tục mở rộng dư nợ trong bối cảnh yêu cầu kiểm soát rủi ro ngày càng được chú trọng.

Ở góc độ tài chính, việc tăng trích lập dự phòng tạo ra sự đánh đổi: lợi nhuận ngắn hạn chịu ảnh hưởng, nhưng quy mô dự phòng và khả năng hấp thụ tổn thất tín dụng được củng cố.

Với HSBC Việt Nam, vì thế, câu chuyện bán niên 2026 không chỉ nằm ở con số nợ xấu 0,38% hay lợi nhuận tăng 18,6%. Điều đáng chú ý hơn là ngân hàng vẫn tăng trưởng cho vay và duy trì đà tăng của các nguồn thu, trong khi đồng thời nâng mạnh bộ đệm dự phòng và cải thiện hệ số an toàn vốn.

Trong bối cảnh tín dụng tiếp tục mở rộng và chất lượng tài sản luôn là yếu tố cần được theo dõi, việc nhìn đồng thời ba chỉ tiêu nợ xấu, chi phí dự phòng và tỷ lệ bao phủ nợ xấu sẽ cho thấy rõ hơn sức khỏe tín dụng của ngân hàng, thay vì chỉ dựa vào mức tăng trưởng lợi nhuận.