Nội bộ Meta dậy sóng vì phần mềm theo dõi chuột, gõ phím để dạy tác tử AI

Các tờ rơi xuất hiện trong phòng họp, trên máy bán hàng tự động và cả trên hộp đựng giấy vệ sinh tại các văn phòng của Meta, kêu gọi nhân viên ký vào một bản kiến nghị trực tuyến để phản đối động thái này.

“Bạn có muốn làm việc trong một ‘nhà máy hút dữ liệu nhân viên’ không?” là nội dung trên các tờ rơi mà Reuters ghi nhận.

Việc phát tờ rơi diễn ra khoảng một tuần trước khi Meta dự kiến sa thải 10% lực lượng lao động.

Đây là dấu hiệu rõ ràng nhất từ trước đến nay cho thấy phong trào đấu tranh đang hình thành bên trong Meta, khi một số nhân viên bắt đầu biến sự tức giận trước kế hoạch tái cấu trúc nhân sự xoay quanh AI của công ty thành các hoạt động tổ chức công đoàn và bảo vệ quyền lợi lao động.

Nhiều tháng qua, nhân viên đã bày tỏ sự phẫn nộ trên các nền tảng nội bộ và diễn đàn trực tuyến về kế hoạch sa thải quy mô lớn trong năm nay của Meta, cũng như việc triển khai phần mềm theo dõi chuột và gõ phím mà nhiều người cho rằng chẳng khác nào giúp thiết kế ra các tác tử AI thay thế chính họ.

Nhân viên Meta phát tờ rơi phản đối công nghệ theo dõi chuột và gõ phím tại các văn phòng ở Mỹ. Ảnh: SV

Meta bảo vệ phần mềm theo dõi

Khi được hỏi về vấn đề này, Andy Stone (người phát ngôn của Meta) đã dẫn Reuters tới tuyên bố trước đó của công ty liên quan đến công nghệ theo dõi chuột.

“Nếu chúng tôi xây dựng các tác tử AI để giúp con người hoàn thành các tác vụ hằng ngày trên máy tính, mô hình của chúng tôi cần những ví dụ thực tế về cách con người thực sự sử dụng chúng, như di chuyển chuột, nhấn nút và điều hướng menu xổ xuống”, Meta cho biết.

Các tờ rơi và bản kiến nghị đều viện dẫn Đạo luật Quan hệ Lao động Quốc gia của Mỹ, nhấn mạnh rằng “người lao động được pháp luật bảo vệ khi họ lựa chọn tổ chức nhằm cải thiện điều kiện làm việc”.

Tại Anh, một nhóm nhân viên Meta đã bắt đầu thúc đẩy chiến dịch thành lập công đoàn với United Tech and Allied Workers (UTAW), một nhánh của Communication Workers Union (CWU).

Các nhân viên này còn lập website tuyển thành viên với địa chỉ Leanin.uk, lấy cảm hứng từ cuốn sách bán chạy Lean In của cựu Giám đốc vận hành Sheryl Sandberg, vốn khuyến khích phụ nữ tìm kiếm sự bình đẳng trong môi trường làm việc.

Một đại diện UTAW đã xác nhận về chiến dịch tại Anh với Reuters.

“Nhân viên Meta đang phải trả giá cho những canh bạc liều lĩnh và tốn kém của ban lãnh đạo. Trong khi các giám đốc theo đuổi những chiến lược AI đầy tính đầu cơ, nhân viên lại đối mặt với các đợt cắt giảm việc làm nghiêm trọng, hoạt động giám sát hà khắc và thực tế cay đắng là bị buộc phải huấn luyện những hệ thống AI kém hiệu quả vốn đang được định vị để thay thế chính họ”, Eleanor Payne, một nhà tổ chức của UTAW, tuyên bố.

Meta huấn luyện tác tử AI từ thao tác nhấp chuột, gõ phím của nhân viên

Tháng trước, Reuters đưa tin Meta cài phần mềm theo dõi trên máy tính của nhân viên ở Mỹ nhằm ghi lại thao tác gõ phím và nhấp chuột, phục vụ huấn luyện các mô hình AI.

Đây là một phần trong sáng kiến lớn hơn nhằm xây dựng các tác tử AI có thể tự động thực hiện các nhiệm vụ.

Phần mềm này có tên Model Capability Initiative (MCI), sẽ chạy trên các ứng dụng và website liên quan đến công việc, đồng thời thỉnh thoảng chụp ảnh màn hình nội dung mà nhân viên Meta đang xem, theo bản ghi nhớ được một nhà nghiên cứu AI đăng trong kênh dành cho Meta SuperIntelligence Labs.

Meta SuperIntelligence Labs là bộ phận nghiên cứu và phát triển AI cấp cao của Meta Platforms, được thành lập năm 2025 với mục tiêu xây dựng siêu trí tuệ, tức AI có khả năng vượt qua con người trong hầu hết lĩnh vực.

Theo bản ghi nhớ, mục đích là cải thiện các mô hình AI của Meta ở những lĩnh vực đang gặp khó khăn trong việc tái hiện cách con người tương tác với máy tính, chẳng hạn chọn từ menu xổ xuống hay sử dụng các phím tắt.

“Đây là cách mọi nhân viên Meta có thể giúp mô hình AI của chúng ta trở nên tốt hơn chỉ bằng cách thực hiện công việc hằng ngày”, nội dung ghi.

Meta, chủ sở hữu Facebook và Instagram, đang tích cực tích hợp AI vào quy trình làm việc và tái cấu trúc lực lượng lao động xoay quanh công nghệ này, với kỳ vọng điều đó sẽ giúp công ty vận hành hiệu quả hơn.

Andrew Bosworth, Giám đốc công nghệ Meta, cho biết công ty sẽ tăng cường thu thập dữ liệu nội bộ như một phần của các nỗ lực AI for Work, nay được đổi tên thành Agent Transformation Accelerator (ATA).

“Tầm nhìn mà chúng tôi đang hướng tới là một thế giới nơi các tác tử AI thực hiện phần lớn công việc, còn vai trò của chúng ta là định hướng, đánh giá và giúp chúng cải thiện”, Andrew Bosworth nhấn mạnh. Mục tiêu là để các tác tử AI “tự động nhận ra khi nào chúng ta cảm thấy cần can thiệp để lần sau có thể làm tốt hơn”.

Andrew Bosworth không nêu chi tiết cách các tác tử AI này sẽ được huấn luyện, nhưng cho biết Meta sẽ nghiêm ngặt trong việc xây dựng dữ liệu và các bài đánh giá cho mọi loại tương tác trong công việc. Andy Stone (người phát ngôn Meta) xác nhận dữ liệu từ MCI sẽ là một trong các đầu vào.

Andy Stone cho biết dữ liệu thu thập qua MCI sẽ không được dùng để đánh giá hiệu suất hay bất kỳ mục đích nào ngoài huấn luyện mô hình AI, đồng thời khẳng định có các biện pháp bảo vệ để giữ an toàn cho “nội dung nhạy cảm”, dù không nêu rõ loại dữ liệu nào sẽ bị loại trừ.

Việc thúc đẩy tự động hóa các chức năng trước đây do con người đảm nhiệm phản ánh xu hướng rộng hơn tại các công ty lớn ở Mỹ năm nay, đặc biệt trong ngành công nghệ.

Các tác tử AI đã gây chú ý ở Thung lũng Silicon nhờ khả năng xử lý các nhiệm vụ phức tạp như tạo ứng dụng và tổ chức khối lượng dữ liệu lớn với ít sự giám sát của con người. Cũng vì lý do này, cổ phiếu các công ty phần mềm truyền thống bị bán tháo, khiến một số lãnh đạo lên kế hoạch cắt giảm nhân sự quy mô lớn.

Meta dự kiến sa thải 10% lực lượng lao động toàn cầu từ ngày 20/5 và đang cân nhắc các đợt cắt giảm lớn hơn trong năm nay.

Amazon đã cắt giảm 30.000 nhân viên văn phòng những tháng gần đây, tương đương gần 10% lực lượng lao động trí thức. Vào tháng 2, hãng công nghệ tài chính Block đã sa thải gần một nửa nhân sự.

Trong nội bộ, Meta khuyến khích nhân viên sử dụng các tác tử AI cho việc lập trình và các nhiệm vụ khác, ngay cả khi điều đó có thể làm chậm tiến độ trong ngắn hạn. Công ty cũng đang xóa bỏ ranh giới giữa một số vị trí công việc để chuyển sang chức danh tổng quát mới gọi là kỹ sư AI đa năng.

Tháng 3, Meta thành lập một nhóm kỹ sư ứng dụng AI (AAI) nhằm cải thiện khả năng lập trình của các mô hình và sử dụng chúng để xây dựng các tác tử AI có thể thực hiện phần lớn công việc trong phát triển, thử nghiệm, triển khai sản phẩm và hạ tầng tương lai. Meta đã bắt đầu chuyển các kỹ sư phần mềm giỏi sang nhóm AAI từ đầu tháng 4.