Nối dài mạch nguồn cách mạng

Giáo sư Trần Đại Nghĩa (thứ 3 từ phải sang) xem sản phẩm do Quân giới sản xuất thời chống Mỹ. Ảnh: TƯ LIỆU

Bài học lịch sử sinh động 

Hướng tới kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2-9, cô và trò Trường Tiểu học Giang Tiên đã tổ chức hoạt động về nguồn tại Di tích Xưởng quân giới Giang Tiên, nơi người dân địa phương gọi bằng cái tên gần gũi: Di tích Bazooka.

Tại đây, các em được nghe giới thiệu về hoàn cảnh ra đời của xưởng quân giới, quá trình nghiên cứu, chế tạo vũ khí và những đóng góp của Giáo sư Trần Đại Nghĩa cùng đội ngũ cán bộ, công nhân quân giới đối với cuộc kháng chiến của dân tộc.

Những dấu tích còn lại như nền móng nhà xưởng, trụ bê tông cốt thép, bể nước… giúp các em hình dung phần nào về khu xưởng rộng gần 5.000m2 năm xưa. Mỗi dấu tích và câu chuyện tại đây đều gắn với tinh thần vượt khó, lòng yêu nước và ý chí bảo vệ nền độc lập non trẻ của dân tộc. Những hoạt động như dâng hương, tham quan dấu tích, nghe kể chuyện lịch sử hay tìm hiểu về Giáo sư Trần Đại Nghĩa đã biến khu di tích thành một lớp học lịch sử sinh động.

Chăm chú quan sát trụ bê tông, Hoàng Hà Vân, học sinh Trường Tiểu học Giang Tiên chia sẻ: Chuyến tham quan không chỉ giúp em biết thêm một di tích lịch sử, mà còn mang lại những kiến thức sinh động ngoài sách giáo khoa. Qua những câu chuyện được nghe, em hiểu hơn về sự gian khổ của thế hệ cha ông và thêm tự hào về truyền thống cách mạng của quê hương mình. 

Ngược dòng thời gian, năm 1947, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn đầy khó khăn. Trong khi quân đội ta còn thiếu vũ khí và trang bị, đối phương có ưu thế về xe tăng, xe thiết giáp cùng nhiều phương tiện chiến tranh hiện đại. Thực tiễn ấy đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nghiên cứu, chế tạo vũ khí chống tăng phù hợp với điều kiện của Việt Nam.

Tại Xưởng quân giới Giang Tiên, dưới sự chỉ đạo kỹ thuật của Giáo sư Trần Đại Nghĩa, các cán bộ, chiến sĩ và công nhân quân giới đã tập trung nghiên cứu, chế tạo súng, đạn Bazooka dựa trên mẫu của Mỹ. Máy móc, nguyên vật liệu thiếu, nhiều chi tiết phải gia công thủ công, đòi hỏi sự tính toán chính xác và thử nghiệm kiên trì.

Bằng trí tuệ, tinh thần sáng tạo và ý chí tự lực, tự cường, đến cuối tháng 2/1947, đội ngũ cán bộ, chiến sĩ quân giới đã chế tạo thành công súng Bazooka. Đây là loại vũ khí chống tăng có thể mang vác, sử dụng đạn lõm và có khả năng công phá xe tăng, xe thiết giáp cùng các công sự kiên cố.

Sự ra đời của Bazooka Việt Nam đã góp phần giải quyết yêu cầu cấp bách về vũ khí chống tăng trên chiến trường. Ngày 2/3/1947, ba khẩu Bazooka cùng 10 quả đạn đầu tiên được trang bị cho Trung đoàn Thủ đô.

Tại Chúc Sơn - Chùa Trầm, huyện Chương Mỹ, tỉnh Hà Đông trước đây, nay thuộc TP. Hà Nội, bộ đội ta đã dùng loại vũ khí này tiêu diệt hai xe tăng Pháp, góp phần bẻ gãy cuộc tiến công của đối phương.

Sau kết quả đó, súng, đạn Bazooka tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện và sản xuất để cung cấp cho các chiến trường, góp phần nâng cao sức mạnh chiến đấu, củng cố niềm tin của quân và dân ta trong những năm đầu kháng chiến. Đây cũng là một dấu mốc quan trọng trong quá trình hình thành, phát triển của ngành quân giới, tiền thân của ngành công nghiệp quốc phòng Việt Nam ngày nay.

Nối dài mạch nguồn cách mạng

Những năm qua, Di tích Bazooka là điểm đến trong các hoạt động về nguồn, giáo dục truyền thống và sinh hoạt chính trị tại địa phương. Không chỉ đón học sinh, đoàn viên, thanh niên đến tìm hiểu, nơi đây còn được Chi bộ Giang Tiên lựa chọn tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề cho cán bộ, đảng viên.

Anh Trần Đình Cường, Bí thư Chi bộ Giang Tiên cho biết: Việc tổ chức sinh hoạt chuyên đề tại di tích giúp nội dung giáo dục chính trị, tư tưởng trở nên gần gũi, sinh động hơn. Từ những đóng góp của thế hệ đi trước, cán bộ, đảng viên có thêm bài học về trách nhiệm nêu gương, tinh thần vượt khó và vận động nhân dân tham gia xây dựng quê hương.

Việc gìn giữ di tích nhận được sự chung tay của cộng đồng. Cấp ủy, chính quyền xã, đoàn viên, thanh niên, Ban Công tác Mặt trận và nhân dân thường xuyên vệ sinh, phát quang cây cỏ, chỉnh trang cảnh quan, góp phần tạo không gian sạch đẹp, trang nghiêm để phục vụ các đoàn đến tham quan, dâng hương và sinh hoạt truyền thống tại Di tích.

Học sinh Trường Tiểu học Giang Tiên tham gia sinh hoạt ngoại khoá tại Di tích Xưởng quân giới Giang Tiên.

Ông Nguyễn Mạnh Dũng, Phó Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Phú Lương cho biết: Địa phương luôn xác định việc bảo tồn và phát huy giá trị Di tích Xưởng quân giới Giang Tiên là trách nhiệm đối với lịch sử, đồng thời là cách trao truyền những giá trị tốt đẹp cho thế hệ sau. Cùng với bảo vệ các dấu tích còn lại, địa phương quan tâm tổ chức hoạt động tuyên truyền, tham quan, về nguồn và tìm hiểu lịch sử dành cho học sinh, đoàn viên, thanh niên cùng các tổ chức chính trị – xã hội. Qua đó, câu chuyện về trí tuệ, bản lĩnh và tinh thần tự lực, tự cường của các thế hệ đi trước tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa trong đời sống hôm nay.

Không còn tiếng máy tiện hay ánh lửa của những lò rèn năm xưa, nhưng Di tích Bazooka vẫn bền bỉ kể câu chuyện về khát vọng độc lập và sức sáng tạo của con người Việt Nam. Từ những buổi học ngoại khóa, các kỳ sinh hoạt chuyên đề đến hoạt động chăm sóc cảnh quan, mỗi việc làm của cán bộ, đảng viên và nhân dân hôm nay đều góp phần nối dài mạch nguồn lịch sử, để di tích tiếp tục là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ.