Nói dối ngày 'Cá tháng Tư': Vui thôi, đừng vui quá, coi chừng... bị phạt

Ngày "Cá tháng Tư" (1-4 hàng năm) được coi là ngày của những lời nói dối vô hại, mọi người thường lấy đó làm trò vui. Trên mạng xã hội, việc "troll" nhau bằng những câu chuyện không đúng sự thật cũng được nhiều người sử dụng.

Tuy nhiên, khoảng cách giữa nói dối (để đùa) với việc cung cấp, phát tán thông tin sai sự thật rất mong manh. Người đưa thông tin sai lệch phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình trước pháp luật.

Đã có nhiều người bị phạt

Sáng ngày 1-4-2020, một cô gái viết trên Facebook cá nhân "Chợ quê em hôm nay bắt đầu nghỉ", kèm 6 hình ảnh chụp khu chợ và đường phố thị trấn Phố Châu, huyện Hương Sơn (cũ), tỉnh Hà Tĩnh vắng người.

Trong khi thực tế, khu chợ vẫn mở để bán một số nhu yếu phẩm phục vụ người dân trong thời gian cách ly xã hội phòng dịch Covid-19.

Sau đó, Công an huyện Hương Sơn (cũ) đã mời cô gái này lên làm việc và ra quyết định xử phạt hành chính 10 triệu đồng về hành vi cung cấp nội dung thông tin sai sự thật.

Một trường hợp khác, ngày 1-4-2020, tài khoản Facebook có tên TTHH đăng thông tin sai sự thật, bịa đặt cho rằng mình đang bị cách ly nhưng vẫn đi chợ.

Bài viết đã thu hút nhiều lượt thích và bình luận. Sau đó, chủ tài khoản đã đăng tin cải chính, xin lỗi vì đã làm mọi người hoang mang. Người này khẳng định đó chỉ là trò đùa vui ngày Cá tháng Tư.

Ngay sau khi phát hiện sự việc, Công an huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang cũ đã tiến hành xác minh, xác định thông tin trên sai sự thật.

Sau đó, cơ quan này đã triệu tập TTHH làm việc về nội dung đăng tải thông tin không đúng sự thật trên mạng xã hội liên quan đến công tác phòng, chống dịch Covid-19. Sau đó, H bị xử phạt số tiền 15 triệu đồng.

Để ngày Cá tháng Tư đúng nghĩa vui vẻ, chúng ta chỉ nên trêu chọc người khác bằng những lời nói dối vô hại. Ảnh minh họa/AI

Pháp luật quy định ra sao?

Luật sư Trần Anh Hào, Đoàn Luật sư TP.HCM, cho biết dù là ngày "Cá tháng Tư" hay ngày khác thì hành vi vi phạm pháp luật đều bị xử lý theo quy định.

Nếu việc trêu đùa quá trớn có thể sẽ vi phạm quy định về trật tự công cộng tại Điều 8 Nghị Định 282/2025. Cụ thể, với hành vi khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác; báo thông tin giả, không đúng sự thật đến cơ quan, tổ chức có thẩm quyền hoặc gọi điện đến đường dây nóng để quấy rối có thể bị phạt tiền 3-4 triệu đồng.

Hiện nay, với sự phát triển của mạng xã hội, tốc độ lan truyền thông tin là rất nhanh và khó kiểm soát. Một nội dung được đăng tải với mục đích đùa vui nhưng nếu chứa thông tin sai sự thật, gây hiểu nhầm hoặc ảnh hưởng tiêu cực đến cá nhân, tổ chức thì vẫn có thể bị xử lý theo quy định pháp luật.

Cụ thể, người nào lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc hoặc thông tin bịa đặt gây hoang mang trong nhân dân được xem là vi phạm các quy định về trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội theo Điều 101 Nghị định 15/2020 (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 14/2022).

Hành vi này có thể bị phạt tiền 10-20 triệu đồng đối với tổ chức hoặc 5-10 triệu đồng đối với cá nhân. Bên cạnh đó, người vi phạm còn bị buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn.

Luật sư Trần Anh Hào cũng lưu ý Điều 288 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông. Theo đó, người nào đưa lên mạng những thông tin trái quy định gây dư luận xấu làm giảm uy tín của cơ quan, tổ chức, cá nhân thì bị phạt tiền 30-200 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm. Mức án cao nhất cho tội này lên đến 7 năm tù.

Luật sư khuyến cáo, để ngày "Cá tháng Tư" đúng nghĩa vui vẻ, chúng ta chỉ nên trêu chọc người khác bằng những lời nói dối vô hại, không gây tổn thương hay ảnh hưởng xấu đến xã hội. Đặc biệt, mọi người cần thận trọng khi đăng tải thông tin trên mạng xã hội, tránh vượt quá ranh giới giữa giải trí và vi phạm pháp luật.

NGUYỄN CHÍNH