Nới dư địa thanh khoản để kéo giảm lãi suất, đón tín dụng tăng tốc cuối năm
Theo dữ liệu của VNDIRECT, Ngân hàng Nhà nước kéo dài kỳ hạn phát hành trên kênh OMO, trong đó kỳ hạn 63 ngày và 91 ngày chiếm 32% và 13% tổng lượng phát hành, nhằm chuẩn bị thanh khoản, hạn chế biến động lãi suất liên ngân hàng khi tín dụng tăng tốc cuối năm. Cùng phối hợp chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa, mặt bằng lãi suất được kỳ vọng giảm dần từ quý IV/2026.
Kéo dài kỳ hạn bơm OMO, giảm biến động lãi suất liên ngân hàng
Tại báo cáo tiền tệ - trái phiếu mới phát hành, Khối Phân tích và Tư vấn đầu tư Công ty Cổ phần Chứng khoán VNDIRECT cho rằng, áp lực hạ nhiệt trong ngắn hạn, Ngân hàng Nhà nước chủ động kéo dài kỳ hạn hỗ trợ thanh khoản.
Theo ghi nhận của Khối Phân tích và Tư vấn đầu tư VNDIRECT, lãi suất liên ngân hàng biến động trong tháng 7/2026, trạng thái thanh khoản liên tục chuyển đổi giữa dồi dào và căng thẳng trong thời gian ngắn.
Sau khi tăng vọt vào cuối quý II/2026 (kỳ hạn qua đêm có thời điểm lên 12%/năm, kỳ hạn 1 tuần 8,3%/năm), lãi suất liên ngân hàng hạ nhiệt, với kỳ hạn qua đêm có thời điểm xuống 0,5%/năm - mức thấp nhất kể từ tháng 3/2024; kỳ hạn 1 tuần về 4,1%/năm, kéo chênh lệch lãi suất VND/USD thu hẹp về quanh 0%.
Thanh khoản vẫn chịu sức ép
Áp lực thanh khoản có thể quay trở lại do: tăng trưởng tín dụng tiếp tục tăng nhanh hơn huy động, tín dụng toàn hệ thống tăng 8,38% tính đến 29/7 trong khi huy động tăng 5,75%; áp lực lãi suất từ môi trường bên ngoài vẫn neo cao khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục giữ lãi suất ở mức cao, cùng với căng thẳng địa chính trị chưa hoàn toàn được giải quyết.
Tuy nhiên, áp lực thanh khoản nhanh chóng quay trở lại trong những ngày cuối tháng khi nhu cầu vốn VND phục vụ dự trữ bắt buộc và thanh toán cuối kỳ tăng mạnh, trong khi lượng thanh khoản dư thừa đã được Ngân hàng Nhà nước rút bớt qua nghiệp vụ thị trường mở (OMO).
Kết quả, lãi suất ở hầu hết các kỳ hạn tăng trở lại vùng 4,5 - 7%/năm tính đến tháng 8.
Diễn biến hạ nhiệt chủ yếu do hiệu ứng nền cao của tháng 6, cùng với nhu cầu giải ngân chững lại, khiến nhu cầu vay mượn vốn ngắn hạn giữa các ngân hàng giảm theo. Do đó, đây chưa phải tín hiệu đảo chiều cho xu hướng lãi suất trung - dài hạn, trong khi thực tế lãi suất liên ngân hàng ở các kỳ hạn dài hơn như 1 tháng vẫn được neo ở mức trung bình khoảng 6%.
Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước duy trì trạng thái hút ròng qua nghiệp vụ thị trường mở (OMO) trong phần lớn tháng 7, trước khi quay lại bơm ròng vào cuối tháng.
Đáng lưu ý, trong tháng 7 Ngân hàng Nhà nước điều chỉnh hỗ trợ khối lượng phát hành nghiệp vụ thị trường mở lên các mức kỳ hạn cao hơn, với lượng phát hành kỳ hạn 63 ngày và 91 ngày ghi nhận tăng mạnh, chiếm lần lượt là 32% (33,4 nghìn tỷ đồng) và 13% (14,1 nghìn tỷ đồng) tổng lượng phát hành.
Động thái Ngân hàng Nhà nước kéo dài kỳ hạn hỗ trợ vốn này nhằm chủ động chuẩn bị thanh khoản cho giai đoạn nhu cầu tín dụng tăng tốc trong nửa cuối năm.
“Việc kéo dài kỳ hạn phát hành giúp ngân hàng thương mại có nguồn vốn ổn định hơn, giảm áp lực phải liên tục quay vòng các khoản vay ngắn hạn (7 - 14 ngày), qua đó, giảm bớt biến động lãi suất liên ngân hàng mỗi khi đến kỳ đáo hạn” - Khối Phân tích và Tư vấn đầu tư VNDIRECT đánh giá.
Đồng thời, việc kéo dài kỳ hạn cũng phản ánh chủ đích của Ngân hàng Nhà nước trong việc duy trì trạng thái hỗ trợ thanh khoản xuyên suốt quý III/2026.
Áp lực vốn còn cao, lãi suất kỳ vọng có dư địa giảm từ quý IV/2026
Về biến động lãi suất huy động, trong tháng 7, lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng niêm yết tại các ngân hàng thương mại thuộc danh sách theo dõi của nhóm phân tích Chứng khoán VNDIRECT tiếp tục duy trì không đổi so với tháng trước.
Kỳ vọng mặt bằng lãi suất sẽ có dư địa giảm dần từ quý IV/2026, khi các chính sách hỗ trợ bắt đầu thẩm thấu rõ nét hơn. Ảnh: Đức Thanh.
“Trong khi đó, lãi suất huy động 12 tháng đối với các chương trình ưu đãi trong theo dõi và thu thập của chúng tôi vẫn neo cao và nhích tăng nhẹ theo từng tuần, dao động 6,3 - 6,8%/năm tại một số ngân hàng thương mại lớn và lên tới 8,5 - 9,3%/năm ở một số ngân hàng thương mại tư nhân vừa và nhỏ, nhích tăng nhẹ khoảng 0,05 - 0,2% so với tháng trước” - Khối Phân tích và Tư vấn đầu tư VNDIRECT nêu rõ.
Nhìn chung, dù lãi suất huy động niêm yết đã chững lại trong vài tháng gần đây, mặt bằng lãi suất thực vẫn neo cao để giữ chân các dòng tiền lớn.
Dù áp lực thanh khoản trên thị trường 2 đã có những dấu hiệu hạ nhiệt tạm thời trong ngắn hạn, qua việc lãi suất liên ngân hàng giảm xuống mức thấp và dư nợ nghiệp vụ thị trường mở thu hẹp về mức thấp nhất 1 năm, tuy nhiên, nhu cầu vốn từ ngắn đến dài hạn tại các ngân hàng thương mại vẫn duy trì cao. Do ngân hàng luôn cần huy động thêm để bù đắp khoảng cách tín dụng - huy động, nhằm đảm bảo các chỉ số an toàn hoạt động theo quy định của Ngân hàng Nhà nước trong khi vẫn đáp ứng nhu cầu giải ngân.
Trong bối cảnh này, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục duy trì phối hợp chính sách tiền tệ và tài khóa tạo thêm dư địa giảm lãi suất.
Mới đây, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai thêm một số giải pháp gồm: nâng tỷ lệ tiền gửi Kho bạc Nhà nước được tính vào nguồn vốn huy động lên 50% (từ 20% trước đó), giúp các ngân hàng thương mại quốc doanh có thêm nguồn vốn ổn định hơn, qua đó giảm áp lực huy động trên thị trường 1.
Cùng với đó, triển khai gói tín dụng ưu đãi 220.000 tỷ đồng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Các biện pháp này được kỳ vọng sẽ mở rộng dư địa tín dụng, đồng thời cải thiện khả năng tiếp cận vốn của khu vực doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Đồng thời, Bộ Tài chính cũng đề xuất không quy định cụ thể hạn mức tiền gửi có kỳ hạn tại Nghị định của Chính phủ, mà giao Bộ Tài chính chủ động điều hành. Theo đó, đề xuất bỏ trần tiền gửi Kho bạc Nhà nước, dự kiến có hiệu lực từ 1/1/2027.
“Trong bối cảnh chính sách tài khóa và tiền tệ đẩy mạnh phối hợp theo hướng hỗ trợ tăng trưởng, chúng tôi duy trì kỳ vọng mặt bằng lãi suất sẽ có dư địa giảm dần từ quý IV/2026, khi các chính sách hỗ trợ bắt đầu thẩm thấu rõ nét hơn và tiến độ giải ngân đầu tư công được đẩy mạnh” - nhóm phân tích VNDIRECT kỳ vọng./.
