Nỗi lo dưới chân đồi Pom Ca Thảy

Các vết nứt tiềm ẩn nguy cơ sạt lở tại khu vực Pom Ca Thảy, xã Sơn Điện (tỉnh Thanh Hóa).

Trong vùng nguy hiểm

Theo người dân, nhiều năm qua tại khu vực đồi Pom Ca Thảy chưa từng xuất hiện tình trạng sạt trượt đất đá và sạt lở. Tuy nhiên, từ đầu năm 2026, phía ngọn đồi xuất hiện một số vết nứt lớn, đất đá sạt trượt xuống chân núi. Nguy hiểm hơn, ở đỉnh đồi đang tiếp tục xuất hiện thêm nhiều vết nứt khác và mở rộng khẩu độ, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở cao. Nguyên nhân được cho là hậu quả của các đợt mưa lũ hồi cuối năm 2025 gây ra. Điều này đang khiến 40 hộ dân dưới chân đồi phải sống trong cảnh thấp thỏm lo âu khi mùa mưa bão sắp đến.

Dẫn chúng tôi đi ngược về phía đỉnh đồi, nơi đang xuất hiện nhiều vết nứt, anh Lộc Văn Huệ (trú bản Xuân Sơn) cho biết: Bản có 40 hộ dân nằm trong khu nguy cơ sạt lở cao. Hiện trên quả đồi này đang có vết nứt có thể sạt xuống bất cứ lúc nào. Để chủ động ứng phó, người dân trong bản đã thay nhau, thường xuyên đi kiểm tra tình hình và đo đạc cung các vết sạt trượt. Nếu các vết nứt tiếp tục mở rộng nhanh hơn, bà con sẽ chủ động sơ tán khi có tình huống khẩn cấp xảy ra.

“Trước tình hình trên, chính quyền địa phương cũng đã thường xuyên tiến hành kiểm tra, theo dõi diễn biến của các vết nứt. Tuy nhiên về lâu dài cần có các phương án chống sạt lở mang tính bền vững để người dân yên tâm an cư. Còn nếu không thể khắc phục thì chúng tôi cũng đề nghị nhà nước quan tâm, sớm xây dựng khu tái định cư để di dời dân, giúp người dân ổn định cuộc sống” - anh Huệ bày tỏ.

Là một trong 40 hộ dân nằm trong khu vực bị sạt lở đe dọa trực tiếp, chị Lương Thị Thu cũng rất lo lắng cho biết: Sạt lở phía đỉnh đồi đã tác động trực tiếp tới hệ thống tường, móng nhà của các hộ dân dưới chân đồi. “Hiện nay, nhà của gia đình tôi đã bắt đầu xuất hiện nhiều vết nứt lớn và có nguy cơ đổ sập bất cứ lúc nào. Nếu trời mưa lớn, chắc chắn cả nhà sẽ phải đi trú tạm ở nơi khác để tránh nguy hiểm” - chị Thu chia sẻ.

Được biết, tình trạng sạt lở đất đồi tại khu vực Pom Ca Thảy, bản Xuân Sơn đang ngày càng nghiêm trọng, có vết nứt dọc, kéo dài từ đỉnh đồi xuống đến 310m, rộng 4 - 7cm, ăn sâu vào lòng đồi. Ngoài ra, trên đồi có vết sụt lún ngang, chiều cao ta luy sạt đến 3m, dài 200m, làm bề mặt đất bị vỡ nứt, rất dễ sạt lở khi có mưa kéo dài.

Tìm phương án di dân

Trao đổi với chúng tôi về vấn đề trên, ông Phạm Văn Tình - Chủ tịch UBND xã Sơn Điện cho biết: Khu vực Pom Ca Thảy, bản Xuân Sơn có gần 40 hộ dân/160 nhân khẩu đang sinh sống dưới một quả đồi lớn, do ảnh hưởng mưa bão hàng năm nên trên đỉnh đồi xuất hiện nhiều vết nứt dọc, nứt ngang, có nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng người dân. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, chính quyền xã vẫn chưa tìm được phương án để khắc phục do địa hình phức tạp, đòi hỏi phải xử lý quy mô, bài bản và nguồn kinh phí.

“Chúng tôi đã cho kiểm tra và cắm biển cảnh báo nguy hiểm sạt lở đất để người dân chủ động phòng tránh. Đồng thời, yêu cầu người dân và lực lượng chức năng theo dõi diễn biến của các vết nứt để kịp thời ứng phó khi có mưa lớn, xây dựng phương án di dân khỏi vùng nguy cơ sạt lở khi có tình huống khẩn cấp xảy ra. Bên cạnh đó, xã đã kiến nghị UBND tỉnh sớm có biện pháp khắc phục, cũng như đầu tư xây dựng khu tái định cư để di dời người dân đến nơi an toàn” - ông Tình nói.

Để ổn định cuộc sống cho các hộ dân những vùng nguy cơ sạt lở cao, ngày 20/1/2026, UBND tỉnh Thanh Hóa đã ban hành quyết định phê duyệt Đề án “Sắp xếp, ổn định dân cư khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất tại các xã khu vực miền núi của tỉnh giai đoạn 2026 - 2030” với mục tiêu bố trí sắp xếp ổn định cho 2.758 hộ dân/47 xã, trong đó ổn định tại chỗ 493 hộ/19 xã/67 thôn, bản; tái định cư xen ghép cho 269 hộ/25 xã/79 thôn, bản; tái định cư tập trung cho 1.996 hộ/64 khu/36 xã. Các hộ dân thực hiện di chuyển đến nơi ở mới được hỗ trợ trực tiếp kinh phí di dời, cụ thể hộ gia đình, cá nhân có nhà phải di chuyển là nhà sàn, nhà không kiên cố được hỗ trợ 50 triệu đồng/hộ…

Để phòng, chống thiên tai hiệu quả, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa đã đề nghị các địa phương chuẩn bị sẵn sàng lực lượng, vật tư, phương tiện, hậu cần với mức cao nhất theo phương châm “4 tại chỗ” tại những điểm xung yếu, để sẵn sàng triển khai ứng phó hiệu quả khi tình huống thiên tai xảy ra. Đồng thời, thực hiện đầu tư các khu tái định cư cho người dân đang sống tại vùng có nguy cơ sạt lở di dời đến nơi an toàn.

Theo số liệu thống kê từ Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa: Toàn tỉnh hiện vẫn còn khoảng 1.722 hộ dân đang sống tại khu vực nguy cơ xảy ra lũ quét và 6.275 hộ đang sinh sống tại khu vực có nguy cơ xảy ra sạt lở đất (trong đó có 40 hộ dân tại khu vực Pom Ca Thảy, bản Xuân Sơn, xã Sơn Điện). Các hộ dân sống tại những khu vực này không có đủ kinh phí để di chuyển đến nơi ở mới và luôn phải sống trong tâm trạng bất an khi mùa mưa bão về.