Nỗi lo tăng giá

Người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu khi giá tăng.

Áp lực chi tiêu

Những ngày gần đây tại thành phố Đà Nẵng, tác động từ giá xăng dầu thế giới tăng đã bắt đầu lan rộng. Giá rau củ từ các tỉnh phía Bắc và Tây Nguyên tăng hơn 10% do chi phí vận chuyển đội lên; một số nguyên liệu đầu vào như bột mì, hạt nhựa cũng ghi nhận xu hướng tăng nhẹ.

Ở góc độ tiêu dùng, nhiều quán ăn đã điều chỉnh tăng thêm 3.000 - 5.000 đồng mỗi phần, khiến không ít người lao động, sinh viên thêm phần chật vật.

Chị Nguyễn Thị Lan, công nhân tại Khu công nghiệp Hòa Khánh chia sẻ: “Mỗi bữa ăn tăng vài nghìn đồng tưởng không đáng kể, nhưng tính cả tháng thì cũng là khoản lớn. Thu nhập không tăng mà chi phí cứ nhích lên, buộc mình phải cắt giảm nhiều khoản khác".

Trong khi đó, bạn Trần Minh Hoàng, sinh viên một trường đại học trên địa bàn thành phố cho biết đã phải chuyển sang tự nấu ăn nhiều hơn để tiết kiệm chi phí sinh hoạt.

Điều khiến người tiêu dùng lo ngại không chỉ là giá tăng mà là khả năng “neo” ở mức cao ngay cả khi các yếu tố đầu vào đã hạ nhiệt. Nếu thiếu sự giám sát kịp thời, việc tăng giá dễ trở thành “thói quen”, tạo ra mặt bằng giá mới bất lợi cho người dân. Nhiều ý kiến cho rằng cần kiểm soát chặt chẽ hơn từ khâu sản xuất, phân phối đến các cơ sở kinh doanh nhằm đảm bảo việc hình thành giá minh bạch, hợp lý, tránh tình trạng tăng giá tùy tiện theo tâm lý đám đông.

Đại diện Sở Công Thương thành phố Đà Nẵng cho biết, cơ quan chức năng đang tăng cường theo dõi diễn biến thị trường, đặc biệt là các mặt hàng thiết yếu.

Các lực lượng quản lý thị trường được yêu cầu kiểm tra, giám sát việc niêm yết và bán theo giá niêm yết, xử lý nghiêm các trường hợp lợi dụng biến động để đầu cơ, găm hàng hoặc tăng giá bất hợp lý.

Giải pháp linh hoạt từ “phụ phí tạm thời”

Từ thực tế thị trường, một số cách làm linh hoạt đang cho thấy hiệu quả trong việc giảm áp lực tăng giá. Một doanh nhân Việt Nam kinh doanh tại Thái Lan chia sẻ tại một số khu vực nông nghiệp ở Đông Bắc nước này, khi chi phí đầu vào tăng do yếu tố bất khả kháng, người bán không điều chỉnh giá bán cố định mà áp dụng phụ phí tạm thời. Khi điều kiện ổn định, phụ phí được gỡ bỏ và giá quay về mức ban đầu.

Cách làm này không chỉ giúp hạn chế tâm lý “giá tăng rồi không giảm”, mà còn tạo sự minh bạch trong kinh doanh. Người tiêu dùng có thể dễ dàng so sánh và lựa chọn, từ đó buộc các cơ sở kinh doanh phải cân nhắc kỹ mức điều chỉnh, tránh tình trạng tăng giá quá mức.

Tại Đà Nẵng, hình thức này cũng đã xuất hiện trong một số thời điểm. Dịp Tết Nguyên đán vừa qua, nhiều quán ăn, cửa hàng thông báo thu thêm phụ phí 7 - 10% do thiếu nhân lực. Sau kỳ nghỉ, mức phụ phí được gỡ bỏ, giá bán trở lại bình thường.

Anh Lê Văn Tuấn, chủ một quán ăn trên đường Nguyễn Văn Linh cho biết: “Khách hàng chấp nhận phụ phí nếu được thông báo rõ ràng. Quan trọng là mình minh bạch và giữ đúng cam kết sau đó”.

Theo các chuyên gia kinh tế, phụ phí tạm thời là một giải pháp đáng cân nhắc trong bối cảnh thị trường biến động ngắn hạn. Tuy nhiên, để áp dụng hiệu quả, cần có sự hướng dẫn và giám sát từ cơ quan quản lý, tránh việc lợi dụng phụ phí để “hợp thức hóa” tăng giá kéo dài.

Có thể thấy, trong bối cảnh nhiều yếu tố đầu vào còn biến động khó lường, việc kiểm soát giá cả không thể chỉ dựa vào các biện pháp hành chính cứng nhắc. Bên cạnh vai trò của cơ quan chức năng, việc khuyến khích những giải pháp linh hoạt, minh bạch từ thị trường như phụ phí tạm thời sẽ góp phần giữ ổn định mặt bằng giá, đồng thời bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người tiêu dùng.

LÂM VIÊN