Nơi lưu dấu huyền tích Mai An Tiêm và quả dưa hấu đỏ
Dưới chân núi An Tiêm, hướng mặt ra biển, đền thờ Mai An Tiêm là nơi lưu giữ câu chuyện về nhân vật huyền sử gắn với buổi đầu khai phá vùng đất Nga Sơn (cũ) và sự tích quả dưa hấu đỏ. Trải qua thời gian, ngôi đền vẫn giữ vẻ cổ kính, trở thành điểm đến văn hóa, tâm linh để người dân và du khách nhớ về một biểu tượng của tinh thần tự lực, ý chí vượt khó và sức lao động.
Video: Đền thờ Mai An Tiêm - nơi lưu giữ huyền tích quả dưa đỏ.

Tại xã Nga An, tỉnh Thanh Hóa, dưới chân núi An Tiêm là đền thờ Mai An Tiêm - nhân vật huyền sử được xem là có công khai phá, xây dựng vùng đất Nga Sơn (cũ) từ buổi đầu dựng nước và gắn với sự tích về quả dưa hấu đỏ.

Hai bên đền là những dãy núi cao. Một bên núi có hình dáng như con rồng đang uốn lượn, được gọi là núi Rồng Chầu, với phần đầu là một ngọn núi nhỏ.

Ngôi đền tựa lưng vào núi như một chiếc ngai vững chắc, tạo nên thế đứng đặc biệt giữa thiên nhiên.

Để bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa sâu sắc của dân tộc, năm 2010 UBND tỉnh Thanh Hóa cho phép trùng tu, tôn tạo lại đền thờ Đức thánh Mai An Tiêm với kết cấu hình chữ đinh, gồm 5 gian tiền bái, 3 gian hậu cung.

Từ bên ngoài, ngôi đền gây ấn tượng bởi dáng vẻ cổ kính với mái ngói cong vút, những đường nét chạm khắc tinh xảo và bố cục hài hòa.

Bước vào gian hậu cung, trên vị trí cao nhất là linh vị thân phụ và thân mẫu của Đức thánh Mai An Tiêm.

Chính tọa ở giữa là tượng Đức thánh, trên tay cầm quả dưa hấu đỏ - hình ảnh tượng trưng cho công đức và dấu ấn của Mai An Tiêm trong truyền thuyết dân gian.

Quả dưa hấu trở thành hình ảnh quen thuộc trong không gian thờ tự, gợi nhớ hành trình từ những ngày đầu khai phá đến khi tạo dựng cuộc sống bằng chính sức lao động của mình.

Theo truyền thuyết, Mai An Tiêm là nhân vật huyền sử thời Hùng vương, có công khai phá vùng đất ven biển Nga Sơn và gắn với sự tích quả dưa hấu đỏ. Là con nuôi vua Hùng, dù được ban nhiều bổng lộc, ông vẫn đề cao sức lao động, tin rằng thành quả do chính mình làm ra mới đáng quý.

Vì những lời nói thẳng thắn bị kẻ xấu xuyên tạc, Mai An Tiêm cùng gia đình bị đày ra đảo hoang. Tại đây, ông phát hiện giống dưa quý từ những hạt do chim biển mang tới, rồi tìm cách đưa dưa vào đất liền. Những quả dưa được người dân đón nhận và dâng lên vua, giúp Mai An Tiêm được minh oan, trở về đất liền. Từ đó, ông trở thành biểu tượng của tinh thần tự lực, ý chí vượt khó và sức mạnh của lao động.

Tại gian tiền bái, đền còn thờ một vị thánh có tên Áp Lãng Chân Nhân. Nhân vật này gắn liền với một địa danh nổi tiếng của vùng đất Nga Sơn xưa - cửa biển Thần Phù.

Từ một vùng đất được nhắc đến trong truyền thuyết, câu chuyện về Mai An Tiêm được lưu truyền qua nhiều thế hệ và tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay. Đền thờ dưới chân núi An Tiêm vì thế không chỉ là nơi thờ tự mà còn là không gian để những câu chuyện về buổi đầu khai phá vùng đất ven biển được gìn giữ.

Hằng năm, từ ngày 12 - 15 tháng 3 âm lịch, người dân và du khách thập phương lại tìm về đền thờ Mai An Tiêm để trẩy hội, dâng hương tưởng nhớ công lao khai phá vùng đất đã gắn với tên tuổi ông.
