Tân Trào - Từ mùa thu năm ấy

Từ căn cứ địa cách mạng, Tân Trào hôm nay đang đứng trước cơ hội mới để phát huy giá trị di sản, trở thành điểm đến du lịch lịch sử - văn hóa tiêu biểu của cả nước.

“Bảo tàng cách mạng” của cả nước

Lần nào đến Tuyên Quang, chúng tôi cũng trở lại Tân Trào. Với chúng tôi, đến Tân Trào không đơn thuần là một chuyến tham quan mà đó là chuyến trở về nguồn, về với “bảo tàng cách mạng”, về với “Thủ đô Khu giải phóng”, “Thủ đô kháng chiến” tự hào của dân tộc.

Du khách bên Tượng đài Bác Hồ ở Tân Trào.

Hiếm có điểm đến nào hội tụ nhiều giá trị đặc biệt như Khu di tích Tân Trào. Trong không gian 177 di tích, mỗi địa danh đều gắn với những sự kiện trọng đại của lịch sử cách mạng Việt Nam. Lán Nà Nưa là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh sống và làm việc trong những ngày chuẩn bị Tổng khởi nghĩa; đình Tân Trào là nơi diễn ra Quốc dân Đại hội Tân Trào - sự kiện có ý nghĩa lịch sử trước ngày Tổng khởi nghĩa; cây đa Tân Trào là nơi Việt Nam Giải phóng quân làm lễ xuất quân tiến về Hà Nội.

Giữa núi rừng Tân Trào, lán Nà Nưa vẫn đơn sơ như một chứng nhân của những ngày vận mệnh dân tộc đứng trước thời cơ lớn. Chị thuyết minh viên giới thiệu: Ngày 21/5/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh từ Cao Bằng về Tân Trào, lựa chọn nơi đây làm trung tâm căn cứ địa để cùng Trung ương Đảng chuẩn bị cho cuộc Tổng khởi nghĩa. Tại lán Nà Nưa, Người đã sống và làm việc trong những tháng cuối cùng trước khi Cách mạng Tháng Tám giành thắng lợi. Trong ngôi nhà lán đơn sơ được dựng theo kiểu nhà sàn của đồng bào miền núi, Bác đã soạn thảo nhiều văn kiện, chỉ thị, chủ trương... liên quan đến Cách mạng Tháng Tám.

Đình Tân Trào là nơi diễn ra Quốc dân Đại hội trong hai ngày 16 và 17/8/1945. Tại đây, các đại biểu đã tán thành chủ trương tiến hành Tổng khởi nghĩa giành chính quyền của Đảng; thông qua Lệnh khởi nghĩa và 10 chính sách lớn của Việt Minh; quy định Quốc kỳ của Việt Nam là lá cờ đỏ sao vàng, Quốc ca là bài Tiến quân ca và cử ra Ủy ban Dân tộc giải phóng Việt Nam, tức Chính phủ lâm thời do nhà cách mạng Hồ Chí Minh làm Chủ tịch.

Chiều 16/8/1945, dưới cây đa Tân Trào, đồng chí Võ Nguyên Giáp đọc Quân lệnh số 1 và chỉ huy đơn vị Giải phóng quân làm lễ xuất quân tiến về Hà Nội. Trên hành trình đó, lực lượng cách mạng đã giải phóng Thái Nguyên, mở đầu cho cuộc Tổng khởi nghĩa. Chỉ ít ngày sau, khí thế cách mạng lan rộng trên cả nước; ngày 19/8, khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi ở Hà Nội và ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Khoảng cách từ lán Nà Nưa, mái đình, gốc đa của Tân Trào đến Quảng trường Ba Đình là một hành trình ngắn về thời gian nhưng đã làm thay đổi vận mệnh dân tộc. Bởi vậy, hơn cả một chuyến tham quan, đây là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước của dân tộc.

Hướng tới Khu du lịch quốc gia

Các bạn đồng nghiệp ở Tuyên Quang chia sẻ: UBND tỉnh Tuyên Quang đang xây dựng Đề án “Phát triển du lịch Tân Trào giai đoạn 2026 - 2030”, xác định giá trị lịch sử, văn hóa là nền tảng; du lịch về nguồn và giáo dục truyền thống là sản phẩm chủ đạo. Mục tiêu đến năm 2030, Tân Trào đón 750.000 lượt khách, tổng thu từ khách du lịch đạt 600 tỷ đồng; đồng thời hoàn thiện các tiêu chí để trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét công nhận Khu du lịch quốc gia Tân Trào vào năm 2029.

Lán Nà Nưa, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sống và làm việc trong những tháng cuối cùng trước khi Cách mạng Tháng Tám giành thắng lợi.

Có thể nói, điểm hấp dẫn của Tân Trào không chỉ nằm ở những dấu tích lịch sử mà còn ở tính nguyên gốc của không gian di sản. Những mái lán đơn sơ, những nếp nhà sàn, cánh rừng, dòng suối và cảnh quan làng bản đã tạo nên sức lay động đặc biệt, giúp du khách cảm nhận rõ hơn chiều sâu của một vùng đất cách mạng.

Từ căn cứ địa cách mạng, nơi khởi nguồn những quyết sách lịch sử của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Tân Trào hôm nay đang đứng trước cơ hội mới để phát huy giá trị di sản, trở thành điểm đến du lịch lịch sử - văn hóa tiêu biểu của cả nước. Hành trình xây dựng Khu du lịch quốc gia Tân Trào không chỉ là câu chuyện phát triển du lịch mà còn là quá trình biến những giá trị lịch sử, văn hóa thành nguồn lực cho phát triển bền vững.

Bên cạnh giá trị lịch sử, Tân Trào còn sở hữu không gian văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc, tiêu biểu là văn hóa Tày với hát Then, lễ hội truyền thống, kiến trúc nhà sàn, ẩm thực và phong tục tập quán. Sự hòa quyện giữa lịch sử, văn hóa và thiên nhiên chính là nền tảng tạo nên bản sắc riêng của điểm đến.

Hiện nay, khi tới Tân Trào, du khách không chỉ được tham quan hệ thống di tích cách mạng kháng chiến mà còn được tìm hiểu cuộc sống của người dân bản địa, trải nghiệm việc thu hái, sao chè tại làng chè Vĩnh Tân; học làm cơm lam, xôi ngũ sắc và nghỉ ngơi trong những ngôi nhà sàn truyền thống của đồng bào Tày ở Làng Văn hóa - Du lịch thôn Tân Lập...

Nhiều sản phẩm du lịch mới đã được hình thành như trải nghiệm hát Then trên hồ Nà Nưa, khám phá làng nghề chè Vĩnh Tân, lưu trú tại các homestay cộng đồng, thưởng thức ẩm thực truyền thống, trải nghiệm đời sống văn hóa bản địa. Những sản phẩm này góp phần làm mới cách tiếp cận di sản, giúp du khách không chỉ "tham quan" mà còn "sống cùng" không gian văn hóa Tân Trào.

Từ Thủ đô kháng chiến năm xưa đến khát vọng trở thành Khu du lịch quốc gia hôm nay, Tân Trào đang bước vào một hành trình phát triển mới - hành trình biến giá trị lịch sử thành nguồn lực cho tương lai. Đó không chỉ là gìn giữ nguyên vẹn những dấu tích của quá khứ mà còn làm cho lịch sử tiếp tục sống trong nhận thức, tình cảm và trách nhiệm của mỗi thế hệ; để mỗi câu chuyện được kể lại, mỗi trải nghiệm được mở ra đều bồi đắp thêm tình yêu quê hương, đất nước.

Nếu mùa thu năm 1945, Tân Trào là nơi khởi nguồn cho khát vọng độc lập, tự do của dân tộc thì hôm nay, vùng đất này tiếp tục mang trên mình một sứ mệnh mới: trở thành nơi lan tỏa những giá trị lịch sử, văn hóa Việt Nam, góp phần thúc đẩy phát triển du lịch bền vững. Tân Trào không chỉ là điểm đến của ký ức mà còn là điểm đến của khát vọng phát triển, nơi quá khứ và hiện tại gặp gỡ để cùng kiến tạo tương lai.