Nới trần tính thuế theo doanh thu lên 10 tỷ đồng: Để người khởi nghiệp lo bán hàng trước khi lo sổ sách
Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa mới được thông qua đã nâng ngưỡng doanh thu tính thuế đơn giản từ 3 tỷ đồng lên 10 tỷ đồng/năm. Theo chuyên gia, đây là trợ lực quan trọng giúp người mới khởi sự giảm chi phí tuân thủ, giữ dòng tiền kinh doanh.

Doanh nghiệp có tổng doanh thu không quá 10 tỷ đồng/năm được lựa chọn tính thuế theo doanh thu hoặc lợi nhuận. Ảnh: Hoàng Anh.
Sáng 20/11, Quốc hội đã thông qua Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, bao gồm nhiều quy định mới nhằm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, lực lượng chiếm đại đa số doanh nghiệp và có đóng góp lớn cho nền kinh tế Việt Nam.
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất là việc mở rộng quyền lựa chọn phương pháp tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Cụ thể, doanh nghiệp có tổng doanh thu không quá 10 tỷ đồng/năm được chủ động chọn nộp thuế theo thu nhập tính thuế (lợi nhuận) hoặc áp dụng cách tính đơn giản theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu.
Theo quy định trước đây, chỉ những doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng và rơi vào trường hợp không xác định được chi phí, thu nhập mới được kê khai nộp thuế theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ.
Cởi trói gánh nặng chi phí tuân thủ
Đánh giá về bước chuyển chính sách này, ông Lê Văn Tuấn, chuyên gia thuế, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán thuế Keytas, nhận định, ý nghĩa cốt lõi nhất của việc nâng ngưỡng doanh thu từ 3 tỷ đồng lên 10 tỷ đồng nằm ở việc tháo gỡ gánh nặng chi phí tuân thủ và chi phí vận hành cho doanh nghiệp siêu nhỏ và vừa.
Theo ông Tuấn, trong tường hợp nghĩa vụ thuế tính theo phần trăm lợi nhuận, các cơ sở kinh doanh sẽ phải gánh hàng loạt chi phí đi kèm để đáp ứng yêu cầu quản lý, từ tổ chức công tác kế toán, thuế cho đến kê khai, quyết toán thuế định kỳ.
Thực tế cho thấy, chính những khoản chi phí tuân thủ này sẽ trực tiếp ăn mòn vào phần lợi nhuận vốn đã rất mỏng của doanh nghiệp nhỏ và vừa.
"Doanh thu vẫn dưới 10 tỷ đồng/năm rơi vào trường hợp quy mô kinh doanh còn bé. Phần lớn đối tượng ở ngưỡng này vẫn đang trong giai đoạn khởi nghiệp, mới bắt đầu làm ăn nên sức khỏe tài chính chưa đủ tốt để gánh thêm chi phí tuân thủ và chi phí vận hành bộ máy", ông Tuấn nói với TheLEADER.
Do đó, việc nâng trần doanh thu lên 10 tỷ đồng và cho phép người nộp thuế lựa chọn tính thuế theo phần trăm doanh thu sẽ làm giảm đáng kể gánh nặng thủ tục, sổ sách. Khoản dòng tiền tiết kiệm được sẽ phục vụ trực tiếp cho hoạt động kinh doanh thay vì phải dự phòng cho chi phí tuân thủ và vận hành.

Hiểu một cách đơn giản, chính sách đang thúc đẩy người mới ra kinh doanh tập trung vào việc bán hàng và thị trường trước, thay vì phải lo lắng về thủ tục kế toán, thuế vụ.
Ông Tuấn cho biết thêm, nhiều khảo sát chỉ ra, đa số nhà khởi nghiệp, khởi sự kinh doanh thường thua lỗ, tỷ lệ thất bại trong 3 năm đầu lên đến trên 90%. Do đó, rất cần những chính sách hỗ trợ để nhóm này có nhiều cơ hội tồn tại và phát triển hơn, thay vì phải ngậm ngùi rời bỏ thị trường khi mới bắt đầu những bước đi đầu tiên.
Trợ lực từ chính sách miễn thuế 3 năm đầu
Song song với việc nâng ngưỡng doanh thu, Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng giữ nguyên chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ khi doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.
Đánh giá thêm về chính sách miễn thuế này, ông Lê Văn Tuấn nhìn nhận khó khăn lớn nhất của người mới ra kinh doanh là làm sao sống sót trong 3 - 5 năm đầu tiên. Việc miễn thuế 3 năm đầu tạo thêm một lớp đệm hỗ trợ thiết thực, đặc biệt giúp những doanh nghiệp vừa bắt đầu kinh doanh đã có lãi giữ lại được dòng tiền để bổ sung cho vốn lưu động.
Dẫu vậy, chuyên gia này cũng chỉ ra hạn chế thực tế là tỷ lệ doanh nghiệp vừa thành lập có lãi ngay trong 3 năm đầu không nhiều, nên chính sách đôi khi chưa hỗ trợ được đầy đủ cho nhóm đơn vị chưa có lãi.
Tuy nhiên, ông Tuấn cũng thừa nhận một số lo ngại nếu áp dụng chính sách miễn thuế 3 năm đầu kể từ khi có lãi có thể tạo ra những hiện tượng tiêu cực, chẳng hạn như doanh nghiệp “cố tình không báo lãi”.
Trong khi đó, trình bày báo cáo tiếp thu, hoàn thiện dự thảo luật trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, từng có ý kiến đề nghị tính 3 năm miễn thuế kể từ năm đầu có lãi và phát sinh thu nhập chịu thuế.
Tuy nhiên, Chính phủ đề nghị giữ mốc tính từ khi cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu để hướng tới mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp ngay từ giai đoạn khởi sự – thời điểm khó khăn nhất về vốn, thị trường và dòng tiền.
Chính phủ lập luận, chính sách hỗ trợ không nên bao cấp quá mức mà cần tạo động lực để doanh nghiệp nhanh chóng mở rộng quy mô, nâng cao hiệu quả hoạt động, bảo đảm hài hòa giữa hỗ trợ doanh nghiệp và cân đối ngân sách, đồng thời ngăn ngừa tình trạng trì hoãn, lạm dụng.
Doanh nghiệp nên làm gì?
Từ những quy định mới của Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, Giám đốc Thuế Keytas khuyến nghị, doanh nghiệp nhỏ và vừa cần tính toán kỹ bài toán đánh đổi trước khi đưa ra quyết định.
Cụ thể, nếu chọn tính thuế theo phần trăm lợi nhuận, đơn vị bắt buộc phải thuê nhân sự kế toán hoặc thuê dịch vụ kế toán bên ngoài với chi phí bình quân ít nhất từ 4 - 5 triệu đồng/tháng, cộng thêm chi phí vận hành để đảm bảo đầy đủ hồ sơ, chứng từ, sổ sách kế toán.
Ngược lại, chọn tính theo phần trăm doanh thu sẽ giảm được toàn bộ gánh nặng chi phí tuân thủ và vận hành nói trên, nhưng người kinh doanh phải chấp nhận nộp thuế ngay cả khi không có lãi.
"Nhìn vào thực tế, hầu hết người kinh doanh ở những lĩnh vực có biên lợi nhuận không quá lớn đều mong muốn nộp thuế theo phần trăm doanh thu. Họ dễ dàng xác định ngay nghĩa vụ thuế phải nộp và tiết kiệm được nhiều khoản chi phí gián tiếp khác", ông Tuấn nhấn mạnh.
Tuy nhiên, chuyên gia Keytas cũng nhấn mạnh một lưu ý sống còn nếu doanh nghiệp lựa chọn cách tính đơn giản theo doanh thu. Dù các nghiệp vụ phức tạp trước đây về chuẩn bị hóa đơn, chứng từ hay sổ sách kế toán, kê khai thuế đã được tinh giản rất nhiều, người kinh doanh vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định về hóa đơn điện tử.
Điểm mấu chốt là phải xuất hóa đơn điện tử đúng thời điểm bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ và ghi nhận đúng số tiền, doanh thu thực tế phát sinh.
