Thoát 'bẫy' gia công từ thương mại điện tử - Bài cuối: Giữ lợi nhuận từ mỗi đơn hàng
Một sản phẩm bán chạy trong nước chưa chắc phù hợp với người mua nước ngoài. Kinh nghiệm của Sunhouse, VIFON, FADO và Coolmate cho thấy, doanh nghiệp phải điều chỉnh từ sản phẩm, cách giới thiệu đến bao bì, vận chuyển… như vậy mới tiếp cận khách hàng mới và kiểm soát chi phí khi xuất khẩu trực tuyến.

Khi bán hàng trên sàn TMĐT, nhiều doanh nghiệp dựa vào phản hồi của khác hàng để điều chỉnh sản phẩm sao cho phù hợp với thị hiếu. Ảnh minh họa
Điều chỉnh sản phẩm từ nhu cầu thị trường
Khi đưa thương hiệu riêng vào Mỹ, Sunhouse từng mang theo những sản phẩm bán chạy ở Việt Nam. Tuy nhiên, kết quả ban đầu không như kỳ vọng. Ông Lê Tùng, Giám đốc Chiến lược Tập đoàn Sunhouse, cho biết doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn khi áp dụng cách làm ở thị trường trong nước cho một thị trường có nhu cầu và tiêu chuẩn khác biệt.
Sunhouse sau đó khai thác phản hồi trên sàn để điều chỉnh sản phẩm. Những đánh giá, câu hỏi và lý do trả hàng giúp doanh nghiệp nhận diện điều khách hàng chưa hài lòng. Cùng với việc cải tiến, tập đoàn đầu tư đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật, an toàn của thị trường Mỹ.
Sự thay đổi ấy giúp doanh nghiệp tìm được những sản phẩm có khả năng cạnh tranh, trong đó có nồi hấp. Sunhouse đặt mục tiêu đạt doanh số 100 triệu USD trên Amazon vào năm 2030. Đây là mục tiêu của doanh nghiệp, còn khả năng mở rộng phụ thuộc vào hiệu quả của từng nhóm sản phẩm và năng lực vận hành.
Nếu Sunhouse phải điều chỉnh sản phẩm, VIFON tìm thêm cách tiếp cận người tiêu dùng bên cạnh hệ thống phân phối truyền thống. Doanh nghiệp mở gian hàng trên TikTok Shop tại Mỹ từ giữa năm 2026. Theo ông Nguyễn Anh Hào, Trưởng bộ phận thương mại điện tử thị trường Mỹ của VIFON, doanh số khởi đầu cao gấp khoảng 3 - 4 lần một số kênh thương mại điện tử (TMĐT) khác mà doanh nghiệp đang đồng thời xây dựng và thử nghiệm tại thị trường này.
Ông Hào cho rằng, giá trị ban đầu còn nằm ở việc tiếp cận những khách hàng chưa biết đến VIFON. Nhóm khách hàng mới bổ sung cho lượng người mua mà doanh nghiệp đã tích lũy qua kênh phân phối truyền thống. Kênh trực tuyến vì thế có thể hỗ trợ mạng lưới bán hàng hiện hữu, thay vì buộc doanh nghiệp phải lựa chọn một trong hai.

Tối ưu bao bì và kiểm soát kích thước kiện hàng giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí vận chuyển. Ảnh minh họa
Với nông sản, FADO đưa dừa Việt tới người mua Trung Quốc thông qua nội dung giới thiệu và livestream. Theo thông tin doanh nghiệp chia sẻ, gian hàng đạt 1.000 đơn hàng sau gần hai tháng. Kết quả bước đầu cho thấy sản phẩm quen thuộc trong nước vẫn có thể tìm được khách hàng mới khi doanh nghiệp lựa chọn cách giới thiệu phù hợp.
Ngay cả khi đã có đơn hàng, doanh nghiệp vẫn phải tiếp tục điều chỉnh để giảm chi phí. Điển hình Coolmate, doanh nghiệp phải đầu tư máy ép chân không nhằm giảm thể tích túi quần áo, đáp ứng yêu cầu giao hàng trong bao bì gốc của Amazon. Theo kinh nghiệm được doanh nghiệp chia sẻ, cách làm này giúp tiết kiệm 28% tổng chi phí logistics.
Từ các trường hợp trên cho thấy, doanh nghiệp không thể tách việc nghiên cứu thị trường khỏi thiết kế và vận hành; đồng thời phản hồi của người mua giúp cải tiến sản phẩm, kích thước và bao bì lại ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vận chuyển. Nhà sản xuất phải tính đồng thời các yếu tố ấy để đơn hàng tăng lên mà hiệu quả kinh doanh vẫn được bảo đảm.
Công cụ hỗ trợ phải đi cùng năng lực vận hành
Để giúp doanh nghiệp tìm hiểu nhu cầu, các nền tảng TMĐT đang bổ sung công cụ dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI). Theo đó, Amazon đưa ra công cụ hỗ trợ phát hiện nhu cầu chưa được đáp ứng. Từ các thông tin về hành vi tìm kiếm, mua hàng và đánh giá sản phẩm, công cụ này giúp nhà bán hàng có thêm căn cứ trước khi đầu tư.
Alibaba.com cũng đã giới thiệu Accio Work tại Việt Nam vừa qua, hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tự động hóa một số công việc kinh doanh. Với công cụ này, doanh nghiệp vẫn cần kiểm tra thông tin để lựa chọn sản phẩm phù hợp.
Với hình thức bán hàng qua nội dung, bà Trần Thị Tân, Giám đốc Trách nhiệm xã hội và Hợp tác chiến lược TikTok Shop, Giám đốc dự án “Beyond Vietnam - Hàng Việt cất cánh”, nhận định kinh nghiệm làm video, livestream và hợp tác với nhà sáng tạo trong nước có thể trở thành lợi thế khi doanh nghiệp ra nước ngoài. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần điều chỉnh nội dung theo ngôn ngữ, thói quen và cách sử dụng sản phẩm của khách hàng tại từng thị trường.

Kinh nghiệm làm video, livestream và hợp tác với nhà sáng tạo trong nước có thể trở thành lợi thế khi doanh nghiệp ra nước ngoài. Ảnh minh họa
Khi người mua đã đặt hàng, khả năng giao hàng đúng hẹn và kiểm soát chi phí lại trở thành yêu cầu trực tiếp. Khảo sát của Access Partnership cho thấy, logistics xuyên biên giới là một trong những trở ngại lớn đối với doanh nghiệp xuất khẩu trực tuyến, bên cạnh tiêu chuẩn sản phẩm và quy định của thị trường nhập khẩu.
Hiện nay, các dịch vụ vận chuyển tích hợp đang giúp doanh nghiệp có thêm lựa chọn. Cụ thể, Amazon Global Logistics hỗ trợ đưa hàng từ Việt Nam tới Mỹ, kết nối với hệ thống kho và hoàn thiện đơn hàng. Walmart cũng có dịch vụ vận chuyển từ các cảng tại TP Hồ Chí Minh và Hải Phòng tới mạng lưới kho của hãng ở Mỹ.
Dù sử dụng dịch vụ nào, doanh nghiệp vẫn cần tính đủ chi phí vận chuyển, lưu kho và xử lý hàng trả lại. Giá xuất xưởng thấp chưa bảo đảm lợi thế khi cộng các khoản này vào giá bán.
Yêu cầu vận hành cũng khác nhau giữa các kênh. Bán sỉ đòi hỏi khả năng đáp ứng đơn hàng lớn và duy trì chất lượng; bán lẻ trực tiếp đòi hỏi quản lý từng đơn hàng và trải nghiệm của người mua. Khi mở thêm kênh, doanh nghiệp cần chuẩn bị nhân lực và nguồn hàng tương ứng, tránh để việc mở rộng vượt quá khả năng phục vụ.
Ông Trần Trọng Tuyến, Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, nhận định ngành đang bước sang giai đoạn phát triển xanh, bền vững, an toàn và minh bạch. Doanh nghiệp cần chú trọng ứng dụng công nghệ, chống hàng giả và logistics xanh để giữ niềm tin khách hàng.
Từ kinh nghiệm hỗ trợ doanh nghiệp trẻ, ông Đoàn Việt Dũng, Phó Chủ tịch Hội Doanh nghiệp trẻ Hà Nội, cho rằng doanh nghiệp có thể ở Việt Nam mà vẫn nghiên cứu nhu cầu quốc tế. Ông khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn thử nghiệm, nhận diện điểm chưa phù hợp rồi điều chỉnh.
Việc thử nghiệm chỉ tạo ra giá trị khi doanh nghiệp biết mình học được gì sau mỗi đơn hàng: Khách hàng lựa chọn vì đâu, chi phí nào có thể giảm và sản phẩm nào đáng đầu tư tiếp. Khi trả lời được những câu hỏi đó, nhà sản xuất mới có cơ sở mở rộng thị trường và từng bước xây dựng thương hiệu riêng.



