Nới trần vốn ngắn hạn, mở rộng dư địa cho vay trung và dài hạn

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) mới đây đã ban hành Thông tư số 25/2026/TT-NHNN, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, theo hướng nới lỏng một số tỷ lệ an toàn đối với các ngân hàng thương mại. Theo đó, tỷ lệ tối đa của nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn được nâng từ 30% lên 40%. Đồng thời, Thống đốc NHNN được quyết định tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được tính vào tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) theo từng thời kỳ.

Theo đánh giá của các công ty chứng khoán, những điều chỉnh này sẽ giúp tăng tính linh hoạt cho hệ thống ngân hàng trong bối cảnh nhu cầu vốn cho các dự án hạ tầng, năng lượng và đầu tư quy mô lớn ngày càng gia tăng.

Nhóm phân tích của Vietcap cho rằng việc nâng tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn sẽ giúp các ngân hàng giảm áp lực huy động nguồn vốn dài hạn có chi phí cao, qua đó mở rộng khả năng cung ứng tín dụng cho các dự án hạ tầng và dự án BT. Thay đổi này cũng được kỳ vọng hỗ trợ biên lãi ròng (NIM) của toàn ngành ngân hàng.

Nới tỷ lệ an toàn, ngân hàng có thêm dư địa cấp vốn cho hạ tầng. Ảnh: Đức Thanh.

Theo Vietcap, các ngân hàng có tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn tiệm cận mức trần cũ như Techcombank, VPBank và MB sẽ hưởng lợi rõ nét hơn. Trong khi đó, Vietcombank, BIDV và VietinBank cũng có thêm điều kiện đẩy nhanh giải ngân các khoản vay trung và dài hạn đối với lĩnh vực hạ tầng.

Đối với quy định liên quan đến tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước, Vietcap nhận định việc trao quyền chủ động cho NHNN trong xác định tỷ lệ được tính vào công thức LDR sẽ giúp cơ quan điều hành linh hoạt hơn trong hỗ trợ thanh khoản hệ thống. Theo ước tính, mỗi 10% thay đổi trong tỷ lệ này có thể làm thay đổi từ 0,6 - 0,8 điểm phần trăm tỷ lệ LDR của Vietcombank, BIDV và VietinBank.

Nhìn chung, Vietcap đánh giá các thay đổi trên sẽ góp phần giảm áp lực chi phí vốn của các ngân hàng, hỗ trợ mặt bằng lãi suất cho vay và phản ánh định hướng điều hành linh hoạt của NHNN trong việc cân bằng giữa mục tiêu tăng trưởng và ổn định vĩ mô. Dù có thể làm gia tăng rủi ro lệch pha kỳ hạn, đây được xem là bước đi phù hợp nhằm tối ưu hóa nguồn lực cho chiến lược phát triển hạ tầng của Chính phủ.

Ở góc độ khác, Công ty Chứng khoán ACB (ACBS) cho rằng việc nới lỏng các tỷ lệ thanh khoản sẽ giúp giảm áp lực huy động vốn và tạo điều kiện để mặt bằng lãi suất ổn định hơn trong thời gian tới. Theo ACBS, dù phần lớn ngân hàng hiện vẫn đáp ứng các yêu cầu về tỷ lệ an toàn, nhiều tổ chức tín dụng vẫn phải sử dụng các kênh huy động có chi phí cao như thị trường liên ngân hàng hoặc phát hành trái phiếu để duy trì thanh khoản.

Ông Cao Việt Hùng - Phụ trách Phân tích ngành Ngân hàng của ACBS nhận định việc giảm bớt yêu cầu về huy động vốn dài hạn sẽ giúp các ngân hàng có thêm dư địa điều chỉnh lãi suất huy động, từ đó giảm chi phí vốn và hỗ trợ biên lợi nhuận. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để các ngân hàng tăng khả năng cung ứng tín dụng trung và dài hạn cho các lĩnh vực như bất động sản, hạ tầng, vận tải, đầu tư công và sản xuất.

Tuy nhiên, các chuyên gia từ ACBS lưu ý các giải pháp nới tỷ lệ thanh khoản chủ yếu mang tính hỗ trợ trong ngắn và trung hạn. Về dài hạn, áp lực thanh khoản của hệ thống ngân hàng vẫn chịu tác động từ các yếu tố mang tính cấu trúc như tăng trưởng xuất khẩu của khu vực doanh nghiệp trong nước còn hạn chế và tình trạng bội thu ngân sách. Do đó, việc nâng cao năng lực sản xuất, xuất khẩu của doanh nghiệp trong nước và đẩy nhanh giải ngân đầu tư công vẫn là những yếu tố quan trọng để cải thiện thanh khoản một cách bền vững.

Trong khi Vietcap và ACBS tập trung vào tác động đối với hoạt động ngân hàng, thanh khoản và khả năng cung ứng tín dụng, HSC cho rằng những thay đổi gần đây còn có ý nghĩa tích cực đối với thanh khoản của nền kinh tế và thị trường tài chính.

Ông Tyler Nguyễn Mạnh Dũng - Giám đốc Cấp cao Nghiên cứu Chiến lược Thị trường tại HSC cho biết Thông tư 25 là một trong những động thái đáng chú ý của NHNN nhằm cải thiện thanh khoản cho nền kinh tế. Bên cạnh đó, cơ chế loại trừ các khoản vay dành cho dự án ưu tiên khỏi hạn mức tăng trưởng tín dụng cũng giúp hệ thống ngân hàng có thêm dư địa cấp vốn cho các dự án quy mô lớn mà không ảnh hưởng đến khả năng cho vay đối với các khách hàng khác.

Theo ông Dũng, các biện pháp điều hành gần đây được kỳ vọng sẽ hỗ trợ thanh khoản cho hệ thống tài chính trong những tháng cuối năm. Trong bối cảnh cơ quan quản lý đang thúc đẩy dòng vốn vào các dự án hạ tầng và dự án chiến lược, triển vọng thanh khoản được đánh giá tích cực hơn, qua đó tạo nền tảng hỗ trợ cho hoạt động tín dụng, đầu tư công và thị trường tài chính.