Nới trần vốn ngắn hạn 'nuôi' cho vay trung dài hạn, thận trọng rủi ro đổ vốn bất động sản và lệch pha kỳ hạn

Công ty Cổ phần Chứng khoán KB Việt Nam (Chứng khoán KB - KBSV) vừa có báo cáo đánh giá tác động lên ngành ngân hàng trước đề xuất nới trần tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn lên 40% của Ngân hàng Nhà nước.

Trước đó, ngày 17/6/2026, Ngân hàng Nhà nước công bố dự thảo sửa đổi Thông tư số 22/2019/TT-NHNN, trong đó, đề xuất nâng tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn từ mức 30% hiện hành lên 40%. Đây là thay đổi đáng chú ý khi tỷ lệ này đã được siết giảm theo lộ trình từ 40% xuống 30% kể từ 2020 đến nay, nhằm hạn chế rủi ro kỳ hạn trong hệ thống ngân hàng.

“Động thái nới lỏng của Ngân hàng Nhà nước cho thấy ưu tiên chính sách đang chuyển sang hỗ trợ tăng trưởng tín dụng và đáp ứng nhu cầu vốn trung, dài hạn của nền kinh tế trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức cao và áp lực huy động vốn dài hạn của các ngân hàng gia tăng” - Chứng khoán KB nhận định.

Đánh giá tác động lên hệ thống ngân hàng, Chứng khoán KB nhìn nhận dự thảo này kỳ vọng sẽ tạo tác động tích cực lên ngành ngân hàng ở các khía cạnh là biên lãi ròng (NIM) và tăng trưởng tín dụng.

Theo đó, với NIM, việc nới trần tỷ lệ cho phép các ngân hàng thương mại gia tăng tỷ trọng sử dụng nguồn vốn ngắn hạn có chi phí vốn (COF) thấp hơn để tài trợ cho danh mục tín dụng trung và dài hạn, qua đó, giảm áp lực huy động vốn kỳ hạn dài hoặc phát hành giấy tờ có giá với COF cao hơn đáng kể và cải thiện NIM.

Với tăng trưởng tín dụng, Chứng khoán KB cho rằng, trong bối cảnh Chính phủ đẩy mạnh đầu tư công, phát triển hạ tầng chiến lược và thúc đẩy đầu tư vào hoạt động sản xuất kinh doanh, nhu cầu vốn trung và dài hạn được kỳ vọng duy trì tích cực.

Việc điều chỉnh tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng cho vay trung dài hạn lên 40% góp phần gia tăng khả năng cung ứng vốn trung và dài hạn, đồng thời giảm bớt áp lực về cơ cấu kỳ hạn nguồn vốn của hệ thống.

“Cùng với xu hướng tăng trưởng mạnh mẽ của ngành ngân hàng, yêu cầu về quản trị tài sản - nguồn vốn và kiểm soát rủi ro thanh khoản cần được chú trọng hơn, đặc biệt trong bối cảnh lãi suất biến động như hiện tại” - nhóm phân tích Chứng khoán KB phân tích.

Tại báo cáo “Định hướng thanh khoản - Gỡ nút thắt” mới phát hành, Công ty cổ phần Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam (Chứng khoán Mirae Asset) cho rằng, các ngân hàng lớn mặc dù vẫn duy trì được tỷ lệ huy động ngắn hạn cho vay trung và dài hạn phù hợp, dư địa cũng ngày càng thu hẹp. Ngược lại, nhu cầu cung ứng vốn từ hệ thống tín dụng cho các dự án/đại dự án (vay dài hạn) lại tương đối lớn và cấp bách.

Trong bối cảnh đó, thay vì hỗ trợ thanh khoản trực tiếp vào hệ thống từ phía nhà điều hành, dự thảo mới sửa đổi Thông tư số 22/2019/TT-NHNN cho phép sử dụng nhiều vốn ngắn hạn hơn cho các hoạt động tín dụng trung và dài hạn.

Nhóm phân tích Chứng khoán Mirae Asset cho rằng, đề xuất này không ảnh hưởng trực tiếp đến cung tiền, tránh ảnh hưởng đến tỷ giá và lạm phát, nhưng được kỳ vọng sẽ giảm áp lực tái cơ cấu kỳ hạn đối với các ngân hàng thương mại.

Nếu được sớm áp dụng, dự thảo thông tư sẽ hỗ trợ thu nhập cho các thành phần kinh tế bao gồm ngân hàng thương mại (ổn định biên lãi suất) và các thực thể có nhu cầu vay (lãi suất cho vay không tiếp tục tăng).

Đánh giá nhóm ngân hàng được hưởng lợi, Chứng khoán KB kỳ vọng các nhóm ngân hàng sẽ có lợi thế rõ nét hơn một khi dự thảo được thông qua gồm: nhóm sở hữu tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng cho vay trung dài hạn tiệm cận mức trần 30% theo quy định tại Thông tư 22/2019/TT-NHNN; nhóm có danh mục cho vay trung dài hạn chiếm tỷ trọng lớn; nhóm ngân hàng có nguồn vốn CASA (tiền gửi không kỳ hạn) dồi dào./.