Nông dân Cà Mau đối mặt với thua lỗ trong vụ lúa Hè Thu

Giá lúa hè thu liên tục sụt giảm, nhiều nông dân đối mặt với nguy cơ thua lỗ.

Trên cánh đồng lúa ở ấp Bưng Xúc, xã Hưng Hội những ngày này rền vang tiếng máy gặt đập liên hợp thu hoạch lúa Hè Thu. Trái ngược với tiếng động cơ inh ỏi là sự ảm đạm trên từng gương mặt của nông dân nơi này.

Vừa thu hoạch 5 ha lúa Hè Thu, sử dụng giống ST 24, anh Trần Thanh Trong, ấp Bưng Xúc, xã Hưng Hội cho biết, trừ đi các chi phí đầu tư còn lãi 5 triệu đồng. Lẽ ra, với diện tích này, anh Trong phải đạt lợi nhuận trên 30 triệu đồng. Chỉ trong hơn tuần lễ mà thương lái điều chỉnh giá thu mua lúa của anh đến 4 lần theo hướng sụt giảm lần sau cao hơn lần trước. Lúc đầu thỏa thuận hợp đồng bao tiêu sản phẩm 145 ngàn/giạ lúa, nhưng đến khi thu hoạch bán được chỉ còn 130 ngàn đồng/giạ.

Tương tự, là ông Lữ Minh Hiệp, ấp Trà Khứa, xã Hòa Bình sản xuất 3ha lúa Hè Thu. Với giá lúa sụt giảm hơn 1 nghìn đồng/kg, ông cầm chắc thua lỗ. “Giá lúa giảm nhiều quá, nếu mình không bán thì thương lái sẽ buôn cọc luôn. Lúa tới ngày cắt rồi mà mình đi kiếm lái, cò nữa thì rất là khó, mà kiếm được thì giá cũng không cao hơn bao nhiêu. Thời gian mình neo trên ruộng nếu lỡ có trời mưa tiếp tục một hai cơn nữa thì lúa đổ ngã, sẽ thất thu, rất khó. Bỏ công 3 tháng trời nhưng tính ra còn lỗ vốn", ông Hiệp ngậm ngùi chia sẻ.

Với nông dân Cà Mau, Hè Thu luôn là vụ lúa gặp nhiều bất lợi, vì lúa thường đổ ngã thời điểm cuối vụ, khi đang trong giai đoạn trỗ chín. Lúa lúa đổ sập, ngâm trong nước không chỉ làm giảm năng suất mà chi phí thu hoạch cũng gia tăng. Tuy nhiên, khác với mọi năm, ngay từ đầu vụ, nông dân đã phải đối mặt với không ít khó khăn như: giá vật tư nông nghiệp, nhất là giá phân bón, thuốc bảo vệ thực vật tăng. Nhiều loại phân bón như: DAP, ure tăng gần 200.000 đồng/bao so với vụ trước; các loại thuốc bảo vệ thực vật thì tăng từ 15.000 - 20.000 đồng tùy loại.

Theo thống kê của ngành nông nghiệp Cà Mau, từ đầu tháng 9/2026 đến nay, khi các địa phương ở đồng bằng sông Cửu Long bước vào cao điểm thu hoạch vụ Hè Thu, giá lúa liên tục sụt giảm khiến nông dân đối mặt với nguy cơ thua lỗ. Lúa ST 24, ST 25, giá 6.200 - 6.500 đồng/kg, (giảm 1.200 - 1.300 đồng/kg), trong khi đó, các giống Đài Thơm 8, OM18 hiện chỉ còn 5.600-5.800 đồng/kg, (giảm 800-1.000 đồng/kg).

Ông Phạm Văn Mười, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường tỉnh Cà Mau cho biết: Cà Mau là địa phương có nhiều tiềm năng, lợi thế trong phát triển nông nghiệp diện tích lúa hơn 185.000 ha, sản lượng tương đương 1,8 triệu tấn/năm. Riêng vụ Hè Thu năm 2026, nông dân trong tỉnh xuống giống trên 93.500 ha, đến nay thu hoạch được 13.300 ha, năng suất thu hoạch 5,9 tấn/ha, sản lượng thu hoạch 80.000 tấn. Trước những biến động thất thường về giá cả, ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất của nông dân, ông Mười cho biết: ngành nông nghiệp khuyến cáo nông dân tiết kiệm tối đa chi phí vật tư nông nghiệp, phân bón, thuốc trừ sâu khi xuống giống các vụ sản xuất.

Về lâu dài vẫn là tổ chức sản xuất theo hướng liên kết, bởi thông qua liên kết tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp giữa các doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân góp phần giảm sự phụ thuộc vào thương lái, giảm chi phí qua các khâu trung gian nhằm tăng lợi nhuận cho các bên tham gia, đồng thời giúp cho người tiêu dùng tiếp cận được với các sản phẩm nông sản, thực phẩm an toàn, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng và giá cả hợp lý. Thông qua liên kết hợp đồng, doanh nghiệp sẽ kiểm soát được toàn bộ quy trình sản xuất, có nguồn cung chất lượng và ổn định; giảm chi phí giao dịch, tăng giá trị kinh tế nông sản trên cùng đơn vị diện tích. Các doanh nghiệp cung cấp giống, kỹ thuật và hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm, tạo điều kiện cho người dân tiêu thụ sản phẩm với giá trị gia tăng cao hơn. Các mô hình liên kết sản xuất đã ứng dụng khoa học công nghệ vào quá trình sản xuất, từ giống cây trồng, vật nuôi đến quy trình chế biến, giúp nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm chi phí.

Cánh đồng lúa hè thu ở ấp Bung Xúc, xã Hưng Hội, tỉnh Cà Mau đang trong giai đoạn chín, chuẩn bị thu hoạch.

Để nâng nâng cao tỷ lệ thực hiện liên kết tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường Cà Mau cho biết, tỉnh Tỉnh sẽ tiếp tục triển khai thực hiện Đề án “Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với với tăng trưởng xanh vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030”; thực hiện các mô hình thí điểm và nhân rộng theo quy trình và sổ tay hướng dẫn “Quy trình kỹ thuật sản xuất lúa chất lượng cao và phát thải thấp vùng đồng bằng sông Cửu Long” được ban hành theo Quyết định số 4043/QĐ-TTTV-TTBVTV ngày 10/11/2025 của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật làm cơ sở lan tỏa và nhân rộng trong cộng đồng tại địa phương, phấn đấu đạt 5.000 ha vào năm 2026 và 54.680 ha vào năm 2030.  

Tỉnh cũng sẽ hỗ trợ hợp tác xã nông nghiệp nâng cao năng lực quản trị, tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn thị trường, mở rộng thành viên và dịch vụ cho thành viên; Thúc đẩy sự tham gia của doanh nghiệp vào liên kết sản xuất, phát triển vùng nguyên liệu; Hỗ trợ hợp tác xã nông nghiệp về đào tạo quản lý, ứng dụng khoa học - công nghệ, đầu tư hạ tầng, máy móc, chuyển đổi số trong sản xuất và tiêu thụ. Cùng với đó, khuyến khích doanh nghiệp liên kết với các hợp tác xã nông nghiệp trên cơ sở cùng có lợi; thúc đẩy tín dụng ngân hàng cho vay theo chuỗi giá trị, bảo đảm bằng hợp đồng liên kết.