Nông dân chống rét cho cây trồng, vật nuôi

Người dân xã Hoằng Thanh chăm sóc rau màu vụ đông, chủ động bảo vệ cây trồng trong những ngày rét.

Theo ngành nông nghiệp, vụ đông năm 2025-2026 toàn tỉnh duy trì khoảng 46.000 - 47.000ha cây trồng, trong đó nhóm rau màu, cây thực phẩm chiếm tỷ trọng lớn. Cùng với đó, tổng đàn gia súc, gia cầm của tỉnh đạt quy mô lớn với khoảng 1,3 triệu con lợn, 270.000 con trâu bò và trên 25 triệu con gia cầm, tạo áp lực không nhỏ trong công tác phòng chống rét nếu thời tiết diễn biến bất lợi. Chính vì vậy, ngay từ đầu mùa đông, nhiều địa phương đã hướng dẫn người dân triển khai đồng bộ các giải pháp kỹ thuật, từ che chắn chuồng trại đến điều chỉnh lịch chăm sóc cây trồng.

Tại xã Yên Trường, không khí chống rét cho vật nuôi trở nên khẩn trương ngay từ khi có thông tin dự báo lạnh tăng cường. Gia đình anh Nguyễn Văn Hùng ở thôn 2 với đàn bò sinh sản hơn 20 con, đã tất bật nhiều ngày liền để gia cố và hoàn thiện lại hệ thống chuồng trại, chủ động ứng phó với các đợt rét tăng cường. Toàn bộ khu chuồng được che kín bằng bạt dày, các khe hở được lấp lại bằng tre và rơm ép để tránh gió lùa. Nền chuồng được trải lớp trấu và rơm dày nhằm giữ ấm, đồng thời lắp thêm bóng điện sưởi vào ban đêm.

Không dừng ở việc che chắn, anh Hùng còn thay đổi toàn bộ chế độ chăm sóc đàn bò trong mùa rét. Thời gian chăn thả ngoài đồng được rút ngắn, chỉ cho ra khi trời có nắng; khẩu phần ăn tăng thêm cám ngô, cám gạo, khoáng chất và muối nhằm nâng cao sức đề kháng. Lượng thức ăn dự trữ gồm rơm cuộn, thân ngô băm nhỏ được chuẩn bị từ sớm giúp đàn bò luôn đủ dinh dưỡng trong những ngày giá lạnh kéo dài. “Trước đây từng có năm rét sâu khiến bò bỏ ăn, sút cân nhanh nên giờ cứ nghe dự báo lạnh là gia đình chủ động chuẩn bị mọi thứ cần thiết. Vật nuôi khỏe, mình cũng đỡ lo”, anh Hùng chia sẻ.

Không riêng nhà anh Hùng, nhiều gia đình chăn nuôi trong xã cũng đồng loạt áp dụng các biện pháp chống rét. Chuồng lợn được quây kín, hạn chế gió lùa; chuồng gia cầm được bổ sung đèn sưởi, thay mới lớp đệm lót sinh học để giữ nền khô ráo. Một số hộ còn pha nước ấm cho vật nuôi uống vào sáng sớm, bổ sung vitamin và men tiêu hóa nhằm hạn chế stress nhiệt. Nhờ sự chủ động này, đàn vật nuôi vẫn phát triển ổn định, ít xảy ra dịch bệnh trong những ngày nhiệt độ giảm sâu.

Trong khi đó, tại xã Hoằng Thanh - nơi có diện tích rau màu vụ đông lớn, nông dân tất bật với các biện pháp giữ ấm cho cây trồng. Trên những cánh đồng chuyên canh, các luống rau cải, bắp cải, súp lơ được phủ kín lớp nilon trắng, phía trên dựng khung vòm thấp để chắn gió và giữ nhiệt. Mỗi sáng, chị Lê Thị Lan ở thôn Bắc Sơn ra đồng từ sớm để kiểm tra lớp phủ của hơn 3 sào rau, đồng thời điều chỉnh thời gian mở đóng tùy theo diễn biến thời tiết trong ngày. Khi nhiệt độ xuống thấp, chị hạn chế bón phân đạm, chuyển sang sử dụng phân hữu cơ hoai mục và phân vi sinh để giúp cây sinh trưởng bền vững. Các luống rau non được che phủ hai lớp nilon, rãnh thoát nước được khơi thông thường xuyên để tránh úng lạnh. Những ngày trời hửng nắng, lớp phủ được mở ra để cây quang hợp, sau đó đóng lại trước khi trời chuyển lạnh vào chiều tối. “Làm rau mùa đông phải theo sát từng thay đổi nhỏ của thời tiết. Chỉ cần lơ là vài ngày là rau dễ bị thối lá, giảm năng suất ngay”, chị Lan cho biết.

Tại xã Quảng Yên, nhiều hộ chăn nuôi gia cầm quy mô vừa và nhỏ cũng đang tích cực triển khai các biện pháp chống rét. Với 1.500 con gà thịt, gia đình chị Phạm Thị Hòa ở thôn Lộc Xá đã đầu tư thêm hệ thống rèm che xung quanh chuồng, lắp bóng sưởi công suất lớn và bổ sung men tiêu hóa, Vitamin C vào khẩu phần ăn. Mỗi sáng, chị kiểm tra nhiệt độ chuồng nuôi, điều chỉnh lượng thức ăn phù hợp để gà không bị giảm sức đề kháng. Những ngày rét đậm, chị hạn chế thả gà ra khu vực sân vườn, thay vào đó tăng cường vệ sinh chuồng trại, giữ khô nền để phòng bệnh hô hấp. Nguồn nước uống được thay bằng nước ấm, khu vực úm gà con được gia cố kín gió. Nhờ thực hiện đồng bộ các biện pháp kỹ thuật, đàn gà vẫn phát triển ổn định, tỷ lệ hao hụt thấp dù thời tiết diễn biến phức tạp.

Bên cạnh sự chủ động của người dân, chính quyền cơ sở cũng tích cực vào cuộc. Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Hoằng Thanh Hoàng Văn Dũng cho biết, ngay khi xuất hiện các đợt không khí lạnh tăng cường, xã đã tăng cường tuyên truyền qua hệ thống truyền thanh, hướng dẫn người dân che chắn chuồng trại, dự trữ thức ăn, không chăn thả gia súc khi nhiệt độ xuống thấp. Các cán bộ thú y, khuyến nông được phân công bám sát cơ sở, trực tiếp hướng dẫn hộ dân về kỹ thuật giữ ấm và phòng bệnh cho vật nuôi.

Theo ông Dũng, nhận thức của người dân về phòng, chống rét trong những năm gần đây đã thay đổi rõ rệt. Nếu trước kia còn tâm lý chủ quan thì nay hầu hết hộ chăn nuôi, trồng trọt đều chuẩn bị phương án ứng phó ngay từ đầu mùa đông. Nhờ vậy, thiệt hại do rét đối với sản xuất nông nghiệp từng bước được kiểm soát, góp phần ổn định thu nhập cho người dân.

Thực tế cho thấy, việc “kích hoạt” chế độ chống rét đã trở thành thói quen sản xuất của nhiều nông dân Thanh Hóa. Từ việc che phủ cây trồng, điều chỉnh chế độ bón phân đến việc giữ ấm chuồng trại, bổ sung dinh dưỡng cho vật nuôi... tất cả đều được triển khai đồng bộ khi xuất hiện các đợt lạnh. Những kinh nghiệm tích lũy qua nhiều mùa đông giúp người dân ngày càng chủ động hơn trước diễn biến thời tiết khó lường.

Bài và ảnh: Chi Phạm