Nông dân Tây Lâm Đồng chủ động chống hạn cho cây trồng

Các xã phía Tây Lâm Đồng đang bước vào cao điểm mùa khô, nhiều diện tích cây trồng đối mặt với hạn hán, nông dân đang tập trung triển khai các giải pháp ứng phó với hạn hán

Chủ động, tiết kiệm nguồn nước tưới

Từ sáng sớm, khi mặt trời vừa nhô lên khỏi những dãy núi xa, trên các rẫy cà phê ở những xã như Krông Nô, Đắk Mil, Cư Jút, Đắk Song… đã rộn ràng tiếng máy bơm nước. Những đường ống dẫn nước kéo dài men theo sườn đồi, nối từ ao, hồ, giếng khoan hay những con suối nhỏ dẫn về tận từng gốc cây. Với bà con nơi đây, mùa khô không chỉ là thử thách của thời tiết mà còn là bài toán về nguồn nước và sự chủ động trong canh tác.

Đồng bào dân tộc M'nông, thôn Phú Lợi, xã Quảng Phú tưới nước đợt 3 cho cây cà phê

Trong khu vườn cà phê rộng hơn 1 ha của gia đình, anh K'Nam, bon Rlong Phe, xã Quảng Sơn đang kiểm tra lại hệ thống ống tưới vừa được sửa chữa. Anh cho biết, ngay từ cuối mùa mưa năm trước, gia đình đã bắt đầu chuẩn bị các phương án trữ nước cho mùa khô. Ao chứa được nạo vét, hệ thống bơm và đường ống được kiểm tra kỹ để tránh hư hỏng khi bước vào thời điểm tưới cao điểm.

Anh K'Nam (bên phải), bon R'long Phe, xã Quảng Sơn đầu tư, sửa chữa lại đường ống nước để kịp thời tưới nước cho vườn hồ tiêu của gia đình

“Cà phê rất cần nước vào những đợt tưới đầu mùa khô. Nếu không chuẩn bị sẵn thì khi nắng lên cao, nguồn nước cạn dần sẽ rất khó xoay xở,” anh K'Nam cho hay.

Vì vậy, mỗi năm khi mùa khô đến, gia đình anh đều dành nhiều thời gian để chăm sóc vườn cây, từ việc kiểm tra máy móc đến điều chỉnh lịch tưới sao cho phù hợp với tình hình thời tiết.

Nông dân xã Quảng Hòa sử dụng béc tưới nước cho cây dâu tằm

Ngoài dựa vào nguồn nước sẵn có, nhiều hộ dân còn chủ động đào thêm rãnh giữ nước trong vườn. Những rãnh nhỏ được tạo dọc theo hàng cây giúp nước tưới thấm sâu vào đất và hạn chế chảy tràn. Một số hộ khác sử dụng cỏ khô, lá cây, rơm khô hoặc vỏ cà phê phủ quanh gốc để giữ ẩm cho đất, giảm bớt sự bốc hơi trong những ngày nắng gắt.

Để chủ động nguồn nước tưới, nhiều hộ dân xã Đắk Mil đào ao lót bạt để bơm nước dự trữ nguồn nước trong mùa khô

Bên cạnh đó, một số hộ nông dân cũng bắt đầu áp dụng các phương pháp tưới tiết kiệm nước. Hệ thống tưới nhỏ giọt hoặc tưới phun cục bộ được lắp đặt ở nhiều vườn cà phê và cây ăn trái, giúp nước được phân bổ đều và hạn chế lãng phí. Nhờ đó, cùng một lượng nước nhưng có thể tưới được diện tích lớn hơn so với cách tưới tràn trước đây.

Nhiều diện tích cà phê sau khi được tưới đủ nước đã nở bông

Anh Nguyễn Đắc Tặng, một nông dân trẻ ở thôn Thuận Hạnh, xã Thuận An cho biết, gia đình đã chuyển sang sử dụng hệ thống tưới tiết kiệm từ vài năm nay.

Nông dân xã Thuận Hạnh tưới nước vườn rau trong mùa khô

“Trước đây mỗi lần tưới phải mất rất nhiều nước và công lao động. Giờ dùng hệ thống tưới nhỏ giọt, chỉ cần bật máy là nước được dẫn đến từng gốc cây. Vừa tiết kiệm nước, vừa đỡ vất vả hơn,” anh Tặng chia sẻ.

Chăm sóc cây trồng phù hợp

Không chỉ chủ động nguồn nước, người dân còn thay đổi cách chăm sóc cây trồng. Một số vườn cà phê áp dụng tưới tiết kiệm theo từng giai đoạn sinh trưởng, kết hợp bón phân hợp lý để cây phát triển bền vững.

Nông dân xã Thuận An cắt tỉa cành, tạo tán để giảm thoát nước trong những ngày nắng gắt

Trên các đồi hồ tiêu và sầu riêng, công việc chống hạn cũng diễn ra khẩn trương không kém. Nhiều vườn cây ăn trái được cắt tỉa bớt cành lá, tạo tán hợp lý để giảm lượng nước cây phải tiêu thụ. Nhiều nông dân thường xuyên thăm đồng trồng lúa nước, hoa màu để kịp thời lấy nước nước, tránh suy kiệt do tình trạng cây trồng thiếu nước trong mùa khô... Đây là kinh nghiệm được bà con đúc kết sau nhiều năm sản xuất, đặc biệt trong bối cảnh thời tiết ngày càng thất thường.

Ông Trần Đức Tài, thôn 5, xã Quảng Tín đầu tư béc tưới phun sương để tiếp kiệm nước tưới nhưng vẫn bảo đảm độ ẩm cho vườn sầu riêng làm bông trong mùa khô

Theo nhiều nông dân, trước đây mùa khô thường diễn ra ổn định và dễ dự đoán hơn. Nhưng vài năm gần đây, thời tiết có nhiều thay đổi, có năm hạn kéo dài, có năm nắng nóng đến sớm khiến việc canh tác trở nên khó khăn hơn. Vì vậy, việc chủ động các biện pháp chống hạn ngay từ đầu mùa khô trở thành yếu tố quan trọng giúp bảo vệ năng suất cây trồng.

Mực nước ở hồ Núi lửa Thuận An, xã Thuận An vẫn còn nhiều, nên hiện nay nhiều hộ dân trong vùng đang tích cực lấy nước để tưới cho vườn cây của gia đình

Việc thay đổi cách chăm sóc cây trồng cũng được nhiều nông dân chú trọng. Thay vì bón phân và tưới nước theo thói quen, bà con bắt đầu chú ý hơn đến từng giai đoạn sinh trưởng của cây. Trong đó, cà phê được tưới đúng thời điểm ra hoa và phát triển trái, trong khi các vườn cây ăn trái được điều chỉnh lượng nước phù hợp với từng loại cây.

Nhờ áp dụng những kinh nghiệm này, nhiều vườn cây vẫn giữ được độ xanh tốt dù mùa khô kéo dài. Những hàng cà phê phủ kín sườn đồi, lá cây xanh đậm, trái non bắt đầu hình thành sau những đợt tưới đầu mùa. Với người nông dân, đó là dấu hiệu cho thấy những nỗ lực chống hạn đã phát huy hiệu quả.

Nông dân xã Quảng Khê đầu tư hệ thống tưới phun sương để tiết kiệm nước chăm sóc dưa lưới

Theo thống kê, khu vực phía Tây Lâm Đồng hiện có diện tích cây trồng khá lớn cần được đảm bảo nguồn nước trong mùa khô. Trong đó, riêng cà phê đã chiếm hơn 140.000 héc-ta; hồ tiêu gần 35.000 héc-ta; cùng với hàng chục nghìn héc-ta cây ăn trái, lúa và các loại cây ngắn ngày như đậu, ngô, khoai lang… Tất cả đều phụ thuộc vào nguồn nước tưới trong những tháng nắng hạn.

Song song đó, chính quyền và ngành Nông nghiệp địa phương đã tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn kỹ thuật tưới tiết kiệm; khuyến khích người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện nguồn nước. Nhiều công trình thủy lợi được nạo vét, sửa chữa kịp thời để bảo đảm điều tiết hợp lý. Một số chương trình hỗ trợ nông dân lắp đặt hệ thống tưới tiết kiệm bước đầu phát huy hiệu quả, tạo động lực nhân rộng mô hình.

Thủy điện Buôn Tua Srah đang điều tiết nước sông Krông Nô linh hoạt, hiệu quả để bảo đảm nhu cầu bơm nước tưới cho vùng hạ du tại cánh đồng Đắk Rền, xã Nâm Nung

Dưới nắng gắt của mùa khô, từng dòng nước vẫn được dẫn về vườn, từng gốc cây được chăm chút cẩn thận. Sự chủ động và kinh nghiệm của người nông dân đang âm thầm giữ cho những triền đồi phía Tây Lâm Đồng luôn xanh màu hy vọng, chờ ngày mùa bội thu khi mưa trở lại.

Y Krak - A Trư