Nóng gay gắt, đỉnh điểm tiêu thụ điện dịch chuyển sang khung giờ tối

Ảnh minh họa

Phụ tải điện tăng đột biến, liên tục thiết lập các kỷ lục mới

Ngày 26/5/2026, đại diện Bộ Công Thương cho biết: Theo báo cáo, tình hình thời tiết diễn biến phức tạp với nắng nóng gay gắt trên diện rộng đã đẩy nhu cầu sử dụng điện của toàn hệ thống tăng mạnh. Đáng chú ý, năm 2026 đang đối mặt với những dị thường lớn về khí hậu khi hiện tượng "Siêu El Nino" có tới 80% khả năng chính thức thiết lập vào tháng 7 tới.

Dưới tác động của nhiệt độ cao, phụ tải điện quốc gia đã liên tục thiết lập các đỉnh mới trong giai đoạn từ ngày 23/5 đến 27/5. Theo thống kê của Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO), tính đến ngày 25/5/2026, phụ tải điện toàn quốc đã lập kỷ lục mới ở công suất 57.120 MW, tăng 13,5% so với cùng kỳ năm 2025. Sản lượng tiêu thụ điện đạt mức 1,171 tỷ kWh, tăng 11,8% so với cùng kỳ.

Đặc biệt, khu vực miền Bắc ghi nhận mức tăng trưởng phụ tải "nóng" nhất cả nước với công suất đạt 29.667 MW, tăng tới 26,2% so với cùng kỳ năm 2025. Sản lượng tiêu thụ điện tại miền Bắc cũng đạt 603,0 triệu kWh, tăng 20,2%.

Trước bối cảnh khó khăn từ thiên tai và các bất ổn địa chính trị gây đứt gãy chuỗi cung ứng nhiên liệu, Bộ Công Thương đã và đang chỉ đạo quyết liệt các đơn vị thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp để đảm bảo không thiếu điện cho sản xuất và sinh hoạt.

Trong đó, về nguồn thủy điện, :thực hiện vận hành linh hoạt hồ chứa, chủ động tích nước và huy động hợp lý vào khung giờ cao điểm tối. Hiện nay, đã có 301/301 nhà máy thủy điện nhỏ (tương đương 3.000 MW) tại miền Bắc thực hiện dịch chuyển giờ phát điện để hỗ trợ hệ thống.

Về nhiệt điện và tuabin khí, huy động tối đa các tổ máy nhiệt điện than khả dụng.

Về lưới điện, đã hoàn thành các công trình trọng điểm nâng cao khả năng truyền tải cho miền Bắc như nâng công suất MBA AT1 Hòa Bình, đưa vào vận hành MBA tại Phố Nối và Hà Đông nhằm bảo đảm mức khả dụng cao nhất.

Về điều tiết phụ tải, NSMO đã đề xuất áp dụng khung giờ cao điểm, thấp điểm mới trong tháng 6/2026 để điều tiết nhu cầu sử dụng điện từ 17h30 đến 22h30, phù hợp với đặc tính phụ tải mùa hè.

Công nhân EVNHANOI kiểm tra nhiệt độ tủ điện bằng máy bắn tia hồng ngoại. Ảnh: Quốc Lũy/TTXVN

Khuyến nghị hạn chế sử dụng điện giờ cao điểm

Theo đại diện Bộ Công Thương, khi nắng nóng xảy ra trên diện rộng và kéo dài, đỉnh phụ tải thường dịch chuyển sang khung giờ tối (20h-23h), thậm chí vượt cả cao điểm ban ngày.

Đây cũng là thời điểm hệ thống chịu áp lực lớn nhất do không còn nguồn điện mặt trời hỗ trợ, trong khi nhiều nhà máy thủy điện nhỏ nước về kém không đủ nước phát điện, làm khả năng đáp ứng phụ tải và duy trì dự phòng của hệ thống bị thu hẹp đáng kể. Bên cạnh đó, hệ thống cũng đang phải đối mặt với một số rủi ro tiềm ẩn như: suy giảm công suất các tổ máy nhiệt điện than do đã vận hành ở mức công suất cao trong thời gian dài hoặc yêu cầu về môi trường.

Để bảo đảm vận hành an toàn hệ thống điện quốc gia trong bối cảnh đỉnh phụ tải thường dịch chuyển sang khung giờ tối (20h-23h) – thời điểm không còn hỗ trợ từ nguồn điện mặt trời – Bộ Công Thương khuyến cáo các cơ quan, doanh nghiệp và hộ gia đình cần triệt để thực hiện các biện pháp tiết kiệm điện.

Người dân được khuyến nghị hạn chế sử dụng các thiết bị điện công suất lớn vào các khung giờ cao điểm, đặc biệt là từ 13h00 đến 16h00 và từ 20h00 đến 23h00 trong những ngày nắng nóng cực đoan.

Đồng thời khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà để tự cung tự cấp, giảm áp lực cho hệ thống điện lưới quốc gia.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định tiết kiệm điện không chỉ là giải pháp tình thế mà là một chiến lược dài hạn, đồng thời kêu gọi sự đồng hành mật thiết từ phía người dân và các cơ sở sản xuất.

Một trong những đề xuất trọng tâm được Bộ đưa ra là việc chuyển dịch biểu đồ phụ tải, khuyến khích các đối tượng sử dụng điện chủ động tránh các khung giờ cao điểm để giảm tải cho hệ thống và duy trì ổn định sản xuất. Lãnh đạo Bộ cũng nhấn mạnh vai trò tiên phong của các cơ quan nhà nước, các bộ, ngành cùng các doanh nghiệp tiêu thụ năng lượng lớn trong việc chủ động điều chỉnh giờ hoạt động sao cho phù hợp với tình trạng phụ tải thực tế.

Để cụ thể hóa mục tiêu này, Bộ Công Thương đã giao nhiệm vụ cho các đơn vị chuyên trách phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và các cơ sở kinh doanh để xây dựng phương án sử dụng điện tối ưu. Đối với lĩnh vực công nghiệp, các nhà máy được yêu cầu cân đối lại dây chuyền sản xuất nhằm hạn chế tối đa việc huy động công suất lớn vào giờ cao điểm.

Bên cạnh giải pháp về phía cầu, công tác kỹ thuật cũng được chú trọng đặc biệt thông qua việc rà soát tổng thể toàn bộ hạ tầng, từ hệ thống nguồn đến lưới truyền tải và phân phối. Các đơn vị điện lực có trách nhiệm kịp thời phát hiện và xử lý triệt để các vị trí có nguy cơ xảy ra sự cố, nhằm đảm bảo dòng điện an toàn, thông suốt trong suốt giai đoạn nắng nóng gay gắt.