Nông nghiệp Lâm Đồng chủ động thích ứng giá vật tư tăng cao

Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã (HTX) và nông hộ đã chủ động siết chặt chi phí, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển sang mô hình canh tác xanh nhằm duy trì hiệu quả sản xuất cũng như sức cạnh tranh của nông sản trên thị trường.

Ngành nông nghiệp Lâm Đồng đang đứng trước yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ hơn, cả về tư duy sản xuất lẫn phương thức quản trị khi biến động về giá cả vật tư, khí hậu cực đoan diễn ra thường xuyên hơn

Tại các vùng chuyên canh rau, hoa ở Đà Lạt, Đơn Dương, Lạc Dương, câu chuyện được nhắc đến nhiều nhất thời gian gần đây không còn là đầu ra nông sản mà là bài toán chi phí đầu vào tăng cao từng ngày.

Không ít doanh nghiệp cho biết họ đang phải tính toán lại toàn bộ quy trình sản xuất, từ vận hành nhà kính, sử dụng vật tư cho đến khâu đóng gói, vận chuyển để tiết giảm chi phí.

Phần lớn nông dân trên địa bàn tỉnh đã áp dụng tưới tự động, vừa giúp tiết kiệm lượng nước, còn giảm chi phí thuê nhân công, đầu tư phân bón trong bối cảnh giá vật tư nông nghiệp biến động mạnh

Bà Lương Thị Yến Vân, Giám đốc một HTX ở khu vực Đà Lạt, đơn vị liên kết tiêu thụ nông sản cho hơn 225 hộ dân cho biết, giá nhiều loại vật tư nông nghiệp, bao bì, chi phí logistics đều tăng từ 10 - 20% trong thời gian gần đây. Điều này khiến áp lực duy trì sản xuất ngày càng lớn.

Theo bà Vân, các doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao chịu ảnh hưởng khá rõ khi giá nhiên liệu tăng kéo theo nhiều loại vật tư nhập khẩu đồng loạt tăng giá. Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường cạnh tranh gay gắt, doanh nghiệp cũng khó tăng giá bán sản phẩm vì nguy cơ mất khách hàng.

Nhiều hộ dân, HTX đã chủ động tìm hướng thích ứng với nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp xanh, từng bước giảm phụ thuộc vào vật tư nhập khẩu tăng cao

Doanh nghiệp buộc phải tiết giảm từ những chi tiết nhỏ nhất để giữ ổn định giá thành. Nhiều khâu trước đây được thực hiện khá “dư dả” nay đều phải tính toán lại. Chẳng hạn, việc đóng gói rau củ được điều chỉnh theo hướng tiết kiệm hơn, lượng băng keo và giấy bọc được sử dụng vừa đủ thay vì nhiều lớp như trước.

Không riêng ngành rau, hoa, các doanh nghiệp cây ăn trái xuất khẩu cũng đang chịu áp lực nặng nề từ giá cước vận tải và logistics. Tại vùng thanh long khu vực Bình Thuận, nhiều hợp tác xã cho biết chi phí vận chuyển tăng mạnh trong khi giá thanh long vẫn ở mức thấp khiến lợi nhuận ngày càng bị thu hẹp.

Ông Đỗ Thanh Hiệp, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thanh long tỉnh Lâm Đồng cho biết, trước đây doanh nghiệp có thể chia nhiều chuyến xe nhỏ trong ngày để bảo đảm độ tươi của sản phẩm. Tuy nhiên hiện nay, các đơn vị buộc phải gom đơn hàng và tối ưu cung đường vận chuyển để giảm chi phí nhiên liệu.

Người trồng, kinh doanh thanh long địa phương chủ động điều chỉnh cơ cấu sản xuất theo hướng tuần hoàn, giúp tiết kiệm chi phí

Theo ông Hiệp, để giữ đầu ra ổn định, HTX đang tăng cường liên kết với nông dân, hướng tới sản xuất theo tiêu chuẩn Global GAP; đồng thời giảm dần lượng phân bón hóa học, tăng sử dụng chế phẩm sinh học và tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để sản xuất phân hữu cơ.

Dù chưa thể giúp giảm mạnh chi phí ngay lập tức, nhưng hướng đi này giúp ổn định sản xuất lâu dài, cải thiện chất lượng đất và đáp ứng tốt hơn yêu cầu từ các thị trường xuất khẩu.

Tương tự, tại địa bàn khu vực Đức Trọng, Đơn Dương... nhiều nông hộ cho biết họ cũng phải thay đổi cách làm để thích ứng với tình hình mới. Nếu trước đây, việc sử dụng phân bón hay thuốc bảo vệ thực vật chủ yếu dựa theo kinh nghiệm thì nay người dân bắt đầu tính toán kỹ hơn nhằm tránh lãng phí.

Nhiều hộ cũng điều chỉnh lượng phân bón theo từng giai đoạn phát triển của cây, hạn chế bón dư thừa để nâng cao hiệu quả sản xuất, thích ứng với biến động giá đầu vào hiện nay

Nhiều hộ đã chủ động giảm lượng phân vô cơ, tăng sử dụng phân hữu cơ, tiết kiệm nước tưới và cắt giảm những khoản chi chưa thật sự cần thiết.

Không ít doanh nghiệp nhìn nhận giai đoạn giá vật tư tăng cao đang buộc ngành nông nghiệp thay đổi tư duy sản xuất. Thay vì tăng sản lượng bằng mọi giá, nhiều đơn vị bắt đầu chú trọng hơn đến việc tối ưu đầu vào, nâng chất lượng sản phẩm và tiết kiệm năng lượng.

Sự thay đổi này được xem là bước chuyển cần thiết để ngành nông nghiệp thích ứng tốt hơn với những biến động ngày càng khó lường của thị trường.

Để chủ động trước giá vật tư "nhảy múa", nông dân, doanh nghiệp phải tính toán từng bao phân và phải chọn đúng thời điểm thời tiết thuận lợi để bón cho cây trồng

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Lâm Đồng là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về phát triển nông nghiệp công nghệ cao với hơn 107.000 ha. Bên cạnh đó, đàn gia súc đạt trên 2 triệu con, đàn gia cầm đạt 23,15 triệu con, sản lượng trứng giống tằm trên 386.500 hộp.

Thống kê 4 tháng đầu năm 2026, toàn ngành nông nghiệp vẫn duy trì được đà tăng trưởng nhờ sự chủ động điều chỉnh sản xuất và tái cơ cấu theo hướng hiệu quả hơn.

Lâm Đồng có 44.410 ha sầu riêng, là một vùng sản xuất sầu riêng trọng điểm của Tây Nguyên và cả nước và đang mở rộng, áp dụng trồng hữu cơ về lâu dài

Tại xã Đạ Huoai 2, HTX Nông nghiệp Đạ M’ri với 140 hộ liên kết trồng sầu riêng trên diện tích gần 400 ha cũng đang chịu tác động mạnh từ đợt tăng giá vật tư đầu vào.

Lâm Đồng có 44.410 ha sầu riêng, là một vùng sản xuất sầu riêng trọng điểm của Tây Nguyên và cả nước và đang mở rộng, áp dụng trồng hữu cơ về lâu dài

Ông Nguyễn Thanh Sơn, Giám đốc HTX cho biết, chỉ trong khoảng 2 tháng gần đây, giá nhiều loại phân bón đã tăng từ 7 - 15%.

Trong chăm sóc vườn sầu riêng, nhiều hộ dân còn tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để ủ phân vi sinh, thay thế một phần phân hóa học. Công tác theo dõi sâu bệnh cũng được thực hiện thường xuyên hơn để phát hiện sớm, tránh phát sinh thêm chi phí thuốc bảo vệ thực vật.

Tại các vùng cà phê ở Di Linh và Bảo Lâm, nhiều nông hộ đang giảm dần lượng phân hóa học, tăng che phủ đất để giữ ẩm và tiết kiệm nước tưới.

Một số cơ sở sản xuất còn tận dụng phụ phẩm từ rau, hoa, cà phê để làm phân hữu cơ hoặc tái sử dụng làm nguyên liệu đầu vào. Theo các đơn vị này, mô hình tuần hoàn không chỉ giúp giảm chi phí vật tư mà còn cải tạo đất và nâng giá trị nông sản xuất khẩu.

Trước biến động giá vật tư, nhiều chủ trang trại, HTX, tổ hợp tác trong các lĩnh vực chăn nuôi, trồng trọt đã chủ động điều chỉnh cơ cấu sản xuất theo hướng tuần hoàn, qua đó vừa tiết kiệm chi phí, vừa nâng cao hiệu quả kinh tế

Ông Bùi Hoa Thám, Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Lâm Đồng cho biết, đơn vị đang phối hợp với các cơ quan liên quan nhằm đẩy mạnh hỗ trợ các HTX, nông dân tăng cường ứng dụng công nghệ số, thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý, sản xuất và tiêu thụ nông sản.

Song song đó, ngành chức năng cũng hướng dẫn người dân phát triển sản xuất xanh, sản xuất tuần hoàn gắn với kế hoạch phát triển kinh tế tập thể năm 2026 nhằm nâng cao hiệu quả và tính bền vững của ngành nông nghiệp.

Theo ông Thám, việc tối ưu quy trình sản xuất, tiết giảm chi phí vận hành và nâng cao năng lực quản trị cho HTX đang giúp nhiều mô hình thích ứng tốt hơn với khó khăn hiện nay.

Dù vậy, nhiều doanh nghiệp cho rằng để duy trì sức cạnh tranh trong giai đoạn giá vật tư tăng mạnh, ngành nông nghiệp vẫn cần thêm các chính sách hỗ trợ về vốn vay ưu đãi, logistics, chuyển đổi năng lượng xanh và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Theo các chuyên gia, áp lực từ giá nhiên liệu và vật tư nông nghiệp hiện nay không chỉ là thách thức mà còn tạo động lực để ngành nông nghiệp Lâm Đồng tái cơ cấu theo hướng hiện đại, tiết kiệm và bền vững hơn.

Đồng hành với nông dân, tỉnh Lâm Đồng đã và đang triển khai nhiều giải pháp thiết thực, từ hỗ trợ vốn đến kết nối tiêu thụ, đẩy mạnh xây dựng chuỗi liên kết, nâng cao giá thành sản phẩm

Từ những cánh đồng rau công nghệ cao ở Đà Lạt đến các vùng cà phê, hoa và cây ăn trái ở nhiều địa phương, một xu hướng đang dần hình thành rõ nét, đó là muốn tồn tại trong giai đoạn nhiều biến động, doanh nghiệp và nông dân không thể chỉ trông chờ vào thị trường mà phải chủ động thay đổi phương thức sản xuất.

Sự linh hoạt ấy đang trở thành nền tảng để ngành nông nghiệp Lâm Đồng thích ứng với áp lực chi phí đầu vào, duy trì tăng trưởng và tiếp tục giữ vai trò đầu tàu của nền nông nghiệp công nghệ cao cả nước.

Đồng hành với nông dân, tỉnh Lâm Đồng đã và đang triển khai nhiều giải pháp thiết thực, từ hỗ trợ vốn đến kết nối tiêu thụ, đẩy mạnh xây dựng chuỗi liên kết, nâng cao giá thành sản phẩm

Nội dung, ảnh: Chính Thành
Trình bày: Hoàng Anh