Nông nghiệp xanh - Hướng đi nâng tầm giá trị nông sản

Tái cơ cấu sản xuất, hình thành các vùng nông nghiệp sạch

Trồng trọt tiếp tục được xác định là lĩnh vực trọng tâm trong chiến lược phát triển nông nghiệp xanh. Các địa phương đã đẩy mạnh cơ cấu lại ngành theo hướng phát triển các cây trồng chủ lực, áp dụng quy trình sản xuất an toàn, giảm sử dụng hóa chất và tăng cường các phương thức canh tác thân thiện với môi trường.

Đồng chí Nguyễn Anh Quân - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: Năm 2025, toàn tỉnh đã chuyển đổi 734,74ha đất trồng lúa sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn. Các mô hình chuyển đổi bước đầu mang lại hiệu quả rõ rệt, góp phần nâng cao giá trị sản xuất trên một đơn vị diện tích và cải thiện thu nhập cho người dân. Ngành Nông nghiệp cũng chú trọng khâu sơ chế, chế biến sau thu hoạch nhằm nâng cao chất lượng và khả năng tiêu thụ sản phẩm.

Ứng dụng hiệu quả công nghệ số trong sản xuất, Hợp tác xã sản xuất nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp sạch xã Đà Bắc nâng cao giá trị thương phẩm các loại rau.

Với việc ứng dụng công nghệ tưới nhỏ giọt, nhiều diện tích trồng rau an toàn, củ cải của xã Vân Sơn được nâng cao giá trị.

Để hỗ trợ nông dân tiếp cận các phương thức sản xuất hiện đại, tỉnh đã đào tạo 50 kỹ thuật viên nông nghiệp và tổ chức tập huấn cho khoảng 600 lượt người dân về quy trình canh tác nông nghiệp sạch theo hướng bền vững.

Nhiều mô hình ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật được triển khai, tiêu biểu như: Mô hình trồng quế hữu cơ với 5ha đã đạt chứng nhận hữu cơ và 30ha đang trong giai đoạn chuyển đổi; mô hình nông nghiệp tuần hoàn tận dụng phụ phẩm trồng trọt và chăn nuôi; mô hình sản xuất phân hữu cơ vi sinh từ phế phụ liệu nông nghiệp...

Với việc chuyển đổi giống, mùa vụ một cách linh hoạt, hiệu quả, xã An Bình mở rộng diện tích trồng dưa chuột bao tử để cung ứng cho thị trường.

Đến nay, toàn tỉnh đã hình thành 686 vùng trồng trọt tập trung với tổng diện tích khoảng 82,8 nghìn ha cây trồng chủ lực. Trong năm, các cơ quan chuyên môn đã cấp 42 giấy xác nhận mã số vùng trồng nội địa với diện tích 114,12ha và 13 mã số vùng trồng xuất khẩu với diện tích 40,5ha.

Thúc đẩy chăn nuôi, thủy sản và lâm nghiệp theo hướng xanh

Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Anh Quân, cùng với trồng trọt, chăn nuôi cũng đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng giảm dần hình thức chăn nuôi nhỏ lẻ, tăng quy mô trang trại tập trung và ứng dụng công nghệ cao. Các mô hình chăn nuôi tuần hoàn, hữu cơ, an toàn sinh học ngày càng được khuyến khích nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm thiểu tác động đến môi trường.

Công tác bảo vệ môi trường trong chăn nuôi được chú trọng với việc đầu tư hệ thống xử lý chất thải tại các trang trại quy mô vừa và lớn. Nhiều mô hình ứng dụng hầm biogas, đệm lót sinh học, máy tách ép phân, nuôi giun quế hoặc tái sử dụng phụ phẩm làm phân bón hữu cơ góp phần giảm phát thải khí nhà kính và hạn chế ô nhiễm môi trường nông thôn.

Cùng với mở rộng diện tích nuôi cá lồng, tỉnh thả hàng chục tấn cá trở lại các hồ nhằm tái tạo nguồn lợi, góp phần nâng cao giá trị sản xuất thủy sản sạch của tỉnh.

Ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, người dân xã An Nghĩa giải phóng được sức lao động trong việc thu hái chè.

Hiệu quả quản lý chất thải chăn nuôi từng bước được nâng cao. Tỷ lệ chất thải được thu gom, xử lý tăng từ 68% năm 2022 lên khoảng 70% vào cuối năm 2025.

Bên cạnh đó, tỉnh cũng khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào chăn nuôi quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao, đồng thời phát triển các giống vật nuôi đặc sản, đặc trưng gắn với văn hóa ẩm thực và phục vụ du lịch. Một số sản phẩm chăn nuôi đã được đăng ký nhãn hiệu, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và xây dựng thương hiệu trên thị trường.

Thủy sản cũng là lĩnh vực có nhiều tiềm năng phát triển theo hướng tăng trưởng xanh nhờ lợi thế diện tích mặt nước. Tổng diện tích nuôi trồng thủy sản của tỉnh hiện đạt khoảng 19,89 nghìn ha, trong đó nuôi cá lồng trên sông và hồ chứa đạt 6.447 lồng. Sản lượng thủy sản toàn tỉnh đạt 83,45 nghìn tấn.

Nhiều vùng nuôi thủy sản thương phẩm tập trung đã hình thành tại các địa phương như Vĩnh Phú, Tam Hồng, Yên Lạc, Thanh Thủy, Đà Bắc, Tiền Phong... với năng suất đạt 30 - 40 tấn/ha. Các mô hình nuôi thâm canh giống cá mới như cá rô phi, chép lai, lăng được triển khai hiệu quả, mang lại sản lượng cao và ổn định.

Các mô hình liên kết tiêu thụ sản phẩm cá nuôi lồng theo quy trình VietGAP cũng được xây dựng nhằm nâng cao giá trị sản phẩm. Bên cạnh đó, nhiều địa phương còn phát triển các loại thủy sản đặc sản như ba ba, ốc nhồi, chạch sông, lươn, ếch... góp phần đa dạng sản phẩm, nâng cao thu nhập cho người dân.

Người dân xã Tân Lạc mở rộng diện tích trồng rừng gỗ lớn mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Trong lĩnh vực lâm nghiệp, tỉnh đang từng bước chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao chất lượng và tính bền vững của rừng. Các địa phương tập trung phát triển rừng gỗ lớn, trồng rừng thâm canh và đa dạng hóa sản phẩm lâm sản ngoài gỗ.

Năm 2025, diện tích trồng rừng tập trung đạt 19,8 nghìn ha, cùng khoảng 5,2 triệu cây phân tán được trồng mới; tỷ lệ che phủ rừng đạt 43,52%. Diện tích rừng gỗ lớn toàn tỉnh đạt trên 26,8 nghìn ha, trong đó hình thành hơn 70 vùng sản xuất gỗ lớn với diện tích trên 10.000 ha. Bên cạnh đó, diện tích trồng quế đạt trên 5 nghìn ha, mở ra hướng phát triển kinh tế lâm nghiệp gắn với chế biến và xuất khẩu. Hiện toàn tỉnh có khoảng 60,2 nghìn ha rừng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững.

Đẩy mạnh phát triển nông nghiệp hiện đại, sạch và bền vững đang mở ra hướng đi mới cho ngành Nông nghiệp Phú Thọ. Từ trồng trọt, chăn nuôi đến thủy sản và lâm nghiệp, các mô hình sản xuất đều hướng tới mục tiêu giảm phát thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên và nâng cao giá trị sản phẩm. Đây cũng là nền tảng quan trọng để xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước và quốc tế.

Mạnh Hùng