Nông sản nhập khẩu 'tắc' vì Nghị định 46, Ủy ban của Quốc hội sẽ có ý kiến

Ngày 3.2, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét Báo cáo công tác dân nguyện tháng 1.2026, trong đó nội dung liên quan đến quản lý an toàn thực phẩm và việc triển khai Nghị định số 46/2026/NĐ-CP nhận được nhiều quan tâm.

Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Dương Thanh Bình cho biết, cử tri và nhân dân bày tỏ sự phấn khởi trước những thành tựu đạt được về kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh của cả nước trong năm qua; đánh giá cao sự lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt của Đảng…

Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Dương Thanh Bình

Tuy nhiên, cử tri và nhân dân tiếp tục bày tỏ sự lo lắng sâu sắc trước những thiệt hại nghiêm trọng do bão lũ đã gây ra đối với đời sống, kết cấu hạ tầng, sản xuất nông nghiệp và hoạt động kinh tế - xã hội của nhiều địa phương miền Trung; tình trạng giá cát xây dựng tăng cao bất thường; khó khăn trong việc tiếp cận thiết bị thông minh và dịch vụ số cơ bản của hộ nghèo, cận nghèo…

Bên cạnh đó, là tình trạng quảng cáo, bán hàng giả hàng kém chất lượng, nhất là thực phẩm bảo vệ sức khỏe trên mạng xã hội mặc dù các cơ quan chức năng liên tiếp phá nhiều vụ án và khởi tố nhiều đối tượng nhưng vẫn chưa có dấu hiệu giảm sút…

Đặc biệt, cử tri cũng quan tâm vướng mắc, bất cập liên quan đến việc tự công bố, đăng ký bản công bố sản phẩm và cơ quan kiểm tra Nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu... cần được các cơ quan chức năng quan tâm có giải pháp khắc phục hạn chế, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thời gian tới.

Góp ý về báo cáo, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải tán thành việc Chính phủ ban hành Nghị định số 46/2026/NĐ-CP và việc dự kiến trình Quốc hội dự án Luật An toàn vệ sinh thực phẩm (sửa đổi) trong năm 2026.

Tuy nhiên, từ thực tế triển khai, bà Hải lưu ý hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu nông sản, thực phẩm chế biến có thời hạn bảo quản ngắn mang tính đặc thù, trong khi Nghị định số 46 chưa có quy định chuyển tiếp phù hợp về kiểm định chất lượng.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải

Từ thực tiễn này, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cho rằng, không chỉ riêng Nghị định số 46 mà với nhiều luật, nghị định khác vừa được ban hành, yêu cầu đặt ra là phải tăng cường giám sát việc xây dựng, ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành ngay từ giai đoạn chuẩn bị, bảo đảm đúng tinh thần của luật, đúng thẩm quyền.

Bà Hải cũng cho rằng không hướng dẫn tràn lan và đặc biệt phải đánh giá đầy đủ tác động, có quy định chuyển tiếp đối với những lĩnh vực biến động nhanh, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân, doanh nghiệp.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cho biết, Ủy ban đã giao bộ phận chuyên môn rà soát, soạn thảo văn bản và sẽ có ý kiến gửi cơ quan chủ trì soạn thảo Nghị định số 46/2026/NĐ-CP nhằm kịp thời điều chỉnh, bảo đảm phù hợp quy định pháp luật và không ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân và doanh nghiệp.

Phó chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ đánh giá sâu hơn tác động của việc ban hành Nghị định số 46/2026/NĐ-CP, theo dõi, rút kinh nghiệm trong việc ban hành nghị định, thông tư thi hành luật, chú trọng các quy định về áp dụng pháp luật, điều khoản chuyển tiếp và thời điểm có hiệu lực.

Từ ngày 26.1 đến nay, hàng loạt doanh nghiệp nhập khẩu hàng nông sản, thực phẩm “ngồi trên đống lửa”, lượng hàng hóa ách tắc quá nhiều, gây thiệt hại lớn cho doanh nghiệp.

Ùn ứ hàng hóa nông sản do vướng mắc Nghị định 46 - Ảnh minh họa

Chiều 2.2, Bộ Y tế cùng các Bộ Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường tổ chức cuộc họp nhằm tháo gỡ các vướng mắc hiện hữu liên quan đến thực phẩm nhập khẩu, chủ yếu là nông sản, thủy sản, thực phẩm tươi sống và bánh kẹo.

Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên cho biết ngay sau khi nhận được phản ánh, Bộ Y tế đã cùng các bộ, ngành liên quan họp rà soát các nội dung cần triển khai và yêu cầu các đơn vị tập trung nội dung tháo gỡ cho người dân và doanh nghiệp.

"Khi triển khai quy định mới, sẽ không tránh khỏi lúng túng, khó khăn ban đầu. Vì vậy, chúng ta cần tập trung, khẩn trương tháo gỡ, khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện", ông Tuyên nhấn mạnh.

Đại diện tỉnh Tây Ninh, bà Đinh Thị Phương Khanh, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh cho biết, hiện nay các mặt hàng nông sản tươi sống đã được tháo gỡ và cơ bản ổn định.

Tuy nhiên, có vấn đề phát sinh, đó là sau khi các doanh nghiệp làm thủ tục để đưa hàng hóa về kho bảo quản và chờ kết quả kiểm nghiệm của cơ quan kiểm nghiệm nhà nước được chỉ định thì hiện nay, nhiều đơn vị kiểm nghiệm không tiếp nhận mẫu, mặc dù theo quy định các đơn vị này có hiệu lực hoạt động đến 31.3.2026.

Chính vì vậy, doanh nghiệp không đủ hồ sơ để nộp vào Hải quan làm thủ tục thông quan. Bà Khanh kiến nghị các bộ, ngành chỉ đạo giải quyết khẩn trương việc này để tháo gỡ cho các doanh nghiệp. Hiện nay, có doanh nghiệp có mức phí lưu kho một ngày lên tới khoảng 6.000 USD.

Đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng cho biết, việc thực hiện quy định mới về chế độ kiểm tra thông thường có sự thay đổi so với Nghị định 15 năm 2018. Quy định này cần phải có hướng dẫn tổ chức triển khai thực hiện trên cả nước.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Y tế trong quá trình xây dựng văn bản hướng dẫn này để hướng dẫn chung cho tất cả các sản phẩm theo quy định mới so với Nghị định 15 năm 2018..

Lam Thanh