Nông sản Việt rộng cửa vào chuỗi phân phối toàn cầu

Tại Hội thảo “Nâng cao giá trị nông sản, thực phẩm Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu” ngày 4/9, đại diện nhiều doanh nghiệp, nhà phân phối quốc tế cho rằng dư địa cho hàng Việt còn lớn, nhưng để khai thác hiệu quả, doanh nghiệp cần đáp ứng tốt hơn các yêu cầu của từng thị trường.

Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu khẳng định, dư địa cho ngành hàng nông sản, thực phẩm Việt Nam còn rất lớn.

Ông Mirash Basheer, Giám đốc MAY Exports thuộc LuLu International Group, cho biết doanh nghiệp hiện xuất khẩu từ Việt Nam gần 890 mã hàng (SKU). Danh mục gồm rau củ, trái cây, gạo, dừa, nước dừa, đồ uống, bánh kẹo và nhiều sản phẩm thực phẩm chế biến.

LuLu hiện thu mua cả sản phẩm OEM và hàng mang thương hiệu Việt. Theo ông Mirash Basheer, mục tiêu trong thời gian tới không chỉ gia tăng số lượng sản phẩm Việt trong hệ thống mà còn nâng tỷ lệ các thương hiệu Việt xuất hiện trực tiếp trên quầy kệ, giúp người tiêu dùng quốc tế nhận diện rõ hơn nguồn gốc và giá trị của hàng Việt.

Để cạnh tranh tại các hệ thống bán lẻ quốc tế, ông cho rằng các nhà sản xuất, đặc biệt là doanh nghiệp quy mô nhỏ, cần cải thiện bao bì, xây dựng thương hiệu và chuẩn hóa cách trình bày sản phẩm theo thông lệ quốc tế.

Tại Trung Đông, ông Trần Tấn Sỹ, Giám đốc phụ trách Việt Nam của Tập đoàn Lootah (UAE), cho biết tập đoàn đang đầu tư trung tâm phân phối thực phẩm tại Abu Dhabi, tập trung vào nông sản và thực phẩm Việt Nam.

Trung tâm này được định hướng trở thành đầu mối đưa hàng Việt tiếp cận rộng hơn các thị trường thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC). Cà phê, hạt điều, trái cây và thực phẩm chế biến được đánh giá là những nhóm sản phẩm Việt Nam có lợi thế.

Trong khi đó, châu Âu tiếp tục là thị trường nhiều tiềm năng nhưng cũng đặt ra những yêu cầu cao đối với hàng nhập khẩu. Ông Sven Dekker, Đồng sáng lập Công ty Viet Nam Food Europe BV, cho biết EU hiện nhập khẩu khoảng 14 tỷ EUR thực phẩm từ ASEAN, trong đó Việt Nam chiếm khoảng 25%. Doanh nghiệp này hiện đang làm việc với khoảng 25 nhà cung cấp Việt Nam.

Theo ông Sven Dekker, để đưa sản phẩm vào EU, doanh nghiệp phải kiểm soát chặt từ dư lượng hóa chất, thành phần, phụ gia đến bao bì, nhãn hàng và truy xuất nguồn gốc. Vì vậy, khả năng đáp ứng tiêu chuẩn và duy trì chất lượng ổn định là điều kiện quan trọng để doanh nghiệp giữ được thị trường lâu dài.

Theo đại diện Tổng công ty Rau quả, nông sản Vegetexco, những biến động và yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế đang tạo áp lực lớn đối với doanh nghiệp. Tuy nhiên, đây cũng là động lực để ngành hàng đổi mới tư duy, tái cơ cấu thị trường xuất khẩu theo hướng đa dạng và phát triển bền vững.

Ở góc độ quản lý nhà nước, bà Nguyễn Thảo Hiền, Phó Vụ trưởng Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Bộ Công Thương, nhận định xuất khẩu nông sản ngày càng đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, là một trong những nhóm hàng mang về kim ngạch hàng chục tỷ USD mỗi năm, đóng góp vào tăng trưởng và cân bằng cán cân thương mại.

Việt Nam hiện nằm trong nhóm các quốc gia xuất khẩu hàng đầu thế giới về gạo, cà phê, hạt điều, hồ tiêu và thủy sản. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, xuất khẩu nông sản tiếp tục là điểm sáng, với sự thay đổi tích cực về cơ cấu thị trường và nhóm sản phẩm.

Đáng chú ý, hoạt động xuất khẩu đang từng bước chuyển từ tư duy “có gì bán nấy” sang “thị trường cần gì thì sản xuất sản phẩm đó”, từ ưu tiên sản lượng sang chú trọng chất lượng, giá trị gia tăng và thương hiệu.

Các chuyên gia cho rằng để nông sản, thực phẩm Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, cần sự liên kết chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp sản xuất và các tập đoàn phân phối quốc tế.

Trong đó, cơ quan quản lý cần tiếp tục hỗ trợ định hướng thị trường, hoàn thiện chính sách và thúc đẩy chế biến sâu; doanh nghiệp phải nâng năng lực sản xuất, phát triển thương hiệu, mở rộng kênh phân phối số xuyên biên giới và chủ động đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.

Khi các yêu cầu về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, bao bì, thương hiệu và phân phối được chuẩn hóa, hàng Việt sẽ có thêm cơ hội nâng giá trị, mở rộng thị trường và từng bước chuyển từ vị thế nhà cung cấp nguyên liệu sang nhà cung cấp sản phẩm có thương hiệu trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo số liệu của Hải quan Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng nông, thủy sản Việt Nam trong năm 2025 đạt 41,27 tỷ USD, tăng 16,1% so với năm 2024, chiếm 8,7% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước, đóng góp quan trọng vào hoạt động xuất khẩu chung. Bước sang 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, đạt 24,58 tỷ USD, tăng 4,2% so với cùng kỳ năm trước.