Nóng thế giới ngày 5/2: Hiệp ước New START giữa Mỹ và Nga hết hạn

Hiệp ước New START giữa Mỹ và Nga hết hạn. Hiệp ước New START giữa Mỹ và Nga chính thức hết hạn vào ngày 5/2 và thế giới chưa đạt được đồng thuận về một hiệp ước thay thế. Chuyên gia quân sự Nga Alexander Mikhailov nhận định yếu tố cốt lõi dẫn tới điều này là trật tự thế giới không còn mang tính lưỡng cực.

Ông Mikhailov cho rằng trong bối cảnh đó, các cường quốc hạt nhân, dù lớn hay nhỏ, sẽ không chấp thuận những ràng buộc đối với kho vũ khí của mình nếu các đối thủ cạnh tranh không bị kiểm soát ở mức tương đương. Một trong những thách thức lớn là vai trò của Trung Quốc. Kho vũ khí hạt nhân của Bắc Kinh, ước tính khoảng 500 - 600 đầu đạn cùng năng lực bộ ba hạt nhân, đã không bị điều chỉnh trong khuôn khổ New START năm 2010. Mỹ cho rằng nếu có hiệp ước kiểm soát vũ khí mới, Trung Quốc cũng cần tham gia.

Nga phóng thử nghiệm tên lửa đạn đạo xuyên lục địa từ tại cơ sở Plesetsk, Tây Bắc Nga. Ảnh: Bộ Quốc phòng Nga/AP

Mỹ bắn hạ UAV Iran tiếp cận tàu sân bay USS Abraham Lincoln. Ngày 3/2, quân đội Mỹ đã bắn hạ UAV của Iran sau khi thiết bị này “tiếp cận một cách hung hăng” tàu sân bay USS Abraham Lincoln trên vùng biển Arab.

Theo quân đội Mỹ, chiếc Shahed-139 của Iran bay về phía tàu sân bay với “ý định không rõ ràng” và bị tiêm kích F-35 bắn hạ. Đại úy Hải quân Tim Hawkins, người phát ngôn Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết, chiếc F-35C xuất phát từ tàu Abraham Lincoln đã hành động “tự vệ” nhằm bảo vệ tàu và thủy thủ đoàn.

Vụ việc diễn ra trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao nhằm sắp xếp đàm phán hạt nhân giữa Mỹ và Iran đang được xúc tiến, đồng thời Tổng thống Donald Trump cảnh báo “những điều tồi tệ” có thể xảy ra nếu không đạt được thỏa thuận khi các chiến hạm Mỹ đang hướng về khu vực.

Iran bất ngờ yêu cầu đổi địa điểm đàm phán với Mỹ. Ban đầu, Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) được xem là địa điểm tổ chức đàm phán với sự tham gia của Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi cùng đại diện Saudi Arabia và Ai Cập. Tuy nhiên, trong diễn biến mới nhất, Iran bất ngờ đề nghị thay đổi địa điểm tổ chức, yêu cầu các cuộc gặp trong tuần này diễn ra tại Oman, đồng thời thu hẹp phạm vi nghị sự chỉ còn đàm phán song phương về vấn đề hạt nhân.

Reuters dẫn một nguồn thạo tin cho biết, Iran muốn thay đổi thể thức và phạm vi cuộc gặp. “Họ chỉ muốn thảo luận về vấn đề hạt nhân với Mỹ, trong khi Mỹ muốn đưa thêm các chủ đề khác như tên lửa đạn đạo và các hoạt động của lực lượng ủy nhiệm của Iran trong khu vực vào cuộc đàm phán”, nguồn tin nói.

Israel nêu 4 yêu cầu với Tehran trước đàm phán Mỹ - Iran. Theo báo Times of Israel, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 3/2 đã có cuộc gặp với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff nhằm thảo luận về các cuộc đàm phán dự kiến giữa Mỹ và Iran.

"Trong cuộc gặp, Thủ tướng Netanyahu đã đưa ra danh sách yêu cầu của Tel Aviv, bao gồm việc Iran chuyển kho dự trữ uranium làm giàu sang nước thứ 3, chấm dứt các hoạt động làm giàu uranium, chấm dứt chương trình tên lửa đạn đạo và ngừng tài trợ cho các lực lượng ủy nhiệm ở Trung Đông. Bất kỳ thỏa thuận nào không bao gồm những yêu cầu này đều là một thỏa thuận tồi", các quan chức Israel cho biết.

Cũng theo các quan chức Israel, Thủ tướng Netanyahu nhấn mạnh Mỹ "không nên nhượng bộ" đối với 4 yêu cầu then chốt kể trên và Tel Aviv sẽ liên tục đồng hành cùng Washington trong quá trình đàm phán.

Quân nhân kỹ thuật hàng không điều phối trực thăng MH-60R Sea Hawk trên boong tàu sân bay lớp Nimitz USS Abraham Lincoln, ngày 21/1/2026. Ảnh: Hải quân Mỹ

Nga lên tiếng về phát ngôn của Tổng thư ký Liên hợp quốc liên quan tới Crimea và Donbass. Đại sứ Nga tại Liên hợp quốc Vasily Nebenzya đã có cuộc làm việc với Tổng thư ký Liên hợp quốc Guterres trong ngày 3/2 nhằm thể hiện quan điểm của Moscow với tuyên bố gần đây của ông.

"Bình luận của ông Guterres về quyền tự quyết đối với Crimea và Donbass đã đi ngược lại Điều 100 của Hiến chương Liên hợp quốc. Điều luật này quy định rõ rằng các quan chức Liên hợp quốc phải giữ vị thế trung lập, không đưa ra những đánh giá chính trị vượt quá thẩm quyền. Tuyên bố của ông Guterres là sự diễn giải mang tính 'chọn lọc' đối với Hiến chương Liên hợp quốc về các nguyên tắc dân tộc tự quyết và sự toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia", phái đoàn Nga dẫn lời ông Nebenzya nói.

Cuối tháng 1, ông Guterres đã có những phát biểu phủ nhận quyền tự quyết của Crimea và Donbass, trong khi lại ủng hộ quyền này với đảo Greenland thuộc Đan Mạch. "Trong trường hợp tại Crimea và Donbass, quan điểm của Ban Thư ký là nguyên tắc toàn vẹn lãnh thổ đã được đặt lên trên quyền tự quyết dân tộc", ông Guterres phát biểu hôm 29/1.

Tổng Thống Donald Trump gặp kín Tổng thống Colombia tại Nhà Trắng. Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Gustavo Petro của Colombia đã có cuộc hội đàm tại Nhà Trắng ngày 3/2, trong bối cảnh quan hệ giữa hai nước từng rơi vào mức căng thẳng nghiêm trọng chưa từng có trong nhiều năm qua.

Cuộc gặp diễn ra riêng tư, không có họp báo chung, nhưng được đánh giá là bước ngoặt quan trọng trong mối quan hệ song phương. Hai nhà lãnh đạo thảo luận về hợp tác chống buôn ma túy, an ninh khu vực và các ưu tiên chiến lược khác, tạo tiền đề cho việc xây dựng lại niềm tin giữa Washington và Bogota.

Cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ và người đồng cấp phía Colombia đánh dấu bước tiến trong nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng và tái định hình mối quan hệ vốn bị thử thách bởi những bất đồng sâu sắc về chính sách đối ngoại và an ninh khu vực.

Hạ viện Mỹ thông qua thỏa thuận chấm dứt đóng cửa một phần chính phủ. Hạ viện Mỹ ngày 3/2 đã thông qua một thỏa thuận ngân sách lưỡng đảng với tỷ lệ phiếu sít sao nhằm chấm dứt nguy cơ chính phủ liên bang bị đóng cửa một phần, chuyển dự luật lên Tổng thống Donald Trump để ký ban hành thành luật.

Dự luật khôi phục nguồn kinh phí cho các lĩnh vực như quốc phòng, y tế, lao động, giáo dục, nhà ở và nhiều cơ quan liên bang khác. Đồng thời, văn kiện này tạm thời gia hạn ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa Hoa Kỳ trong khi các nhà lập pháp tiếp tục đàm phán về những thay đổi có thể liên quan đến chính sách thực thi luật nhập cư.

Nguồn kinh phí cho các cơ quan nói trên đã hết hạn vào cuối tuần qua do Quốc hội chưa đạt được thỏa thuận kịp thời, song tình trạng này chưa gây gián đoạn lớn đối với các dịch vụ công. Thỏa thuận trước đó đã được Thượng viện thông qua với sự ủng hộ rộng rãi từ cả hai đảng.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ tại Washington D.C., Mỹ. Ảnh: Reuters

Ông Macron lên tiếng sau khi Iran công bố ảnh lính Pháp hiện diện tại căn cứ ở UAE. Hãng thông tấn Fars của Iran, vốn nổi tiếng với mối quan hệ mật thiết cùng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), ngày 3/2 đã cho đăng tải một bức ảnh chụp từ trên không của Căn cứ Không quân Al Dhafra tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), nơi có binh sĩ Pháp đang đồn trú. Động thái này được đánh giá là một thông điệp răn đe rõ ràng từ phía Iran, phản ánh tình trạng căng thẳng leo thang trong mối quan hệ giữa Tehran và các quốc gia châu Âu, vốn đang ở mức thấp nhất trong nhiều năm qua.

Trước diễn biến mới này, Tổng thống Emmanuel Macron khẳng định chính phủ Pháp đang theo dõi sát sao tình hình và nhấn mạnh sự an toàn của các binh sĩ Pháp tại nước ngoài là ưu tiên hàng đầu. Ông Macron cho biết chính quyền Paris đang “hết sức cảnh giác trước những mối đe dọa đang nhắm vào binh lính của mình” và kiên quyết không lùi bước trước mọi hình thức đe dọa, đồng thời cam kết sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để đảm bảo an ninh cho lực lượng của Pháp tại Trung Đông.

Thái Lan bác tin đồn 6 ca nhiễm virus Nipah, khẳng định không có ca bệnh. Trung tâm chống tin giả Thái Lan, trực thuộc Bộ Kinh tế và Xã hội số (DES) hôm 3/2 cho biết, cơ quan này đã kiểm tra thông tin với Bộ Y tế Công cộng và xác nhận tin đồn lan truyền trên mạng xã hội về các ca nhiễm virus Nipah là giả, hiện Thái Lan chưa ghi nhận ca nhiễm bệnh nào.

Đây là lần thứ 2 trong vòng chưa đầy một tuần giới chức Thái Lan ra thông báo bác bỏ các thông tin sai lệch trên mạng xã hội liên quan virus Nipah.

Lật xe buýt ở Brazil khiến ít nhất 15 người thiệt mạng. Ít nhất 15 người đã thiệt mạng sau khi một chiếc xe buýt chở khách hành hương bị lật vào sáng 3/2 tại thị trấn Sao Jose da Tapera ở phía đông bắc Brazil.

Theo báo cáo ban đầu, vụ tai nạn xảy ra tại khu vực đường đồi núi, nhiều cây cối và tầm nhìn hạn chế đã khiến tài xế mất kiểm soát. Khi xảy ra tai nạn, trên xe đang chở khoảng 60 hành khách. Trong số những nạn nhân có cả phụ nữ và trẻ em. Những người sống sót đã được giải cứu và đưa đến các bệnh viện trong khu vực.

Hoàng Phạm/VOV.VN Tổng hợp