NSƯT, TS Bùi Như Lai: Từ 'người độc hành' sân khấu đến tư duy đổi mới nơi giảng đường

Không chỉ là gương mặt quen thuộc trên sóng truyền hình với những vai diễn đầy nội tâm hay một đạo diễn quyết liệt của dòng kịch đương đại, NSƯT, TS Bùi Như Lai vừa chính thức bước vào một hành trình mới: Hiệu trưởng Trường đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội. Câu chuyện của ông là minh chứng sống động cho sự giao thoa giữa ngọn lửa sáng tạo nghệ thuật và tầm nhìn chiến lược trong giáo dục thời đại số.

Đạo diễn Bùi Như Lai nổi danh với dòng kịch thể nghiệm. Ông luôn khuyến khích sinh viên và diễn viên tìm tòi những cách biểu đạt mới, phá bỏ các giới hạn cũ kỹ.

Dấu ấn của một "người thể nghiệm" không mệt mỏi

Nhắc đến Bùi Như Lai, giới chuyên môn thường nhớ đến một đạo diễn không chịu "ngồi yên" trong những khuôn khổ cũ. Từ hơn một thập kỷ trước, ông đã chọn cho mình lối đi riêng, trở thành người tiên phong của dòng kịch hình thể và sân khấu đương đại tại Việt Nam.

Ông không ngại chạm vào những đề tài gai góc. Những tác phẩm như Stereo Man, Hành trình đi tìm cảm xúc hay Được là chính mình (từ năm 2013) không chỉ mang về cho ông Huy chương Vàng và giải Đạo diễn sáng tạo xuất sắc, mà còn là những cú hích mạnh vào nhận thức xã hội. Ông dùng ngôn ngữ hình thể để cất lên tiếng nói cho những người yếu thế và khám phá những góc khuất tâm lý con người.

Năm 2023, vở Kiều - sự kết hợp táo bạo giữa kịch đọc, hình thể và múa - một lần nữa khẳng định triết lý "nghề diễn là sáng tạo không giới hạn" của ông. Với Bùi Như Lai, sân khấu không chỉ là nơi biểu diễn, mà phải là nơi "chữa lành vết thương do con người gây ra cho nhau". Tư duy nhân văn này chính là nền tảng vững chắc để ông bước vào con đường quản lý giáo dục.

Sự biến hóa đa năng và "hơi thở" thực tiễn

Nếu sân khấu là nơi Bùi Như Lai thỏa sức với những thể nghiệm nghệ thuật hàn lâm, thì điện ảnh và truyền hình là nơi ông đến gần hơn với công chúng đại chúng.

NSƯT Bùi Như Lai trong vai Tố, phim "Dưới bóng cây hạnh phúc". Những vai diễn trên truyền hình giúp ông duy trì sự kết nối với khán giả đại chúng và nắm bắt xu hướng thị trường.

Khán giả truyền hình ấn tượng mạnh với vai Tố lầm lì, xù xì nhưng giàu tình cảm trong Dưới bóng cây hạnh phúc, hay gần đây nhất là vai ông bố Chính đầy chiều sâu trong Cha tôi, người ở lại (2025). Việc tham gia đạo diễn chương trình Táo Quân 2025 cũng cho thấy khả năng thích ứng linh hoạt của ông với các format giải trí hiện đại, kết nối được cả thế hệ nghệ sĩ gạo cội và những gương mặt trẻ như Thanh Hương.

Chính sự đa năng này, vừa hàn lâm, vừa đại chúng, là thế mạnh đặc biệt giúp tân Hiệu trưởng Bùi Như Lai hiểu rõ nhu cầu của thị trường lao động nghệ thuật, từ đó mang những bài học thực tế sống động vào giảng đường.

Bản lĩnh người đứng đầu và hành động thực tế

Ngày 4/9/2025 đánh dấu một cột mốc quan trọng khi NSƯT, TS Bùi Như Lai chính thức giữ chức Hiệu trưởng Trường đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội.

Xuất thân từ một gia đình nông dân (sinh năm 1979), hành trình vươn lên vị trí lãnh đạo cao nhất của ngôi trường nghệ thuật hàng đầu đất nước của ông là câu chuyện truyền cảm hứng về nỗ lực tự thân bền bỉ.

Ngay sau khi nhậm chức, dấu ấn quản lý của ông đã thể hiện rõ qua chiến lược "đổi mới căn bản, toàn diện". Tại lễ kỷ niệm 45 năm thành lập trường (tháng 12/2025), ông nhấn mạnh việc ứng dụng công nghệ số và hợp tác quốc tế là chìa khóa sống còn để nâng tầm vị thế nhà trường.

NSƯT, TS Bùi Như Lai (trái) nhận quyết định bổ nhiệm giữ chức Hiệu trưởng Trường đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội. Ông khẳng định cam kết đổi mới đào tạo gắn liền với thực tiễn công nghiệp văn hóa.

Không dừng lại ở lý thuyết hay các văn bản chỉ đạo, tân Hiệu trưởng đã cụ thể hóa tầm nhìn của mình thông qua hàng loạt hoạt động kết nối thực tiễn sâu rộng. Điển hình nhất cho nỗ lực này, ông vừa đại diện Nhà trường đặt bút ký kết hợp tác cùng Học viện Đào tạo Điện ảnh và Công nghệ MTH (MTH Academy), mở ra cơ hội tiếp cận môi trường làm nghề chuyên nghiệp cho sinh viên.

NSƯT, TS Bùi Như Lai, đại diện Trường đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội ký kết hợp tác cùng bà Mai Thu Huyền – Chủ tịch MTH Academy.

Việc kết nối trực tiếp với các đơn vị thực hành nghề nghiệp do những nghệ sĩ, nhà sản xuất uy tín điều hành là bước đi táo bạo. Điều này giúp “mở toang” cánh cửa phòng học, đưa sinh viên bước thẳng vào các dự án thực tế, tiếp cận công nghệ sản xuất mới nhất thay vì chỉ học lý thuyết suông. Đây chính là lời giải của ông cho bài toán "nhân lực làm được việc" mà ngành công nghiệp văn hóa đang khao khát.

Từ sân khấu thể nghiệm đầy trăn trở đến giảng đường đại học trang nghiêm, NSƯT Bùi Như Lai đang mang chính kinh nghiệm thực chiến và tư duy cởi mở của mình để "thổi lửa" cho công tác đào tạo. Dưới sự lãnh đạo của ông, Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội được kỳ vọng sẽ tiếp tục là cái nôi sản sinh ra những tài năng lớn, đóng góp vào sự phát triển mạnh mẽ của công nghiệp văn hóa nước nhà.