Bến En – bản hòa ca non nước giữa đại ngàn xứ Thanh

Vườn quốc gia Bến En có diện tích tự nhiên hơn 16.500 ha, trong đó trên 8.500 ha là rừng nguyên sinh. Đây được đánh giá là một trong những vườn quốc gia có tính đa dạng sinh học cao của Thanh Hóa nói riêng và Việt Nam nói chung, với 46 loài thực vật, 56 loài động vật quý hiếm được ghi trong Sách đỏ Việt Nam (2007).

Đặc biệt, hệ thực vật dược liệu phong phú với hơn 300 loài cây quý như mã tiền, sa nhân, trẩu, màng lay, hương bài, thu hải đường... tạo nên giá trị sinh thái và khoa học đặc biệt cho khu rừng.

Trải qua bao biến thiên của tạo hóa, nơi đây vẫn giữ được vẻ đẹp hùng vĩ, nguyên sơ và nên thơ, như món quà vô giá mà thiên nhiên ưu ái ban tặng cho con người.

Toàn cảnh Vườn quốc gia Bến En Thanh Hóa.

Nằm ở trung tâm Vườn quốc gia Bến En, hồ Sông Mực có diện tích hơn 4.000 ha, nơi sâu nhất đạt 25–30m. Hồ được tạo nên từ bốn con suối lớn đổ về từ các dãy núi bao quanh, mang đến nguồn nước xanh biếc, đầy ắp quanh năm, phẳng lặng và tĩnh tại như một mặt gương khổng lồ giữa đại ngàn. Không chỉ là công trình thủy văn quan trọng, hồ Sông Mực còn gắn với truyền thuyết ly kỳ được người dân lưu giữ qua bao đời.

Những hòn đảo xanh nổi lên giữa lòng hồ Sông Mực, tạo nên cảnh quan sơn thủy hữu tình được ví như “Hạ Long trên cạn” của xứ Thanh.

Chuyện kể rằng, thuở trời đất còn hỗn mang, chàng Mực, con trai Long Vương ngược dòng từ biển Đông vào đất liền ngắm cảnh. Mải mê non nước, khi thủy triều rút, chàng mắc cạn, khóc đến cạn nước mắt rồi hóa thân giữa đại ngàn. Nước mắt chàng hóa thành dòng sông - sông Mực; nơi chàng nằm lại trở thành hồ sâu, còn những tua mực là các con suối nhỏ len lỏi giữa rừng, ngày đêm tìm đường ra biển. Nhìn từ trên cao, hồ Sông Mực hiện lên đúng như huyền tích ấy: những dòng suối ngoằn ngoèo như tua mực vươn ra từ lòng hồ, ôm trọn núi rừng xanh thẳm, tạo nên cảnh quan vừa hùng vĩ vừa huyền ảo.

Giữa lòng hồ mênh mang, 21 hòn đảo lớn nhỏ nổi lên với muôn hình vạn trạng. Bằng trí tưởng tượng phong phú, người dân đã thổi hồn cho từng hòn đảo bằng những cái tên giàu chất thơ: đảo Tình Yêu, đảo Đôi, đảo Lúng Túng, đảo Bồng Lai, đảo Bến Mơ, đảo Hy Vọng...

Mỗi mùa, Bến En lại khoác lên mình một vẻ đẹp riêng, khi dịu dàng mơ màng trong sương sớm, lúc rực rỡ dưới nắng vàng, hòa quyện màu xanh của mây trời, cây cỏ và sóng nước.

Càng đi sâu vào lòng hồ, không gian như mở rộng vô tận. Những hòn đảo xanh ngắt nối tiếp nhau hiện ra, thời gian dường như chậm lại, chỉ còn tiếng gió, tiếng sóng vỗ nhẹ và nhịp thở của rừng già.

Song hành với vẻ đẹp thiên nhiên là những nỗ lực bền bỉ trong công tác bảo vệ rừng và gìn giữ đa dạng sinh học. Xác định chiến lược quản lý, bảo vệ rừng phải đổi mới để phù hợp với tình hình mới, Vườn quốc gia Bến En đã tăng cường lực lượng bảo vệ rừng cả về số lượng lẫn trang thiết bị theo hướng chuyên nghiệp.

Không chỉ chú trọng bảo tồn, Bến En đang từng bước mở ra hướng đi mới cho du lịch sinh thái. Hiện nay, Ban quản lý Vườn quốc gia đã xây dựng các tour du lịch bằng thuyền tham quan lòng hồ, đưa du khách đặt chân lên các đảo để tìm hiểu hệ sinh thái rừng đặc trưng. Trên một số đảo, các công trình chòi nghỉ, nhà lán, đường dạo bộ được đầu tư hài hòa với thiên nhiên, tạo không gian nghỉ dưỡng, cắm trại tách biệt hoàn toàn với nhịp sống đô thị.

Du khách trải nghiệm du lịch sinh thái bằng thuyền trên lòng hồ Bến En, khám phá hệ sinh thái rừng và văn hóa bản địa

Đến với Bến En, du khách không chỉ được thưởng ngoạn cảnh sắc, mà còn trải nghiệm đời sống bản địa: ngồi thuyền thả lưới, kéo cá tươi từ lòng hồ; thưởng thức những món ăn dân dã, đậm vị núi rừng giữa không gian mênh mang sóng nước.

Bên cạnh đó, bản sắc văn hóa của đồng bào Thái, Kinh, Mường Thổ với nhà sàn truyền thống, điệu sạp, điệu luống rộn ràng trong đêm hội càng làm say lòng du khách.

Với cảnh quan thiên nhiên độc đáo, hệ sinh thái phong phú, mặt nước trong xanh, 21 hòn đảo nên thơ cùng chiều sâu văn hóa bản địa, Vườn quốc gia Bến En hội tụ đầy đủ điều kiện để trở thành điểm đến du lịch sinh thái tầm quốc gia.