Nữ sinh 16 tuổi và hành trình đại diện tiếng nói trẻ em

Nếu chỉ nhìn vào bảng thành tích với các danh hiệu, vai trò nổi bật hay hình ảnh tự tin tại các diễn đàn dành cho thiếu nhi, ít ai nghĩ Nguyễn Khánh Vân lại tự nhận bản thân là một cô bé "hay ngại".

Bước ngoặt đầu tiên

Khánh Vân là học sinh lớp 10 Văn, trường Phổ thông Năng khiếu, Đại học Quốc gia TPHCM) - Tổ trưởng Tổ Đại biểu tại Phiên họp Giả định Quốc hội trẻ em lần thứ II năm 2024. Nhắc về cột mốc đầu tiên đưa một nữ sinh ngại ngùng dám đứng lên nói lên ý kiến của mình như bây giờ, Khánh Vân nhớ tới Kỳ họp Hội đồng Trẻ em lần thứ 10.

"Đó là bước đệm đầu tiên trong hành trình tham gia các hoạt động Đoàn, Đội của em. Trước đó, em là một người khá ngại. Nhưng tại kỳ họp ấy, em nhận ra mọi ý tưởng, mọi ý kiến của trẻ em đều được lắng nghe và tôn trọng. Chính điều đó đã thay đổi cách em nhìn nhận về hoạt động Đội cũng như khiến em tự tin hơn để cất lên tiếng nói của mình”, Khánh Vân chia sẻ.

Nguyễn Khánh Vân (16 tuổi), học sinh lớp 10 chuyên Văn, Trường Phổ thông Năng khiếu, Đại học Quốc gia TPHCM.

Chính trải nghiệm được lắng nghe ấy khiến Vân nhận ra hoạt động Đội không chỉ là tham gia phong trào hay hoàn thành nhiệm vụ, mà còn là cơ hội để trẻ em nói lên suy nghĩ của mình.

Từ những hoạt động đầu tiên, Khánh Vân tiếp tục tham gia nhiều chương trình khác. Trong số đó, Phiên họp giả định Quốc hội trẻ em lần thứ II năm 2024 là dấu mốc khiến em nhớ nhất.

Với Khánh Vân đây là chương trình có quy mô lớn nhất mà em từng tham gia. Quá trình chuẩn bị kéo dài nhiều tháng với các buổi tập huấn, thảo luận trước khi diễn ra phiên họp chính thức.

"Lần đầu được Hội đồng Đội thành phố lựa chọn đại diện tiếng nói của thiếu nhi địa phương tham gia một chương trình cấp quốc gia, em vừa cảm thấy may mắn vừa rất tự hào", Vân nói.

Khánh Vân tham gia nhiều chương trình dành cho thiếu nhi, trong đó Phiên họp giả định Quốc hội trẻ em lần thứ II năm 2024 là dấu mốc để lại nhiều ấn tượng nhất.

Những ngày đồng hành cùng các đại biểu đến từ nhiều tỉnh, thành cũng để lại nhiều kỷ niệm. Không chỉ được tín nhiệm làm Tổ trưởng tổ thảo luận và đại biểu chất vấn, điều khiến Vân trân trọng hơn cả là những mối quan hệ được xây dựng sau chương trình.

Sau phiên họp, Khánh Vân có thêm cơ hội tham gia nhiều dự án xã hội với những vai trò khác nhau. Tuy nhiên, nữ sinh cho rằng điều quan trọng nhất không phải số lượng hoạt động mình góp mặt, mà là mỗi lần tham gia đều học được cách lắng nghe, làm việc nhóm và chịu trách nhiệm với những gì mình nói.

Dù tham gia nhiều hoạt động, nữ sinh cho biết điều khiến bản thân thấy vui nhất vẫn là được gặp gỡ nhiều bạn bè, được nghe những góc nhìn khác nhau và nhận ra trẻ em ở mỗi địa phương đều có những câu chuyện riêng cần được lắng nghe.

Phía sau lịch trình kín là cô bé thích chơi game, làm bánh

Song song với hoạt động Đội, Khánh Vân là học sinh trường chuyên. Vì vậy, khó khăn lớn nhất với em là phân bổ thời gian, cân bằng giữa việc học và các hoạt động. Là học sinh trường chuyên từ cấp THCS, Vân xác định việc học luôn là ưu tiên hàng đầu. Vì vậy, em và gia đình thống nhất sẽ giảm bớt hoạt động trong những năm có kỳ thi quan trọng để tập trung ôn tập.

Dù vậy, không phải lúc nào việc phân chia thời gian cũng dễ dàng. Có những giai đoạn nhiều hoạt động diễn ra cùng lúc, cộng với áp lực học tập khiến Vân cảm thấy mình đang ôm đồm quá nhiều: "Đã có lúc em nghĩ hay là bỏ bớt. Nhưng rồi em lại tự hỏi: 'Đã đi được đến đây, mình đã vượt qua biết bao khó khăn rồi, chẳng lẽ lại bỏ cuộc?'".

Khánh Vân cho biết thử thách lớn nhất là cân bằng thời gian giữa việc học và các hoạt động.

Với Vân, những khoảng thời gian căng thẳng ấy là phép thử của sự bền bỉ. Mỗi lần muốn dừng lại, Vân lại tự động viên mình cố gắng thêm một chút, để sau này nhìn lại sẽ không phải tiếc vì đã bỏ cuộc quá sớm.

Để cân bằng giữa việc học và các hoạt động, Khánh Vân cũng phải chấp nhận đánh đổi không ít. Đó là những đêm ngủ muộn, ít thời gian nghỉ ngơi hơn và cả những buổi hẹn cùng bạn bè phải gác lại. Khánh Vân cho biết một thay đổi nhỏ nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt là giảm thời gian sử dụng mạng xã hội.

Trong giai đoạn ôn thi vào lớp 10, Vân chủ động giới hạn thời gian lướt TikTok, để điện thoại xa bàn học nhằm tránh bị phân tâm và tập trung hơn cho việc học. "Chỉ cần bớt khoảng 30 phút lướt mạng xã hội là em có thể hoàn thành thêm một deadline, nghỉ ngơi nhiều hơn hoặc phụ giúp ba mẹ việc nhà", Khánh Vân chia sẻ.

Cũng từ những trải nghiệm trên không gian mạng, Vân cùng bạn bè xây dựng dự án Vệ binh số. Ý tưởng xuất phát từ chính những câu chuyện rất gần. "Bản thân em từng nhiều lần suýt rơi vào các chiêu trò lừa đảo trên mạng. Trong nhóm em, bạn nào cũng từng gặp những tình huống tương tự. Bọn em nghĩ nếu mình còn như vậy thì các bạn nhỏ hơn sẽ còn dễ gặp rủi ro hơn", Khánh Vân chia sẻ.

Từ một cô gái ngại ngùng, Khánh Vân đã thay đổi, mạnh dạn để có thể tranh biện tại chương trình Trường teen.

Theo Khánh Vân, nhiều bạn nhỏ biết Internet có nguy hiểm nhưng lại thiếu kỹ năng để dừng đúng lúc trước những lời mời gọi hấp dẫn hay những thông tin chưa được kiểm chứng. Điều em muốn chia sẻ với các bạn nhỏ vì thế cũng rất giản dị: Biết chọn lọc thông tin trước khi tin và trước khi chia sẻ.

Nếu gác lại tất cả những vai trò, công việc ấy, Khánh Vân vẫn chỉ là một cô bé với nhiều sở thích bình thường. Em thích làm bánh, hát, chơi game, ngồi cà phê trò chuyện với bạn bè và vẫn ấp ủ ước mơ học đàn để có thể dùng âm nhạc như một cách "chữa lành" cho bản thân và những người xung quanh.

"Không phải lúc nào em cũng mạnh mẽ. Em cũng có những giai đoạn burnout vì quá nhiều việc, quá nhiều deadline và áp lực học tập. Có những lúc em chọn dừng lại để bản thân nhẹ nhõm hơn", Khánh Vân chia sẻ.

Khánh Vân vẫn có những sở thích giản dị như làm bánh, hát, chơi game, cà phê cùng bạn bè và ấp ủ ước mơ học đàn để lan tỏa sự chữa lành qua âm nhạc.

Nữ sinh chia sẻ: "Em vẫn nói và làm những điều rất vô tư. Dù có tham gia nhiều hoạt động, em vẫn là một đứa trẻ đang lớn như bao bạn khác".

Có lẽ chính sự hồn nhiên ấy giúp hành trình của cô học trò 16 tuổi không chỉ được viết bằng những thành tích hay trách nhiệm, mà còn bằng những niềm vui rất đỗi bình thường của tuổi thiếu niên.