Nữ sinh từng là 'thần đồng văn học', xuất bản sách năm 9 tuổi đến bê bối đạo văn, bị tước bằng thạc sĩ

Nữ sinh từng là 'thần đồng văn học' xuất bản sách năm 9 tuổi

Nhờ danh tiếng lớn, Tưởng thường xuyên đi khắp Trung Quốc để diễn thuyết về sáng tác văn học và chia sẻ câu chuyện tuổi thơ đặc biệt của mình.

Đời sống và Pháp luật dịch từ Sohu, đã từng có một cô gái được Thanh Hoa phá lệ giảm tới 60 điểm để tuyển sinh. Quyết định đặc biệt này từng gây xôn xao dư luận, bởi nó không xuất phát từ thành tích thi cử mà từ một năng lực đặc biệt khác. Nhân vật đó chính là Tưởng Phương Chu, cô gái được xem là "thần đồng văn học" của Trung Quốc từ khi còn rất nhỏ.

Tưởng Phương Chu sinh năm 1989 tại tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Ngay từ nhỏ, cô đã bộc lộ sự nhạy cảm và thông minh khác thường. Khi nhiều đứa trẻ cùng trang lứa còn đang tập nói, cô đã có thể diễn đạt những suy nghĩ đơn giản của mình.

Năm 4 tuổi, Tưởng Phương Chu bắt đầu tiếp xúc với thơ Đường, từ Tống. Dù chưa hiểu hết ý nghĩa của những câu chữ cổ điển, cô đã sớm bị cuốn hút bởi vẻ đẹp của ngôn ngữ. Mẹ cô thường đọc thơ, giảng thơ cho con nghe mỗi ngày, biến những vần thơ trở thành một phần tuổi thơ của cô bé.

Đến năm 7 tuổi, khi nhiều bạn bè vẫn đang mải mê với đồ chơi, Tưởng Phương Chu đã bắt đầu tập viết. Những trang viết đầu tiên ghi lại thế giới quan non nớt nhưng đầy cảm xúc của một đứa trẻ lớn lên cùng sách vở và thi ca.

Năm 9 tuổi, cô hoàn thành tập tản văn đầu tay mang tên Mở Cửa Sổ Trời, ghi lại hành trình trưởng thành từ năm 4 đến 9 tuổi. Cuốn sách sau đó được đưa vào danh mục sách tham khảo dành cho giáo dục kỹ năng và giúp tên tuổi Tưởng Phương Chu nhanh chóng được biết đến trên phạm vi toàn quốc.

Từ năm 10 tuổi, Tưởng Phương Chu liên tục đăng tải các bài viết trên báo chí và tạp chí. Văn phong của cô được đánh giá là giàu cảm xúc, có cá tính riêng và khác biệt so với những cây bút trẻ cùng thời. Chính tài năng ấy đã thu hút sự chú ý của Đại học Thanh Hoa.

Trong kỳ phỏng vấn tuyển sinh, sau khi các thí sinh khác hoàn thành phần thi, Tưởng Phương Chu được yêu cầu thực hiện một bài kiểm tra bổ sung. Nhà trường giao cho cô nhiệm vụ viết một bài văn dài khoảng 800 chữ trong vòng một giờ.

Với nhiều người, đây là thử thách không hề dễ dàng. Thế nhưng Tưởng Phương Chu không chỉ hoàn thành yêu cầu mà còn viết hơn 1.100 chữ.

Bài viết của cô được đánh giá có ngôn ngữ cô đọng, giàu hình ảnh, cảm xúc chân thực và khả năng biểu đạt vượt xa độ tuổi. Từng câu chữ đều được sử dụng chính xác, tạo nên sức thuyết phục mạnh mẽ đối với hội đồng tuyển sinh. Kết quả là Thanh Hoa quyết định trao cho cô cơ hội đặc biệt, chấp nhận hạ chuẩn tới 60 điểm để tuyển cô.

Thần đồng sụp đổ vì bê bối đạo văn

Trước khi bê bối nổ ra, Tưởng được công chúng tung hô như một "thiên tài văn chương" tự vươn lên từ xuất thân bình thường.

Năm 2019, cô nhận bằng thạc sĩ của Đại học Nhân dân Trung Quốc. Nhà văn Diêm Liên Khoa từng nhận xét những suy ngẫm của Tưởng Phương Chu về văn chương vượt xa độ tuổi cũng như thế hệ của cô. Một học giả khác thậm chí cho rằng Tưởng đọc nhiều sách hơn không ít giáo sư đại học. Tuy nhiên, hào quang quanh Tưởng bắt đầu rạn nứt từ chính luận văn thạc sĩ của cô.

Tháng 8/2025, giáo sư triết học Tiêu Ưng của Đại học Thanh Hoa công khai cáo buộc Tưởng có hành vi đạo văn nghiêm trọng và gian lận học thuật trong luận văn thạc sĩ, sau đó tiếp tục công bố thêm các bằng chứng.

Theo Tiền Phong dịch từ SCMP, Tưởng bác bỏ toàn bộ cáo buộc, cho rằng đây là những thông tin mang tính vu khống.

Ngày 5/7/2026, Đại học Nhân dân Trung Quốc ban đầu kết luận Tưởng không có hành vi gian lận học thuật, chỉ mắc một số lỗi diễn đạt không phù hợp. Người hướng dẫn luận văn của cô bị cấm tuyển nghiên cứu sinh mới trong vòng 1 năm.

Nhưng chỉ vài ngày sau, trường bất ngờ đảo ngược quyết định. Sau cuộc điều tra lại, trường xác định Tưởng đã có hành vi đạo văn và quyết định thu hồi bằng thạc sĩ.

Bê bối học thuật nhanh chóng bùng nổ trên mạng xã hội Trung Quốc, trở thành một trong những chủ đề được bàn luận nhiều nhất.

Theo kết luận của nhà trường, có 9 đoạn trong luận văn của Tưởng Phương Chu trùng lặp với một công trình nghiên cứu ở nước ngoài nhưng không trích dẫn nguồn đầy đủ.

Ngày 13/7/2026, Tưởng Phương Chu chấp nhận hình thức xử lý và gửi lời xin lỗi tới người hướng dẫn cũng như độc giả.

Vụ việc nhanh chóng trở thành chủ đề nóng trên mạng xã hội Trung Quốc, thu hút hơn 200 triệu lượt xem. Theo truyền thông địa phương, trước đó các tác phẩm của Tưởng cũng từng bị cộng đồng mạng nghi ngờ vay mượn ý tưởng từ nhiều tác phẩm văn học thế giới.

Một người dùng mạng bình luận: "Trong học thuật không có đặc quyền dành cho 'thiên tài'. Nhưng trong một xã hội quá khát khao thành công nhanh chóng, người ta lại dễ tôn sùng câu chuyện về những thiên tài".

Một ý kiến khác cho rằng Tưởng đã bị đặt lên cao quá sớm và bị cuốn theo cuộc sống xoay quanh những "ấn phẩm" và "lưu lượng". Người này cũng nói rằng cách giáo dục của cha mẹ đã khiến cô không có được một tuổi thơ bình thường.

Một cư dân mạng khác viết: "Xã hội không chỉ nên nhìn vào sự sụp đổ của một thần đồng, mà còn phải đặt câu hỏi vì sao một luận văn không đạt chuẩn lại có thể được thông qua ngay từ đầu".