Nữ thẩm phán gốc Ấn người Nam Phi Navi Pillay đoạt giải Nobel Hòa bình

Thẩm phán Navi Pillay được trao giải Nobel Hòa bình 2026 (Ảnh: AFP).

Sinh năm 1941 trong một gia đình gốc Ấn tại Durban, bà Pillay lớn lên dưới chế độ phân biệt chủng tộc Apartheid. Bà là một trong những phụ nữ gốc Ấn đầu tiên hành nghề luật sư ở Nam Phi, từng bào chữa cho các nhà hoạt động chống Apartheid và đấu tranh chống những điều kiện giam giữ mang tính phân biệt đối xử.

Khi Apartheid chấm dứt, bà trở thành thẩm phán Tòa án Hình sự Quốc tế về Rwanda. Tại đây, bà góp phần tạo ra những tiền lệ pháp lý mang tính bước ngoặt, trong đó có việc công nhận hiếp dâm là một hành vi diệt chủng. Sau đó, bà làm thẩm phán Tòa án Hình sự Quốc tế và giữ chức Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc giai đoạn 2008 - 2014.

Ủy ban Nobel Na Uy đánh giá cao “lòng can đảm và sự chính trực phi thường” của bà, cho rằng cam kết với các nguyên tắc pháp lý phổ quát và lập trường đạo đức kiên định xuyên suốt sự nghiệp của bà Pillay.

Chủ tịch Ủy ban Nobel Na Uy Jorgen Watne Frydnes nhận định, khi làm thẩm phán, bà Pillay “đã chứng minh được rằng các biện pháp pháp lý có thể góp phần ngăn chặn hành vi chiến tranh và bạo lực”. Theo ông Frydnes, bà Pillay “đã buộc các quốc gia và lãnh đạo các quốc gia phải chịu trách nhiệm, đồng thời mang lại niềm hy vọng cho những nạn nhân của bạo lực và xung đột”.

Năm 2025, giải Nobel Hòa bình thuộc về nhà hoạt động Maria Corina Machado, năm 2024 thuộc về tổ chức Nihon Hidankyo của Nhật Bản. Giải thưởng năm nay kèm 11 triệu kronor Thụy Điển, tương đương 1 triệu USD.