Nửa thế kỷ thắp sáng ngọn lửa cải lương

Lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh tặng hoa chúc mừng lãnh đạo Sở Văn hóa và Thể thao, lãnh đạo Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang. (Ảnh: HỒNG HẠNH)

Ngày 25/9, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày thành lập Nhà hát (15/9/1976-15/9/2026).

Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang là đơn vị nghệ thuật cải lương công lập duy nhất của Thành phố Hồ Chí Minh, được Bộ Văn hóa, Thông tin thành lập năm 1976 trên cơ sở hợp nhất lực lượng nghệ sĩ của Đoàn Cải lương Giải phóng, Đoàn Cải lương Nam Bộ và các nghệ sĩ cải lương tại Sài Gòn trước 1975.

Nhà hát vinh dự được mang tên soạn giả cách mạng, một tên tuổi lớn của sân khấu cải lương nước nhà, soạn giả-liệt sĩ Trần Hữu Trang, nguyên Ủy viên Đoàn Chủ tịch Mặt trận Dân tộc giải phóng miền nam và giữ chức Chủ tịch Hội Văn nghệ Giải phóng.

Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh Trần Thế Thuận phát biểu tại lễ kỷ niệm. (Ảnh: HỒNG HẠNH)

Lễ kỷ niệm là dịp để những thế hệ đang tiếp nối và những người yêu mến sân khấu cải lương cùng hội tụ về, để nhìn lại hành trình 50 năm, tưởng nhớ và tri ân những người đã góp phần đặt nền móng, xây dựng và phát triển Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang.

Trải qua nhiều giai đoạn, với những đổi thay về tổ chức và phương thức hoạt động, các thế hệ lãnh đạo, nghệ sĩ, cán bộ, viên chức và người lao động đã cùng nhau vun đắp, sáng tạo và góp phần khẳng định vị thế nhà hát cải lương hàng đầu của miền nam.

Phát biểu tại buổi lễ, Nghệ sĩ Ưu tú Phan Quốc Kiệt, Giám đốc Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang đã tóm tắt từng giai đoạn phát triển nhà hát.

Nghệ sĩ Ưu tú Phan Quốc Kiệt, Giám đốc Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang tóm tắt quá trình phát triển nhà hát. (Ảnh: HỒNG HẠNH)

Từ giai đoạn đầu hình thành, dù điều kiện còn nhiều khó khăn, cơ sở vật chất hạn chế, đời sống nghệ sĩ còn nhiều thiếu thốn, nhưng bằng tình yêu nghề và ý thức trách nhiệm với nghệ thuật dân tộc, các thế hệ đầu tiên đã từng bước xây dựng lực lượng, tổ chức hoạt động biểu diễn, tạo dựng phong cách nghệ thuật và hình thành bản sắc riêng.

“Mỗi vở diễn, mỗi vai diễn, mỗi chuyến lưu diễn đều góp phần tạo nên nền móng cho một nhà hát. Từ những nền móng ban đầu ấy, nhà hát từng bước trưởng thành, trở thành một địa chỉ nghệ thuật gắn bó đời sống văn hóa của thành phố và với đông đảo khán giả yêu mến cải lương”, Nghệ sĩ Ưu tú Phan Quốc Kiệt chia sẻ.

Theo thời gian, thương hiệu của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang từng bước được khẳng định. Thương hiệu ấy không chỉ được tạo nên bởi những danh hiệu hay những thành tích, mà trước hết được tạo nên từ chất lượng nghệ thuật, từ uy tín của người nghệ sĩ và từ niềm tin của khán giả.

Ông Trần Thế Thuận, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh, trao những bó hoa tri ân và giấy khen tặng các vị nguyên lãnh đạo nhà hát. (Ảnh: HỒNG HẠNH)

Nhiều tác phẩm có giá trị đã được dàn dựng, biểu diễn và đến với công chúng. Từ đề tài về lịch sử, truyền thống, chiến tranh cách mạng, tình yêu quê hương đất nước đến những vấn đề của đời sống và thân phận con người… đều được chuyển tải bằng ngôn ngữ sân khấu cải lương đầy xúc cảm. Những tác phẩm như: Nàng Xê Đa, Thái hậu Dương Vân Nga, Tô Ánh Nguyệt, Đời cô Lựu, Kim Vân Kiều, Chiếc áo Thiên Nga, Rồng Phượng, Chiến Binh, Cội Nguồn... là minh chứng sống động về vị thế và sức sống của nhà hát trong dòng chảy nghệ thuật sân khấu cải lương thành phố nói riêng và miền nam nói chung.

Ngày nay, trong bối cảnh mới, Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang nhận thức rằng, giữ gìn truyền thống là để nghệ thuật truyền thống tiếp tục sống trong đời sống đương đại. Nhà hát từng bước đổi mới phương thức tổ chức hoạt động, phương thức truyền thông, quảng bá và tiếp cận khán giả; quan tâm đến việc ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong hoạt động nghệ thuật; mở rộng không gian phục vụ công chúng và tăng cường kết nối cộng đồng.

Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Thị Thanh Thúy, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh trao giấy khen, hoa tri ân tặng đại diện là các vị nguyên trưởng đoàn. (Ảnh: HỒNG HẠNH)

Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh Trần Thế Thuận nhấn mạnh: Qua từng thời kỳ, hoạt động sáng tạo của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang luôn gắn với nhiệm vụ chính trị, góp phần thực hiện xuất sắc sứ mệnh bảo tồn, giữ gìn và phát triển nghệ thuật sân khấu cải lương phục vụ nhu cầu thưởng thức văn hóa của nhân dân. Nơi đây không chỉ là một đơn vị sự nghiệp công lập của Nhà nước, mà còn là “Ngôi nhà chung của nghệ thuật cải lương”, nơi nuôi dưỡng những tâm hồn nghệ sĩ, nơi trao truyền ngọn lửa nghề qua nhiều thế hệ.

“Tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang 50 năm qua, đội ngũ quản lý, nghệ sĩ, người lao động của nhà hát cần nêu cao tinh thần đoàn kết, thật sự là hạt nhân sáng tạo, góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc, song song việc đầu tư sáng tác các tác phẩm mới mang hơi thở thời đại; góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị được giao”, ông Trần Thế Thuận cho biết.

Tiết mục nghệ thuật tại buổi tọa đàm kỷ niệm 50 năm Ngày thành lập Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang. (Ảnh: VĂN HÀ)

Để nhà hát phát triển hơn nữa, ông Trần Thế Thuận đề nghị nhà hát quan tâm phát triển nguồn nhân lực nghệ thuật chất lượng cao, bồi dưỡng các tài năng, phát hiện, thu hút các biên kịch, đạo diễn và diễn viên trẻ xuất sắc.

Sở Văn hóa và Thể thao, Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang cần có chế độ đãi ngộ đặc thù, hợp lý nhằm giữ chân các nghệ sĩ tài năng, đồng thời tạo động lực, an tâm cống hiến cho đội ngũ lao động nghệ thuật trẻ; xây dựng nhà hát thành một "vườn ươm" tài năng nghệ thuật thực thụ của khu vực phía nam.

Đặc biệt, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao lưu ý nhà hát phải đa dạng hóa phương thức tiếp cận công chúng; xây dựng hệ sinh thái số, số hóa kho lưu trữ dữ liệu quý giá của nhà hát góp phần quảng bá nghệ thuật cải lương ngày càng hiệu quả. Trong đó, gắn kết phát triển nghệ thuật với du lịch; phát triển các sản phẩm để đưa nhà hát trở thành một điểm đến thu hút trong bản đồ du lịch của thành phố.

Cảnh trong vở cải lương "San hô đỏ" của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang. (Ảnh: LINH BẢO)