Nửa thế kỷ tìm mộ liệt sĩ, người anh 85 tuổi mong một phép màu cuối đời

Hơn 50 năm qua, ông Đỗ Đình Ninh (85 tuổi, Thanh Hóa) luôn đau đáu tìm kiếm phần mộ người em trai là liệt sĩ và thu thập thông tin với hy vọng đưa em trở về với gia đình. Mới đây, ông đi lấy mẫu ADN để phục vụ việc xác minh, tìm kiếm thân nhân.

Trong căn nhà nhỏ trên đường Hai Bà Trưng, phường Sầm Sơn, ông Ninh cho biết em trai ông là liệt sĩ Đỗ Đình Bình (SN 1951, quê ở xã Xuân Trường, huyện Thọ Xuân (cũ), nay là xã Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa). Liệt sĩ Bình nhập ngũ ngày 11/9/1969, thuộc đơn vị D1-K9, tham gia chiến đấu tại chiến trường phía Nam.

Năm 1973, gia đình ông nhận được giấy báo tử với thông tin liệt sĩ Đỗ Đình Bình hy sinh ngày 19/2/1972, khi đang trên đường hành quân tham gia chiến đấu.

“Ngày nhận được giấy báo tử, gia đình tôi rất đau buồn, chỉ mong đến ngày hòa bình để đi tìm mộ em. Sau ngày đất nước thống nhất, gia đình tôi bắt đầu hành trình tìm kiếm thông tin về phần mộ liệt sĩ Đỗ Đình Bình. Tuy nhiên, mọi manh mối đều dần rơi vào bế tắc. Gia đình không xác định được phần mộ được an táng ở đâu, thuộc nghĩa trang nào”, ông Ninh nhớ lại.

Ông Ninh suốt hơn 50 năm qua tìm kiếm thông tin phần mộ liệt sĩ của em trai. Ảnh: Lê Dương

Ông Ninh suốt hơn 50 năm qua tìm kiếm thông tin phần mộ liệt sĩ của em trai. Ảnh: Lê Dương

Những năm tháng đó, ông đã đi khắp nơi, tìm hỏi qua nhiều kênh thông tin, từ các phương tiện truyền thông đại chúng đến các chương trình tìm kiếm mộ liệt sĩ, nhưng vẫn không có tin tức. Khi còn sống, bố mẹ ông Ninh ngày nào cũng mong ngóng tìm được phần mộ của con để đưa về quê hương hương khói.

“Bố tôi không chờ được ngày tìm thấy mộ con và mất vào năm 1979. Còn mẹ tôi, lúc nào cũng dặn tôi phải tìm em về và nói sẽ chờ em bằng được. Mẹ tôi sống hơn một thế kỷ để đợi con, nhưng cuối cùng cũng không kịp. Bà mất vào năm 2025, khi bước sang tuổi 108”, ông Ninh chia sẻ.

Theo ông Ninh, sau nhiều thập kỷ tìm kiếm trong vô vọng, đến năm 2014, gia đình nhận được tia hy vọng khi ông Lê Bá Dương (quê ở xóm 1, xã Nga Thanh, huyện Nga Sơn (cũ), tỉnh Thanh Hóa), gửi thư đến UBND xã Xuân Trường, cung cấp một số thông tin liên quan đến quá trình liệt sĩ Bình tham gia chiến đấu và hy sinh.

Theo lời kể của ông Lê Bá Dương, đầu năm 1972, ông là thành viên của một trạm quân y lưu động đóng quân tại tỉnh Stung Treng (Campuchia). Thời điểm đó, một đơn vị đặc công của Việt Nam hành quân qua và gửi lại ba chiến sĩ bị ốm nặng để điều trị.

Trong số ba chiến sĩ này có một người khoảng 20 tuổi, sốt cao, hôn mê li bì. Sau hai ngày điều trị nhưng không qua khỏi, trước khi trút hơi thở cuối cùng, khi được hỏi tên là gì, chiến sĩ trẻ chỉ đáp ngắn gọn: “Bình Xuân Trường”.

Gia đình ông Ninh vẫn còn giữ cẩn thận giấy báo tử của liệt sĩ Bình. Ảnh: Lê Dương

Gia đình ông Ninh vẫn còn giữ cẩn thận giấy báo tử của liệt sĩ Bình. Ảnh: Lê Dương

Sau khi người chiến sĩ hy sinh, đơn vị quân y lưu động đã an táng chu đáo tại khu vực nghĩa trang của trạm. Đến năm 1975, khi trạm được di chuyển về nước, đơn vị đã cất bốc bảy hài cốt liệt sĩ, trong đó có liệt sĩ Bình, rồi bàn giao cho đơn vị 65 để an táng tại một nghĩa trang ở tỉnh Quảng Trị.

Hy vọng từ lấy mẫu ADN

Theo ông Ninh, dù đã được người trực tiếp tham gia an táng và cất bốc hài cốt em trai cung cấp thông tin, việc tìm kiếm suốt nhiều năm vẫn vô cùng khó khăn. Nguyên nhân là gia đình không thể xác định chính xác nghĩa trang nơi quy tập.

Bên cạnh đó, thông tin trên bia mộ có thể không còn đầy đủ. Trước khi hy sinh, em trai ông chỉ kịp nói duy nhất một câu: “Bình Xuân Trường”, nên việc ghi chép, lưu trữ thông tin trong điều kiện thời điểm đó khó tránh khỏi thiếu chính xác.

Ông Ninh cho biết gia đình rất vui mừng khi Ban Chỉ đạo quốc gia phát động “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”. Với gia đình ông, chiến dịch này đã thắp lên niềm hy vọng mới trong hành trình tìm kiếm phần mộ người thân đã hy sinh cách đây hơn nửa thế kỷ.

Bà Đỗ Thị Oanh cũng có 2 em trai liệt sĩ, một người vẫn chưa tìm thấy mộ. Ảnh: Lê Dương

Bà Đỗ Thị Oanh cũng có 2 em trai liệt sĩ, một người vẫn chưa tìm thấy mộ. Ảnh: Lê Dương

Theo ông Ninh, gia đình ông có ba liệt sĩ. Ngoài em trai ông là Đỗ Đình Bình, bên gia đình vợ ông (bà Đỗ Thị Oanh) cũng có hai em trai là Đỗ Viết Hùng (SN 1950) và Đỗ Viết Lộc (SN 1958). Cả hai đều quê ở xã Xuân Trường, huyện Thọ Xuân (cũ), nay là xã Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa.

Ông Ninh cho biết, hiện phần mộ liệt sĩ Đỗ Viết Lộc đã được tìm thấy, còn phần mộ liệt sĩ Đỗ Viết Hùng vẫn chưa xác định được vị trí. Khi có chủ trương lấy mẫu ADN để phục vụ xác minh danh tính, hai vợ chồng ông đã đến thực hiện, đặt nhiều kỳ vọng vào hy vọng cuối cùng này.

“Giờ vợ chồng tôi đã già yếu, không thể đi lại xa nhiều lần. Mong muốn lớn nhất là một ngày nào đó tìm được phần mộ các em để đưa về quê an táng, để gia đình và con cháu có nơi hương khói”, ông Ninh chia sẻ.

Theo Công an tỉnh Thanh Hóa, trên địa bàn tỉnh hiện có hơn 55.000 liệt sĩ, trong đó hơn 37.000 trường hợp vẫn chưa xác định được thông tin phần mộ. Chỉ trong hai đợt cao điểm vào tháng 5 và tháng 7/2025, Thanh Hóa đã hoàn thành việc thu nhận 37.808 mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ, đạt 100% số đối tượng đủ điều kiện lấy mẫu. Đây cũng là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về số lượng mẫu ADN được thu nhận.

Lê Dương

Nguồn VietnamNet: https://vietnamnet.vn/nua-the-ky-tim-mo-liet-si-nguoi-anh-85-tuoi-mong-mot-phep-mau-cuoi-doi-2530098.html