Núi lửa Sakurajima ở Nhật Bản phun trào lần thứ 31 trong năm, tro bụi có thể lan xa 240 km

Theo Đài Phát thanh Nam Nhật Bản (MBC), núi lửa Sakurajima thuộc tỉnh Kagoshima, khu vực Kyushu, Nhật Bản, đã xảy ra một vụ phun trào bùng nổ vào lúc 15h54 ngày 25/10 theo giờ địa phương. Khói và tro bụi phun lên từ miệng núi lửa trên đỉnh Minamidake, tạo thành cột tro cao khoảng 1.000 m so với miệng núi lửa.

Đây là lần phun trào bùng nổ thứ 31 của Sakurajima trong năm 2026. Sau sự việc, cơ quan khí tượng Nhật Bản công bố dự báo tro bụi núi lửa, đồng thời cảnh báo phạm vi ảnh hưởng có thể mở rộng tùy thuộc vào hướng gió và diễn biến hoạt động của núi lửa trong những giờ tiếp theo.

Theo dự báo, tro bụi có khả năng phát tán theo hướng đông bắc, vượt qua nhiều khu vực thuộc đảo Kyushu và có thể lan đến tỉnh Ehime trên đảo Shikoku. Tổng cộng, 6 tỉnh được đưa vào phạm vi dự báo gồm Kagoshima, Kumamoto, Miyazaki, Oita, Fukuoka và Ehime.

Cơ quan khí tượng Nhật Bản đưa ra các kịch bản phát tán tro bụi theo từng khung giờ, với điều kiện Sakurajima tiếp tục phun trào. Phạm vi ảnh hưởng dự kiến tăng dần trong đêm 25/10 và rạng sáng 26/10 khi hướng gió thay đổi.

Trong khoảng thời gian từ 15h đến 21h ngày 25/10, tro bụi có thể phát tán về phía bắc, hướng đến khu vực Kajiki thuộc thành phố Aira, với khoảng cách xa nhất khoảng 130 km. Các mảnh đá nhỏ do hoạt động phun trào bắn ra được dự báo có thể rơi trong phạm vi khoảng 7 km tính từ miệng núi lửa.

Từ 21h ngày 25/10 đến 0h ngày 26/10, phạm vi phát tán tro bụi có thể tăng lên 150 km, trong khi khoảng cách dự báo đối với các mảnh đá nhỏ tăng lên 9 km.

Trong khoảng 0h-3h ngày 26/10, tro bụi có thể lan xa khoảng 180 km, còn các mảnh đá nhỏ có khả năng rơi trong phạm vi 12 km. Đến khung giờ 3h-6h, khoảng cách phát tán tro bụi được dự báo tăng lên 200 km, với phạm vi ảnh hưởng của các mảnh đá nhỏ khoảng 13 km.

Đáng chú ý, từ 6h đến 9h sáng 26/10, tro bụi có thể phát tán xa nhất, lên tới 240 km, theo hướng đông bắc về khu vực Fukuyama thuộc thành phố Kirishima. Trong cùng thời điểm, các mảnh đá nhỏ do núi lửa phun ra được dự báo có thể rơi cách miệng núi lửa khoảng 14 km.

Tuy nhiên, những con số này là các kịch bản dự báo trong trường hợp núi lửa tiếp tục phun trào, không đồng nghĩa toàn bộ khu vực nằm trong phạm vi nói trên chắc chắn sẽ xuất hiện tro bụi. Diễn biến thực tế còn phụ thuộc vào cường độ phun trào và hướng gió tại từng thời điểm.

Theo danh sách do MBC công bố, dự báo tro bụi bao gồm nhiều địa phương tại khu vực Kyushu và một phần đảo Shikoku.

Tại tỉnh Kagoshima, các khu vực có khả năng chịu ảnh hưởng gồm thành phố Kagoshima, Kirishima, Aira và Satsumasendai. Đây là khu vực có vị trí gần Sakurajima, nơi hoạt động núi lửa thường xuyên được theo dõi.

Tại tỉnh Kumamoto, phạm vi dự báo bao gồm nhiều địa phương, trong đó có thành phố Kumamoto, Aso, Yatsushiro, Hitoyoshi và Minamata. Tỉnh Miyazaki cũng nằm trong danh sách, với các khu vực như thành phố Miyazaki, Miyakonojo, Nobeoka, Hyuga và thị trấn Takachiho.

Ở tỉnh Oita, các địa phương được nhắc đến gồm thành phố Oita, Hita, Yufu, Taketa và thị trấn Kokonoe. Trong khi đó, tại tỉnh Fukuoka, thành phố Yame nằm trong phạm vi dự báo.

Đáng chú ý, cảnh báo còn mở rộng đến thành phố Uwajima thuộc tỉnh Ehime, trên đảo Shikoku. Điều này cho thấy tro bụi núi lửa có khả năng di chuyển vượt ra ngoài khu vực Kyushu nếu điều kiện gió thuận lợi.

Theo thống kê của MBC, danh sách dự báo gồm 9 đơn vị hành chính cấp thành phố, thị trấn tại Kagoshima; 37 đơn vị tại Kumamoto; 21 đơn vị tại Miyazaki; 10 đơn vị tại Oita; cùng thành phố Yame của Fukuoka và thành phố Uwajima của Ehime.

Dù vậy, việc một địa phương xuất hiện trong danh sách dự báo không có nghĩa nơi đó đã ghi nhận tro bụi hoặc chắc chắn chịu ảnh hưởng. Đây là phạm vi được tính toán dựa trên khả năng núi lửa tiếp tục phun trào trong những khung giờ cụ thể.

Trước diễn biến mới, cơ quan chức năng Nhật Bản tiếp tục duy trì mức cảnh báo núi lửa cấp độ 3 đối với Sakurajima, tương ứng với yêu cầu hạn chế tiếp cận khu vực núi lửa.

Nhà chức trách cảnh báo khu vực trong bán kính khoảng 2 km quanh miệng núi lửa có nguy cơ xuất hiện các mảnh đá lớn bị bắn ra trong quá trình phun trào, cũng như dòng vật chất núi lửa nguy hiểm. Người dân và du khách được khuyến cáo không tiến vào khu vực nguy hiểm, đồng thời tuân thủ hướng dẫn của chính quyền địa phương.

Đối với những người có kế hoạch đến Kyushu để ngắm lá đỏ, tham quan hoặc nghỉ dưỡng tại các khu suối nước nóng trong thời gian này, việc theo dõi thông tin cảnh báo là điều cần thiết. Nếu hoạt động núi lửa tiếp diễn, tro bụi có thể ảnh hưởng đến sinh hoạt, tầm nhìn và các hoạt động ngoài trời tại một số địa phương.

Người dân và du khách cũng cần phân biệt giữa dự báo phát tán tro bụi với thông tin xác nhận tro bụi đã rơi xuống thực tế. Phạm vi dự báo có thể thay đổi theo từng khung giờ, tùy thuộc vào hướng gió và tình hình phun trào.

Sakurajima là một trong những núi lửa hoạt động đáng chú ý tại Nhật Bản. Vụ phun trào ngày 25/10 tiếp tục cho thấy nguy cơ từ hoạt động núi lửa không chỉ giới hạn ở khu vực lân cận miệng núi lửa mà còn có thể ảnh hưởng đến những địa phương cách xa hàng trăm kilomet.

Trong bối cảnh cơ quan khí tượng dự báo tro bụi có thể lan xa tới 240 km, việc cập nhật các thông báo chính thức về hoạt động núi lửa, hướng gió và phạm vi tro bụi được xem là yếu tố quan trọng giúp người dân và du khách chủ động ứng phó.